Bugün, ABD Büyükelçisi Rodger Davies'in Lefkoşa'daki Amerikan Büyükelçiliği içinde öldürülmesinin üzerinden tam 52 yıl geçti. Davies, Türkiye'nin ikinci askeri harekâtından günler sonra, 19 Ağustos 1974 Çarşamba günü düzenlenen şiddetli bir Amerikan karşıtı gösteri sırasında hayatını kaybetmişti.
53 yaşındaki diplomat, Cumhurbaşkanı Başpiskopos Makarios'a karşı düzenlenen darbeden ve ardından yaşanan Türk askeri harekâtından kısa bir süre önce, 10 Temmuz 1974'te, yani sadece haftalar önce büyükelçi olarak güven mektubunu sunmuştu.
19 Ağustos'a gelindiğinde, Rum kesimi arasında ABD'ye yönelik öfke had safhaya ulaşmıştı. Rumlar, Washington'un Türk ilerleyişini engellemekte başarısız olduğunu ve Türkiye'yi kayırdığını düşünüyordu.
Lefkoşa'daki büyükelçiliğin önünde toplanan yüzlerce gösterici Amerikan bayraklarını yakarken, ABD, NATO, CIA ve o dönemki Dışişleri Bakanı Henry Kissinger aleyhine sloganlar attı.
Göstericilerin büyükelçilik güvenliği ile karşı karşıya gelmesiyle eylem şiddete dönüştü ve binaya doğru ateş açıldı.
Davies'e daha güvenli bir yere geçmesi tavsiye edilmesine rağmen, o büyükelçilik binası içinde kalmayı tercih etti.
Binaya ateş açılması sırasında göğsüne isabet eden bir kurşunla hayatını kaybetti.
Ona yardım etmek için yanına giden 30 yaşındaki Rum büyükelçilik çalışanı Antoinette Varnava da açılan ateş sonucu vurularak öldürüldü.
Bu silahlı saldırı, o dönemki Cumhurbaşkanı Vekili Glafkos Kleridis'in Lefkoşa'da bir basın toplantısı düzenlediği sırada gerçekleşti.
Kleridis, daha sonra bu cinayeti "ağır bir suç" olarak kınadı ve "en derin üzüntü ve taziyelerini" iletti.
Olay yerinde yapılan ilk soruşturmada, saldırganın kimliği kesin olarak tespit edilemedi.
Amerikalı yetkililer, saldırıyı EOKA-B üyelerinin gerçekleştirdiğinden şüpheleniyordu.
Daha sonraki kayıtlar ve soruşturmalar ise ateşin kalabalığın içinden değil, yakındaki bir binadan açıldığını ortaya koydu.
Olayın tam koşulları mahkemede hiçbir zaman netliğe kavuşturulamadı.
Makarios'un yeni bir soruşturma emri vermesinin ardından dava 1976'da yeniden açıldı, ancak soruşturmacılar orijinal polis dosyasının arşivlerden kaybolduğunu fark etti.
Suikastla bağlantılı olarak daha sonra altı kişi gözaltına alındı, ancak yargı süreci Davies'in katilleri için kesin bir mahkûmiyet kararıyla sonuçlanmadı.
Davies, bir Amerikan büyükelçiliği içinde öldürülen tek ABD büyükelçisi olarak tarihe geçerken, Varnava da ABD'nin Lefkoşa Büyükelçiliği tarafından görevi başında şehit düşen bir çalışan olarak anılıyor.
