Kıbrıslı ressam ve yazar Andreas Karayian, son dönemde yaşadığı sağlık sorunlarının ardından 83 yaşında hayatını kaybetti. Sanat camiasından çok sayıda taziye mesajı geldi.
Ölümü cuma günü doğrulandı. Kültür Bakanlığı, cenaze töreninin devlet masraflarıyla yapılacağını açıkladı.
Karayian, resim, edebiyat ve toplumsal yorum alanlarını kapsayan eserleriyle çağdaş Kıbrıs sanatının en özgün isimlerinden biri olarak kabul ediliyordu.
Bakanlık, Karayian'ı "çağdaş Kıbrıs sanatı ve edebiyatında tamamen kişisel bir iz bırakan yaratıcı" olarak tanımladı ve "hayatının sonuna kadar aktif ve üretken kaldığını" belirtti.
Karayian 1943'te Lefkoşa'da doğdu. Atina Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldıktan sonra kararlı bir şekilde sanata yöneldi.
Londra'da Camberwell ve Central School of Art'ta resim, ardından Stuttgart'ta baskı sanatı eğitimi aldı.
1970'lerin sonunda Kıbrıs'a dönüşü, toplumsal gelenekleri sorgulayan bir kariyerin başlangıcını oluşturdu.
Eserleri sıklıkla cinsellik ve kimlik temalarını açık bir yaklaşımla ele aldı; bu tutum Kıbrıs'ta LGBTİ+ deneyiminin görünürlüğüne katkı sağladı. Kamuoyu tartışmalarının muhafazakâr kaldığı bir dönemde Karayian, bu temaları hem görsel hem yazılı çalışmalarına taşıdı.
Karayian, "Çalışmalarım, farklı olanın kabulü için bir protesto yürüyüşüydü" dedi ve ekledi: "Kendi devrimimi yapmak zorundaydım."
"Denizciler", "Bisikletçiler" ve "Kıbrıs 1983–1985" üçlemesi gibi geniş bir seri yelpazesiyle erotizm, içe bakış ve edebî etkiyi birleştiren özgün bir görsel dil oluşturdu.
C.P. Kavafis'in eserleriyle kurduğu bağ özellikle dikkat çekiciydi. "İskenderiyeliler" adlı projesi Bibliotheca Alexandrina'da sergilendi.
Eserleri uluslararası arenada da yer buldu; 2001'de Venedik Bienali'ne ve 2006'da Kahire Bienali'ne katıldı.
Resmin yanı sıra Karayian kapsamlı bir yazarlık kariyeri de sürdürdü. 2022'de tamamladığı beş bölümlük otobiyografisi kurgu ile kişisel anlatıyı harmanlıyordu.
Karayian, "Hayatım boyunca sanatımla ve ardından yazarlığımla ifade özgürlüğünü, seçim hakkını ve insan onurunu savunmaya çalıştım" dedi.
Gazetecilikte de kalıcı bir varlık gösteren Karayian, kültürel ve toplumsal konularda köşe yazıları kaleme aldı. Phileleftheros gazetesiyle yıllara yayılan iş birliği süresince genç sanatçılara destek verdi ve kamuoyu tartışmalarına aktif olarak katıldı.
Görsel Sanatçılar Derneği, Karayian'ın eserlerinin "kimlik, beden, arzu ve bellek konularını duyarlı ve tutarlı biçimde ele aldığını" belirterek katkılarının Kıbrıs'ta çeşitlilik ve görünürlük konusundaki diyalogu genişlettiğini vurguladı.
Karayian, 2025 yılında kültüre katkıları nedeniyle Temsilciler Meclisi tarafından onurlandırıldı. Bu takdir hem sanatsal üretimini hem de kamuoyu üzerindeki etkisini yansıtıyordu.
Eserleri Kıbrıs'ta ve yurt dışında kamu ve özel koleksiyonlarda sergilenmeye devam ediyor. Bakanlık bu mirası "Kıbrıs kültürü için değerli bir miras ve kişisel tanıklığın gücünün sürekli bir hatırlatıcısı" olarak tanımladı.
