Yeni müzakere metni 159 milyar euroluk kesintiler içeriyor.
Konsey'in İrlanda Başkanlığı, 2028-2034 Çok Yıllık Mali Çerçeve'de 159 milyar euroluk kesinti önerdi ve taahhütlerin toplam tutarını 1,825 trilyon euroya indirdi.
Yeni öneri, geçen haziranda Kıbrıs Başkanlığı'nın sunduğu önceki metne kıyasla 122 milyar euro ek kesinti içeriyor.
Kesintiler rekabet gücü, dış eylem ve idari harcamalar alanlarına odaklanıyor, öngörülemeyen krizlerle başa çıkmak için ayrılan yedek fon ise kaldırılıyor.
Müzakere çerçevesi Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi halinde gözden geçirme için özel bir madde içeriyor ve Kıbrıs Türk toplumuna desteği 438 milyon euroda koruyor.
Üye ülkelerin Daimi Temsilcileri, 15 ve 16 Ekim'de planlanan Zirve öncesinde metni tartışacak.
Konsey'in İrlanda Başkanlığı, Komisyon'un 2028-2034 Çok Yıllık Mali Çerçeve (ÇYMC) için hazırladığı ilk planın yaklaşık 159 milyar euro, yani yüzde 8'ini kesiyor. Yeni müzakere metni negotiating box bugün üye ülkeler arasında dolaşıma sokuldu ve kamuoyuna açıklandı.
Kesinti, geçen haziranda Kıbrıs Başkanlığı'nın sunduğu ve Komisyon teklifini cari fiyatlarla 37 milyar euro, yani yaklaşık yüzde 2 azaltan Kıbrıs 'negobox'ının yaklaşık dört katı. Kıbrıs metnine kıyasla yeni öneri 122 milyar euro daha fazla kesinti içeriyor.
Toplam taahhüt tutarı cari fiyatlarla 1,825 trilyon euroya şekillendi; Komisyon 1,985 trilyon euro, Kıbrıs metni ise 1,948 trilyon euro öngörüyordu. Kıbrıs önerisi yükü rekabet gücü ve dış eylemde yaklaşık yüzde 4 oranında eşit paylaştırıp tarım politikası ve uyum için Ulusal ve Bölgesel Ortaklık Planları - NRPP'leri neredeyse dokunulmadan bırakırken, İrlanda metni kesintileri üç alana yoğunlaştırıyor: rekabet gücünde 75 milyar euro (-12,8%), Global Europe'da 37 milyar euro (-17,4%) ve idari harcamalarda 10 milyar euro (-8,8%). NRPP'ler yaklaşık 28 milyar euro (yüzde 3) azaltılıyor, yedi yıl içinde Komisyon'un öngörülemeyen krizleri karşılamasına izin veren EU Facility cushion ise kaldırılıyor.
ÇYMC için revize edilmiş müzakere çerçevesini sunan İrlandalı Avrupa İşleri Bakanı Thomas Bern'e göre çerçeve, son üç ayda üye ülkeler ve AB kurumlarıyla yapılan yoğun istişarelerin ürünü.
Bakan, çerçevenin Kıbrıs ve Danimarka Başkanlıklarının çalışmalarına dayandığını belirtti. İrlanda Başkanlığı süreci dürüst bir arabulucu olarak ele aldığını, üye ülkeler arasındaki farkları kapatmayı ve AB'yi mali ikilem konusunda daha ileri taşımayı amaçladığını vurguladı. Köprü kurulması, tasarruf isteyen ve Almanya'nın öncülüğünde yüzlerce milyar euroluk kesinti talep eden 'tutumlu' ülkeler ile geleneksel AB politikalarındaki azalmaya karşı çıkan 17 'Uyum Dostu' arasında gerçekleşiyor.
Bern, rekabet gücü, araştırma, inovasyon, güvenlik ve savunma alanlarındaki yeni önceliklerin nasıl finanse edileceği sorusunun, temel politikaların ihmal edilmemesi ve her üye ülkenin mali kapasitesi dikkate alınarak çözülmesinin kolay olmadığını kaydetti.
"Bu aşamadaki bir teklifin tüm tarafların tüm taleplerini karşılaması mümkün değil ve önümüzde hâlâ yol var" diyen bakan, çerçevenin Avrupa vatandaşlarının çıkarlarını gözeterek süreci hızlandırmayı amaçlayan bir katalizör olarak tasarlandığını ifade etti.
Bern, "Umarız müzakere çerçevesi tartışmaları, daha fazla uzlaşma gerektiren noktalara odaklanır" dedi.
Kendi kaynakları konusunda İrlanda Başkanlığı, geçen yıl Komisyon'un önerdiği ve yılda 55 milyar euro getirilmesi beklenen beş yeni öz kaynak paketinde önemli değişiklik yapmadı. Başkanlık, Emisyon Ticaret Sistemi'nden (ETS) kaynaklanan katkı payının daha yoksul ülkeler için kademeli uygulanmasını ve Karbon Sınır Düzenleme Mekanizması'ndan (CBAM) gelen katkının artırılmasını önerdi. Avrupa Parlamentosu'nun önerdiği dijital devler, çevrimiçi kumar, kripto para gibi vergilerden oluşan paket ise İrlanda Başkanlığı tarafından reddedildi.
Bakan, "İki önemli değişiklik yaptık. Birincisi, CBAM'a dayalı yeni öz kaynağın çağrı oranını yüzde 75'ten yüzde 90'a yükseltmeyi öneriyoruz. Bu, önerilen paketi güçlendirme konusundaki değerlendirmemizi yansıtıyor" dedi ve ETS'den en çok etkilenen birçok üye ülkenin açık endişelerini dikkate aldığını belirtti.
"Yedi yıllık döngü boyunca bu yaklaşım, üye ülkelerin teklifin geriye dönük etkileri konusundaki endişelerini ele alacak" diyen Bern, "Amacımız bu ayarlama ile ETS'den gelecek ve tüm üye ülkeler tarafından kabul edilebilir bir öz kaynağın lehine argümanları güçlendirmek" diye konuştu.
Metin, Kıbrıs'ın yeniden birleşmesi halinde ÇYMC'nin gözden geçirilmesini öngören bir madde içeriyor. Kıbrıs Türk toplumuna destek, Komisyon teklifinde olduğu gibi cari fiyatlarla 438 milyon euro olarak korunuyor.
27 üyenin Daimi Temsilcileri metni yarın, Pazar sabahı toplantısında ele alacak ve 15-16 Ekim'de yapılacak Zirve'de liderlerin tartışmasına hazırlık yapacak.
