Kıbrıs'ta başlayan ve yurt dışına açılmaya hazırlanan 'Fashion Fighting Stigma' hareketi, ruh sağlığı bozukluklarını kıyafetlerle yansıtarak damgalamayı kırmayı amaçlıyor. Depresyon koyu renkler ve siyah güllerle, şizofreni desenler ve farklı kumaşlarla, yeme bozuklukları ise ağır yünle temsil edildi.
Avrupa Ruh Sağlığı Ayı kapsamında düzenlenen sosyal sanatsal etkinlik, ruh sağlığı tanıları hakkında farkındalık yaratmayı ve tanı alan kişileri insancıllaştırmayı hedefliyor. Fileleftheros, bu girişime ilham veren ve kendisi de tanı almış bir Deneyim Uzmanı ve Ruh Sağlığı Savunucusu olan Poly Grigora ile konuştu.
Etkinlik, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 2026 Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı tarafından desteklendi ve devlet kurumları tarafından benimsendi. Defileye tanınmış Kıbrıslı moda tasarımcılarının yanı sıra UCLan Cyprus Moda Tasarımı öğrencileri de katıldı. Etkinliğe psikolog Dr. Eleni Karagianni bilimsel danışmanlık yaptı.
Poly Grigora, amacının görünmeyen bozukluklara bir yüz kazandırmak olduğunu söyledi. Grigora, "Görünmeyen rahatsızlıklara bir yüz vermek istedim. Ruh sağlığı sorunlarını tanımayan bir toplum tarafından anlaşılmak... Giysiyi düşündüm çünkü insanın kendini örtmek için kullandığı bir kumaş parçası" dedi.
Grigora'nın ruh sağlığı alanına girişi, kendi kişisel deneyimiyle başladı. "Bana yakın bir kişiyle aynı tanıya sahibim" diyen Grigora, topluma katkıda bulunmak için harekete geçtiğini ve benzer şeyler yaşayanlara yardım etmek için kendi deneyimini kullandığını belirtti.
Grigora ayrıca Kıbrıs Teknoloji Üniversitesi, Ruh Sağlığı Hizmetleri ve Kıbrıs'taki tek ruh sağlığı podcast'i ile çalışıyor.
Grigora, akıl hastalıklarının "görülebilen ve yardım edilebilen kırık bir bacak gibi olmadığını" vurguladı. "Kronik bir depresyon veya şizofreni geçiriyorsam, geriye sadece etiket kalıyor. Bu yüzden amacım damgalamayı kırmak. Kıbrıs'ta çok fazla insan acı çekiyor ve maalesef ülkemiz damgalama konusunda Avrupa Birliği'nde birinci sırada" dedi.
Bunun yanı sıra, damgalamanın sadece bilgi eksikliğinden kaynaklandığına dikkat çeken Grigora, devletin gençlerin ve çocukların eğitimine yatırım yapması gerektiğini, çünkü bir tabuyu yıkmanın yardım isteyebilecek bireylerin sayısını ve onlara yardım edecek kişilerin sayısını artıracağını belirtti.
"Etiketler genel olarak insanlara zarar veriyor. Önemli olan herhangi bir tanının kabulü ve hem kişinin hem de ailesinin yardım arayışıdır" diye ekledi.
Rahatsızlıktan uzaklık çok az
"Herkes bir üzüntü veya stres dönemi geçirebilir. Sadece bazı insanlar daha ciddi ataklar geçirir ve durumun kötüleşmemesi için yardıma ihtiyaç duyar. Deneyimimi dünyaya bir hikaye olarak anlatmaya karar verdim. İşte hayat maratonuna koşarak nasıl zaferle çıkılacağı. Bazen yavaş, bazen biraz daha hızlı. Herkes kendi hızında" dedi Grigora.
"Ailem ve ben birçok zorluk yaşadık. Cesur değilim. Ama en karanlık saatlerim başka birine güç verebilirse, bir kişiyi kurtarırsam, o zaman iki kez kazanan olurum" diye konuştu.
Defilede her biri farklı bir rahatsızlığı temsil eden çok sayıda tasarımcı ücretsiz olarak yer aldı. Girişime psikolog Dr. Eleni Karagianni bilimsel rehberlik sağlarken, Fani Ioannou sesiyle katkıda bulundu.
Sunucular
Andreas Zannetidis – Sınırda Kişilik Bozukluğu
Haris Charalambous – Obsesif Kompulsif Bozukluk
Kristia Charalambous – Travma Sonrası Stres Bozukluğu
Ioanna Economou – Kronik Depresyon Bozukluğu
Leonie – Madde Bağımlılığı Bozukluğu
Vanessa – Anksiyete Bozukluğu
Sofia Kouvarou – Şizofreni
Marianna Penga – Yeme Bozuklukları
Saro Jacques – Demans
Vasiliki Charitonos – Panik Atak
Pantelis Panteli – Damgalama ile Mücadele Konsepti
Ayrıca UCLan Cyprus öğrencilerinden oluşan iki grup Otizm ve DEHB konularını sundu.
Tasarımcılar rahatsızlıkları nasıl yorumladı?
Fileleftheros, 'Fashion Fighting Stigma'nın bazı tasarımcılarıyla konuşarak sundukları rahatsızlıkları nasıl anladıklarını ve somutlaştırdıklarını öğrendi.
