On yıllık tartışmaların ardından Kıbrıs Temsilciler Meclisi, Köpekler (Değişiklik) Yasası 2026'yı bu hafta kabul etti. Yasa, köpek sahipleri, sokak köpeği yönetimi ve yardımcı köpek kullanıcıları için önemli değişiklikler getiriyor.
Köpek sahiplerinin yeni yükümlülükleri neler?
Yeni yasayla birlikte köpek sahiplerine birçok yükümlülük getirildi. Köpekler her zaman üzerinde ruhsat numarası ve sahibinin telefon numarası bulunan bir etiketli tasma takmak zorunda. İki aydan büyük tüm köpeklerin kayıt altına alınması gerekiyor. Köpeğin ölmesi halinde sahibi, yedi iş günü içinde imzalı bir beyanname sunmak ve kayıtlı bir özel veterinerden ölüm belgesi almak zorunda. Köpeğin kaybolması veya çalınması durumunda ise sahibi iki iş günü içinde ilgili makama bildirimde bulunmalı ve köpeği bulması halinde yine iki iş günü içinde tekrar bilgi vermeli.
Köpek gezdirirken sahipler, köpeği tasmaya bağlı tutmak ve dışkısını toplamak için yanlarında poşet bulundurmak zorunda. Bu kurallara uyulmaması artık suç teşkil ediyor. Av köpekleri, belirlenen avlanma alanlarında tasma zorunluluğundan muaf tutuluyor.
Yıllık sahiplik ücretleri ve yavru başına üretim ücretleri artırıldı.
Para cezaları ne kadar?
Köpeğin dışkısını toplamama cezası yerinde kesilen 100 Euro olarak belirlendi; bu miktar daha önce önerilen 300 Euro'dan düşürüldü. Yetkilinin talebi üzerine köpeği teslim etmeyi reddetmek de 100 Euro ceza gerektiriyor ve el koyma masrafları sahibine yükleniyor. Köpeğin kaybolması, çalınması veya bulunması durumunda iki iş günü içinde bildirimde bulunmamak da yeni yasaya göre suç sayılıyor.
Sokak köpekleri için neler değişiyor?
En önemli değişiklik, sağlıklı köpeklerin uyutulmasının yasaklanması. Daha önce yerel yönetimler sokak köpeklerini 15 gün sonra uyutabiliyordu. Yeni yasaya göre uyutma yalnızca insanlar veya diğer hayvanlar için tehlikeli bulunan köpeklere uygulanabilecek. Sokak köpeklerinin bunun yerine bir barınağa teslim edilmesi gerekiyor.
"Tehlikeli köpek" tanımı da yeniden düzenlendi. Bir köpek ancak sahibinin mülkü dışında veya serbest dolaşırken insanlara ya da hayvanlara karşı provokasyonsuz ve gerekçesiz saldırganlık sergilerse tehlikeli sayılacak.
Geçici barınma tesisinden yeni sahibine devredilen köpeklerin devir öncesinde mikroçip takılmış, kısırlaştırılmış ve yeni sahibi adına kayıt altına alınmış olması zorunlu hale getirildi.
Barınak sorunu ne durumda?
Yasanın en zayıf noktası burada ortaya çıkıyor. Uyutmanın kaldırılması ancak sokak köpeklerini alacak barınakların bulunması halinde işe yarar; ancak bu altyapı henüz mevcut değil. Beş bölgesel barınağın finansmanı yıllardır tartışılıyor, fakat arazi, inşaat ve bütçe yetersizliği konularındaki engeller devam ediyor. DISY partisi, hükümetin barınakları inşa etme taahhüdü vermeden yasanın uygulanamayacağına inandığı için oylamada çekimser kaldı. Yasanın mimarlarından Milletvekili Charalambos Theopemptou sorunu kabul etti ve gelecek meclisi barınakları öncelik haline getirmeye çağırdı.
Yardımcı köpek tanımı nasıl genişledi?
Yasa, yardımcı köpek tanımını önemli ölçüde genişletti. Artık görme engelliler için rehber köpekler, işitme engelliler için duyma köpekleri, hareket ve denge destek köpekleri, tıbbi uyarı ve müdahale köpekleri, psikiyatrik destek köpekleri ve alerjen tespit köpekleri bu kapsama giriyor. Köpeğin, sahibinin hayatını veya güvenliğini tehlikeye atabilecek bir engel ya da ciddi kronik tıbbi durumda yardımcı olmak üzere eğitilmiş olması gerekiyor.
Sertifika, Uluslararası Rehber Köpek Federasyonu (IGDF) veya Uluslararası Yardımcı Köpek Kuruluşu (ADI) tarafından tanınan bir organizasyondan alınmalı. Milletvekili Christos Orfanidis, bu köpeklerin maliyetinin 7.000 ile 10.000 Euro arasında olduğunu ve benzer sistemlerin uygulandığı ülkelerde yıllık ruhsat bedellerinin yaklaşık 2.000 Euro'ya ulaştığını belirterek bu masrafları karşılayamayacak kişiler için devlet desteğinin gerekli olduğunu vurguladı. Yasa, daha geniş bir engellilik ve tıbbi durum yelpazesi için yardımcı köpek ruhsatlarının ücretsiz verilmesini öngörüyor. Ayrıca düşük emekli maaşı alan kişiler için bir kısırlaştırılmış köpek ücretten muaf tutuluyor.
Hâlâ çözülmeyen sorunlar neler?
Birçok önemli sorun çözümsüz kalmaya devam ediyor. Tehlikeli ırklar 2002'den beri yasaklı olmasına rağmen uygulama zayıf kaldı; Theopemptou 24 yıl sonra adanın hâlâ bu ırklarla dolu olduğunu belirtti. Köpek üretim tesisleriyle ilgili daha önce çıkarılan yasa hükümet tarafından uygulamaya konulmadı. Tehlikeli köpeklerin ilanla satışı da sorun olmaya devam ediyor. Theopemptou, bu konuların barınak meselesiyle birlikte gelecek meclis tarafından ele alınması gerektiğini söyledi.
