Kanadalı kredi derecelendirme kuruluşu DBRS Morningstar'ın yayımladığı rapora göre Kıbrıs, Ortadoğu çatışmasının etkisiyle Yunanistan'a kıyasla daha yoğun bir seyahat talebi düşüşü ve daha yüksek iptal oranları yaşıyor. Rapor, Kıbrıs bankalarının uzun süreli bir turizm gerilemesinin sonuçlarına karşı daha fazla risk altında olduğunu vurguluyor.
Rapor, turizm ve denizcilik sektörlerinin Kıbrıs ve Yunanistan ekonomilerinde diğer AB üye devletlerinin çoğuna kıyasla çok daha büyük bir rol oynadığını belirtiyor. Turizm, Kıbrıs'ın gayri safi katma değerinin yüzde 6,6'sını, Yunanistan'ın ise yüzde 7,3'ünü oluşturuyor. Avrupa ortalaması ise yüzde 2,9 düzeyinde kalıyor. Her iki ülkedeki bankalar bu sektörlere AB ortalamasının üzerinde kredi kullandırıyor. Kuruluş, krizin uzaması halinde bu durumun kredi riskini artırdığını belirtiyor.
Rapor, iki ülkenin bankacılık sistemleri arasında net bir ayrım çiziyor. Yunan bankaları, denizcilik kredilerinin uluslararası nitelikte ve teminat altında olması nedeniyle daha dayanıklı konumda bulunuyor. Kıbrıs bankaları ise turizme daha fazla bağımlı olduğundan, talepteki sürekli bir düşüşe karşı çok daha kırılgan durumda. DBRS raporunda şu değerlendirmeye yer verdi: "İlk işaretler, Kıbrıs'ın Ortadoğu'daki çatışma bölgelerine coğrafi yakınlığı nedeniyle artan risk algısını yansıtan daha yoğun bir seyahat talebi düşüşü ve daha yüksek iptal oranlarıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor." Kuruluş, turist akışındaki sürekli bir azalmanın "KOBİ performansı, hane halkı harcanabilir geliri ve emlak fiyatları üzerinden aktarılarak Kıbrıs bankalarının varlık kalitesi üzerinde daha doğrudan baskı oluşturacağı" uyarısında bulundu.
Buna rağmen her iki bankacılık sektörü de bu döneme güçlü bir konumdan giriyor. Yunan ve Kıbrıs bankaları, 2025'in dördüncü çeyreğinde AB ortalamasının üzerinde kârlılık sürdürdü. Kıbrıs bankalarının sermaye yeterliliği AB ortalamasının önemli ölçüde üzerindeydi. Yunan bankaları ise AB düzeyiyle genel olarak uyumluydu. Her iki ülkede de varlık kalitesi son yıllarda iyileşti ve AB emsallerine kıyasla olumlu bir tablo çiziyor.
DBRS, Yunanistan'a ilişkin değerlendirmesinde, turizm yavaşlamasının etkisinin düşük bağımlılık nedeniyle "kısa vadede daha yönetilebilir" olacağını belirtti. Kuruluş ayrıca Yunanistan'ın "enflasyon önemli ölçüde artmazsa ve ülke çatışmaya dahil olmazsa, çatışmadan etkilenen destinasyonlardan yönlenen talepten kısmen fayda sağlayabileceğini" ifade etti.
Ulaşım ve depolama sektöründeki takipteki kredi oranları, 2025 yılında hem Yunanistan hem de Kıbrıs'ta yüzde sıfıra yakın seyretti. Bu oran, yüzde 2,3'lük AB ortalamasının çok altında kaldı. Konaklama ve yemek hizmetlerinde ise takipteki kredi oranları Yunanistan'da yüzde 2,1, Kıbrıs'ta yüzde 0,7 olarak gerçekleşti. Her iki oran da yüzde 5'lik AB ortalamasının önemli ölçüde altında.
Raporda yer verilen Avrupa Bankacılık Otoritesi verilerine göre, ulaşım ve depolama sektörüne verilen krediler, Yunanistan'da finansal olmayan şirketlere kullandırılan kredilerin yüzde 19,8'ini, Kıbrıs'ta ise yüzde 11,2'sini oluşturuyor. AB ortalaması yüzde 5,5 düzeyinde bulunuyor. Konaklama ve yemek hizmetlerine yönelik kredi payı ise Yunanistan'da yüzde 11,1, Kıbrıs'ta yüzde 21,2 ile AB ortalaması olan yüzde 2,6'nın çok üzerinde seyrediyor.
DBRS, her iki bankacılık sektörünün de zorlaşan faaliyet ortamında kendilerini destekleyecek güçlü kârlılık ve sermaye tamponlarını koruduğu sonucuna vardı. Ancak kuruluş, Kıbrıs bankalarının turizme yüksek düzeyde bağımlılığının, bölgesel krizin sürmesi halinde daha büyük bir aşağı yönlü risk oluşturduğunu vurguladı.
