Avrupa Komisyonu, iklim ve çevre alanında 135 yeni projeye 390 milyon euronun üzerinde yatırım yapıyor. Bu projeler arasında vahşi yaşamı korumayı ve biyoçeşitliliği güçlendirmeyi amaçlayan Kıbrıs'taki iki proje de var.
Avrupa Birliği'nin LIFE programı kapsamında seçilen projeler, 390 milyon euronun üzerinde AB fonu alacak. Projelerin toplam yatırım hacmini yaklaşık 579 milyon euroya çıkarması bekleniyor.
“İklim değişikliğinin, biyoçeşitlilik kaybının ve kaynakların sürdürülemez kullanımının etkileri, Avrupa vatandaşlarının refahını ve iyi oluşunu giderek daha fazla tehdit ediyor” dedi Çevre, Su Dayanıklılığı ve Rekabetçi Dairesel Ekonomi'den sorumlu Avrupa Komiseri Jessika Roswall.
Projeler doğa koruma, dairesel ekonomi, iklime uyum ve azaltım ile temiz enerjiye geçişi kapsıyor.
Kıbrıs iki projede yer alacak. Bunlardan biri yırtıcı kuşların korunmasına, diğeri ise topluluk ve işletmelerin biyoçeşitliliği desteklemeye teşvik edilmesine odaklanıyor.
Raptors for LIFE projesi, akbaba, Bonelli kartalı ve uzun bacaklı şahini korumayı hedefliyor. Proje, yasa dışı zehirleme ve su rezervuarlarında kazara boğulma gibi tehditlerle mücadele edecek.
Önlemler arasında yüksek riskli elektrik hatlarının güçlendirilmesi, rezervuarların güvenli hale getirilmesi, eğitim ve kaynak sağlanması, esaret altında üretim ve salım çalışmalarının desteklenmesi ile kırsal topluluklara yönelik farkındalık çalışmaları yer alacak.
İkinci girişim olan LIFE BioCommunities, Kıbrıs ve Yunanistan'dan altı proje ortağını bir araya getiriyor. Projenin amacı, Kıbrıs'taki topluluk ve işletmeleri Natura 2000 alanlarında biyoçeşitliliğin korunmasını desteklemeye teşvik etmek.
Proje, vatandaş katılımını ve biyoçeşitliliğe dost girişimciliği teşvik edecek. Bunun yanında dijital bir pazar yerine bağlı, ulusal düzeyde biyoçeşitliliğe dost bir marka geliştirilecek.
Roswall, “Seçilen projelerin kalitesi, ortaklarımızın AB genelindeki kararlılığını ve profesyonelliğini gösteriyor” dedi.
Programın genelinde, 29 doğa ve biyoçeşitlilik projesine 223 milyon euronun üzerinde destek verilecek. Bunun 151 milyon euronun üzerindeki kısmı AB fonundan karşılanacak.
Ayrıca 36 dairesel ekonomi ve yaşam kalitesi projesine 163 milyon euro ayrılacak. Bu tutarın yaklaşık 91 milyon eurosu AB tarafından sağlanacak.
İklime uyum ve azaltım alanında 26 projeye 102 milyon euronun üzerinde kaynak aktarılacak. Bunun 61 milyon eurodan fazlası AB fonu olacak.
Kalan 44 proje temiz enerjiye odaklanacak. Bu projelerin toplam yatırımı 91 milyon euroyu aşacak ve yaklaşık 87 milyon euro AB'den gelecek.
Örnekler arasında, Dender Vadisi'ndeki sel risklerini ele alan 25,8 milyon euroluk bir Belçika projesi, yağmur ve fırtınalara karşı korumayı iyileştirmeyi hedefleyen 4,4 milyon euroluk bir İrlanda girişimi ve orman yangınlarının ardından Akdeniz ekosistemlerini onarmayı amaçlayan 5,9 milyon euroluk bir proje var.
Almanya'da 10 milyon euroluk CARENA LIFE projesi, karbon yakalama için doğa temelli yaklaşımlar geliştirecek. Finlandiya'daki 3,4 milyon euroluk LIFE CCC BUILD girişimi ise orman ve tarımsal artıklardan üretilen, karbon depolayan yapı malzemelerini inceleyecek.
“Doğa temelli karbon yakalamadan sel korumasına, yangın sonrası onarımdan yenilikçi karbon depolayan yapı malzemelerine kadar bu projeler iklim hedeflerini uygulanabilir çözümlere dönüştürüyor” dedi İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyüme'den sorumlu Avrupa Komiseri Wopke Hoekstra.
Hoekstra ayrıca şunları ekledi: “Bu projeler Avrupa'nın iklim etkilerine karşı daha dayanıklı hale gelmesine yardımcı oluyor, rekabet gücünü güçlendiriyor ve dış kaynaklara bağımlılığını azaltıyor. Bir yandan da AB iklim politikasının uygulanmasını destekliyor.”
Temiz enerji projeleri arasında 15,8 milyon euroluk LIFE EUCF City Facility 3.0 girişimi de yer alıyor. Bu girişim, AB'deki ve birkaç komşu ülkedeki yerel yönetimlerin sürdürülebilir enerji yatırımları geliştirmesine destek olacak.
Portekiz'de, sosyal dayanışma kurumlarına ait binaların enerji yenilemesini destekleyecek 733.218 euroluk bir proje yürütülecek. Hırvatistan ve Danimarka'daki girişimlerin her biri ise bölgesel ısıtma ve soğutma sistemlerini geliştirmek için 2,1 milyon euro alacak.
Diğer projeler hava kalitesi ve mikroplastikler, atık su arıtımı, hormon bozucu kimyasallar ile soğutmalı taşımacılıkta kullanılan florlu gazların azaltılmasına odaklanacak.
Roswall, seçilen girişimlerin mevcut çalışmaların üzerine nasıl inşa edeceğini merakla beklediğini söyledi. Ona göre amaç, “dayanıklı bir toplum yaratmak”.
Projeler, 2025 LIFE çağrısı kapsamında yapılan rekor 1.095 başvuru arasından seçildi. Bireysel bütçeler 650 bin euronun altından 15 milyon euronun üzerine kadar değişiyor.
Programın finansmanı bir önceki yıla göre yüzde 9 arttı.
LIFE programı, 34 yılı aşkın sürede 6.700'den fazla projeyi ortak finansmanla destekledi. Programın mevcut finansman dönemi 2021-2027 arasında sürüyor ve toplam bütçesi 5,43 milyar euro. Hibeler Avrupa İklim, Altyapı ve Çevre Yürütme Ajansı tarafından yönetiliyor.
