Avrupa Komisyonu Çarşamba günü, hukukun üstünlüğü endişeleri nedeniyle ülkenin önceki hükümeti döneminde askıya alınmış olan Macaristan için 4,2 milyar euroluk (yaklaşık 4,8 milyar ABD doları) uyum fonunun serbest bırakılmasını önerdi.
Komisyon, Macaristan'a 2022'de blokun Koşulluluk Yönetmeliği kapsamında uygulanan koruyucu önlemlerin kaldırılması için Avrupa Birliği Konseyi'ne öneride bulunduğunu açıkladı ve ülkenin hukukun üstünlüğü ihlallerini gidermiş olduğu sonucuna vardı.
Konsey tarafından onaylanması halinde karar, askıya alınmış uyum politikası taahhütlerini yeniden tesis etmekle kalmayacak, aynı zamanda Macar Kamu Yararı Vakfı'larınca sürdürülen üniversitelerdeki öğrenciler ve araştırmacılar için Erasmus+ öğrenci değişim programı ile Ufuk Avrupa araştırma programına tam erişimi de geri getirecek.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Macaristan hukukun üstünlüğünü güçlendirmek ve Birliğin mali çıkarlarını korumak için önemli adımlar attı" dedi ve kararın "reformların sonuç verdiğini" gösterdiğini ekledi.
Komisyona göre Macaristan kamu ihalelerindeki eksiklikleri, ülkenin yolsuzlukla mücadele çerçevesini, çıkar çatışmalarını ve kovuşturma eyleminin etkinliğini ele aldı.
Bu eksiklikler AB tarafından 2022'de tespit edildi ve bu durum üç Macar uyum politikası programı için bütçe taahhütlerinin yüzde 55'inin dondurulmasına yol açtı. Macar Kamu Yararı Vakfı'ları için AB fonlarına da kısıtlamalar getirildi ve bu durum Erasmus+ ve Ufuk Avrupa'ya katılımı etkiledi.
Nisan 2026 parlamento seçiminde Orban'ı yenerek göreve gelen Başbakan Peter Magyar, Macaristan'ın askıya alınmış AB fonlarına erişiminin yeniden sağlanması konusunu hükümetin öncelikli hedefi haline getirdi.
AB Konseyi'nin şimdi Komisyon'un önerisini onaylayıp onaylamama konusunda karar vermesi için bir ayı var.
Macaristan Ulaştırma ve Yatırım Bakanı David Vitezy duyuruyu memnuniyetle karşıladı ve Avrupa Komisyonu'nun Macaristan'a karşı hukukun üstünlüğü prosedürlerinin resmen kapatılmasını başlattığını söyledi.