Kıbrıs Merkez Bankası (KMB), Pazartesi günü Şubat 2026 faiz oranı istatistiklerini açıkladı. Verilere göre mevduat ve kredi faiz oranları düşerken yeni kredi hacmi artış gösterdi.
KMB, bankacılık sistemindeki aşırı likidite nedeniyle Kıbrıs'taki mevduat faizlerinin euro bölgesinin en düşük seviyeleri arasında kalmaya devam ettiğini bildirdi.
KMB'nin Mart 2026 parasal ve finansal istatistik raporunda yayımlanan veriler, finansal kuruluşların mevduat ve kredilere uyguladığı ortalama faiz oranlarını ve euro bölgesi sakinlerine verilen yeni euro cinsinden kredi hacimlerini kapsıyor.
Verilere göre hanehalkı mevduat faiz oranları hafif bir düşüş kaydetti. Bir yıla kadar vadeli mevduat faizi yüzde 1,20'den yüzde 1,19'a geriledi.
Finansal olmayan şirketlerin mevduat faizlerinde daha belirgin bir düşüş yaşandı. Bu oran yüzde 1,34'ten yüzde 1,19'a indi.
Kredi tarafında ise tüketici kredisi faiz oranı yüzde 7,20'den yüzde 7,12'ye düştü.
Benzer şekilde konut kredisi faiz oranı yüzde 3,70'ten yüzde 3,45'e geriledi. Ancak KMB, konut kredisi portföylerinin bileşimindeki değişikliklerin, faiz değişikliklerinden bağımsız olarak ağırlıklı ortalamaları etkileyebileceğine dikkat çekti.
Finansal olmayan şirketlere verilen kredilerin faiz oranları da düştü. 1 milyon euroya kadar olan kredilerde borçlanma maliyeti yüzde 4,32'den yüzde 4,22'ye, 1 milyon euroyu aşan kredilerde ise yüzde 4,34'ten yüzde 4,15'e geriledi.
Aynı dönemde net yeni kredi hacmi Şubat 2026'da 328,7 milyon euroya yükseldi. Bu rakam bir önceki ay 247,3 milyon euro düzeyindeydi.
Tüketici kredisi hacmi Ocak ayındaki 18,9 milyon eurodan 20,1 milyon euroya çıktı.
Konut alımı için kullandırılan krediler bir önceki aydaki 95,7 milyon eurodan 115,1 milyon euroya yükseldi.
Finansal olmayan şirketlere 1 milyon euroya kadar verilen krediler 40,1 milyon eurodan 47,5 milyon euroya çıktı.
1 milyon euroyu aşan büyük kurumsal krediler ise bir önceki aydaki 88,1 milyon eurodan 137,3 milyon euroya yükselerek önemli bir artış kaydetti.
KMB, daha geniş bir Avrupa perspektifinden bakıldığında Kıbrıs'taki kredi faiz oranlarının euro bölgesi medyanına yakın seyrettiğini belirtti. Hanehalkı için fark bulunmazken, finansal olmayan şirketler için yüzde 0,4'lük marjinal bir fark söz konusu.
Banka ayrıca Kıbrıs'taki para politikası aktarım mekanizmasının diğer euro bölgesi ülkeleriyle büyük ölçüde uyumlu olduğunu vurguladı. Bu durum hem parasal sıkılaştırma hem de gevşeme dönemleri için geçerli.
Özellikle Haziran 2024 ile Ocak 2026 arasındaki gevşeme döneminde düşen faizler ile Haziran 2022-Aralık 2023 arasındaki sıkılaştırma döneminde yükselen faizler arasındaki korelasyon, diğer euro bölgesi ekonomileriyle olumlu bir karşılaştırma ortaya koyuyor.
KMB, yeni kredilerde faiz oranlarının euro bölgesi seviyeleriyle büyük ölçüde karşılaştırılabilir olduğunu bildirdi. Hanehalkı konut kredileri euro bölgesi medyanının yüzde 0,4 altında, kurumsal krediler ise yüzde 0,3 üzerinde seyrediyor.
Ancak kurumsal kredilere faiz değişikliklerinin yansıması Kıbrıs'ta daha zayıf kalıyor. Bu durum hem sıkılaştırma hem de gevşeme dönemleri için geçerli.
Veriler, euro bölgesi genelinde sıkılaştırma dönemindeki ortalama aktarımın gevşeme dönemini konut kredilerinde yüzde 29, kurumsal kredilerde yüzde 11 oranında aştığını gösteriyor. Kıbrıs'ta ise hanehalkı için aktarım değişmezken, kurumsal kredilerde sıkılaştırma döneminde yüzde 12 daha düşük kaldı.
KMB, kredi faizlerinin aksine Kıbrıs'taki mevduat faizlerinin euro bölgesinin en düşükleri arasında kalmaya devam ettiğini ve bir uç değer oluşturduğunu bildirdi.
Bu durum Kıbrıs bankacılık sistemindeki aşırı likiditeye bağlanıyor. Likidite Karşılama Oranı Aralık 2025'te yüzde 319'a ulaştı. Bu oran Avrupa Birliği'nde medyan yüzde 192 ve ortalama yüzde 161 düzeyinde bulunuyor.
Yerli bankacılık sektörünün görece küçük ölçeği de düşük mevduat getirilerine katkıda bulunan bir faktör olarak gösterildi.
Yeni mevduat faiz oranları mevcut mevduat faizleriyle uyumlu seyrediyor ve bu durum aynı yapısal koşulları yansıtıyor.
KMB ayrıca mevduat faizlerine para politikası değişikliklerinin yansımasının Kıbrıs'ta çoğu euro bölgesi ülkesinden daha zayıf olduğunu gözlemledi. Bu durum hem hanehalkı hem de finansal olmayan şirketler için geçerli.
Euro bölgesi genelinde sıkılaştırma dönemindeki aktarım gevşeme döneminden hanehalkı için yüzde 2, şirketler için yüzde 8 daha düşük kalırken, Kıbrıs'ta bu farklar hanehalkı için yüzde 5, şirketler için yüzde 19 olarak gerçekleşti.
Rapor ayrıca Kıbrıs'taki konut kredisi yapısındaki önemli değişiklikleri de gözler önüne serdi.
Değişken faizli yeni konut kredilerinin payı keskin bir düşüş kaydetti. Bu oran 2022 başındaki yaklaşık yüzde 100 seviyesinden yüzde 15,7'ye gerileyerek euro bölgesi medyanına yaklaştı.
Bu değişim kısmen borçluların ilk yıllarda sabit faizli kredi tercih edip ardından değişken faize geçmesine bağlanıyor. Bu durum faiz oranı riskine yaklaşımda bir davranış değişikliğini yansıtıyor.
Benzer bir eğilim tüm kredi kategorilerinde gözlemlendi. Değişken faizli yeni kredilerin payı yüzde 53,4'e geriledi. Bu oran 2022 başında yaklaşık yüzde 100 düzeyindeydi ve şu anda euro bölgesi medyanının altında bulunuyor.
KMB, bu gelişmelerin değişen borçlu tercihlerini ve risk maruziyetini işaret ettiğini belirterek bankaların risk yönetimi politikalarında bu durumu dikkate alması gerektiğini vurguladı.
