Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Perşembe günü Lefkoşa'daki cumhurbaşkanlığı sarayında Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides ile düzenlediği ortak basın toplantısında Fransa'nın Kıbrıs'ı "sevdiğini" söyledi. Basın toplantısı, Ayia Napa'da düzenlenen Avrupa Konseyi zirvesi öncesinde gerçekleşti.
Macron, "Sayın Cumhurbaşkanı, heyetim ve benim için yanınızda olmak büyük bir sevinç çünkü Fransa Kıbrıs'ı seviyor ve bizim görevimiz zor gerginlikler sırasında pratikte yanınızda olmaktır" dedi.
Macron, geçen ay Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile birlikte adaya yaptığı ziyaretin önemini vurguladı. "Ortadoğu'da savaşın patlak vermesinin hemen ardından" gerçekleşen bu ziyarette Mitsotakis ile birlikte "ülkenize sarsılmaz dayanışmamızı yeniden teyit ettiklerini" belirtti.
Macron, "Bu bir dosta gösterilen dayanışmadır ve aynı zamanda Avrupalı bir dayanışmadır" diyerek, bu dayanışmanın hukuki temelinin AB'nin ortak savunma paktı olan Lizbon Antlaşması'nın 42.7. maddesi olduğunu hatırlattı.
Macron, adanın geçen ay İran yapımı bir drone ile vurulmasının ardından Kıbrıs'a ve çevresine Avrupa askeri donanımının büyük çapta konuşlandırılmasının "Avrupa'nın alanını güvence altına alma kararlılığımızın yeniden teyidi" olduğunu ekledi.
"Bunu 9 Mart'ta basit bir şekilde söyledim: Kıbrıs'a saldırıldığında, Avrupa'ya saldırılmıştı" dedi.
Bu doğrultuda Macron, "Charles de Gaulle uçak gemisine ait Fransız uçak gemisi taarruz grubu başta olmak üzere askeri varlıkların konuşlandırılmasıyla bölgedeki savunma kapasitelerini güçlendirdiklerini" söyledi.
Macron, AB üyeleri olarak birbirlerine bağlayan dayanışmanın somut tezahürünün Aralık ayında imzalanan stratejik ortaklıkla pekiştirildiğini belirtti. Beş ay önce Paris'te Christodoulides ile imzaladığı bu anlaşmaya atıfta bulunarak, böyle bir ortaklığın "Christodoulides'in ilk günden beri iradesi" olduğunu söyledi.
"Fransa, hem operasyonel planlarda hem de ekipman ve silah tedarikinde Kıbrıs'ın savunma alanındaki ayrıcalıklı ortaklarından biri olmaktan gurur duymaktadır" dedi.
Macron ayrıca Kıbrıs'ı "son yıllarda bizim için ve özellikle Avrupalılar için üstlendiği rol" nedeniyle övdü.
"Desteğiniz, Ortadoğu'daki vatandaşlarımız için tahliye operasyonlarında vazgeçilmezdi" diyerek Kıbrıs'ın 'Estia' planına atıfta bulundu. Bu plan kapsamında AB ve üçüncü ülke vatandaşları, kriz bölgelerinden ada üzerinden kendi ülkelerine tahliye ediliyor.
Macron, Fransa ile Kıbrıs arasındaki ikili ilişkilerin "tarihi düzeyde" olduğunu ve "bağlantı projeleri, enerji projeleri ile bunları daha da ileriye taşımak istediklerini" söyledi.
"Kıbrıs'ın doğu Akdeniz'deki rolünün ve diğer kıtalardaki doğu Akdeniz kıyılarına geçiş noktası olarak taşıdığı önemin tanınması" bu projelere verdiği ağırlığın nedeni olarak gösterdi.
Macron'un bahsettiği projeler, tamamlandığında Kıbrıs, Yunanistan ve İsrail'in enerji şebekelerini birbirine bağlayacak olan Büyük Deniz Bağlantısı (Great Sea Interconnector) ile Kıbrıs açıklarındaki deniz tabanından doğalgaz çıkarılmasıydı. Büyük Deniz Bağlantısı'nın kabloları Fransız şirketi Nexans tarafından üretiliyor. Fransız petrol devi Total ise İtalyan petrol şirketi Eni ile birlikte Kıbrıs'ın Münhasır Ekonomik Bölgesi'ndeki 6. Blok'taki doğalgaz çıkarma haklarına sahip.
Christodoulides ise "Fransa, Kıbrıs için en yakın ve en güvenilir ortaklardan biridir" diyerek iki ülkenin "güvenlik ve savunma, enerji ve kültür gibi çeşitli alanlarda iş birliği yaptığını" ekledi.
Christodoulides, Macron'un ziyaretinin "stratejik iş birliğimizin gücü ve perspektifi hakkında net bir mesaj" oluşturduğunu belirtti.
"Kıbrıs ve Fransa, Avrupa'nın dünyadaki rolü konusunda ortak bir yaklaşıma sahiptir. Fransa ve Kıbrıs, her düzeyde stratejik olarak özerk bir Avrupa Birliği'nin uzun süredir savunucularıdır" dedi.
Christodoulides, Macron'un "Avrupa Birliği'nin stratejik özerkliğini güçlendirme olasılığına ilk inanan ve bunu açıkça dile getiren kişi" olduğunu söyledi.
"Bu vizyonun doğruluğu kuşkusuz teyit edilmiştir ve birliğin her alanda özerk olma ihtiyacı artık herkes tarafından vazgeçilmez bir gereklilik olarak kabul edilmektedir" diye ekledi.
Christodoulides ayrıca Kıbrıs'ın Avrupa'nın sınır kontrolsüz Schengen bölgesine katılma sürecine değinerek bu konudaki "Fransa'nın tutarlı ve esaslı desteğine" teşekkürlerini iletti.
Konuşmasının devamında Christodoulides, "Gerçek dostlar zor zamanlarda ortaya çıkar ve siz bunu pratikte kanıtladınız" dedi.
"Bilin ki Kıbrıs'ta siz sadece stratejik ortaklığımız olan dost bir ülkenin cumhurbaşkanı değil, Kıbrıslıların kalplerinde haklı olarak özel bir yer kazanmış gerçek bir dostsunuz."
