Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, hacizlerle ilgili beş yasayı anayasaya aykırı, hukuki açıdan belirsiz ve ekonomi ile bankacılık sistemini olumsuz etkileme riski taşıdığı gerekçesiyle meclise iade etti. Karar Çarşamba günü kamuoyuyla paylaşıldı.
Söz konusu yasalar, 6 Nisan'da yapılan acele genel kurul oturumunda oylanmıştı. Meclisin maliye komitesi, iadeleri incelemek üzere Perşembe günü toplanacak. Ardından yasalar aynı gün genel kurula sevk edilerek 24 Mayıs milletvekili seçimleri öncesinde meclisin feshinden önce oylanacak.
Meclis, haciz yasalarının yanı sıra sosyal uyum fonu, devlet arazisi tahsisi, çocukların denetimi ve yenilenebilir enerji kaynaklarıyla ilgili beş ayrı iadeyi daha değerlendirmek zorunda kalacak.
Haciz iadelerinin ilki, bölge mahkemesi hakimlerinin ipotek itirazlarını incelemesine olanak tanıyan değiştirilmiş mahkemeler yasasını kapsıyor. Cumhurbaşkanı, yasanın belirsizlikler içerdiğini, mevcut mevzuatla çeliştiğini ve yasama organının yargının yetki alanına müdahale ettiğini belirtti.
İkinci iade, konut amaçlı taşınmazlara yönelik tüketici kredisi yasasındaki değişiklikleri kapsıyor. Bu yasa, konut kredisi ipotek ile tam olarak karşılandığında ve borçlunun kredi değerliliği yeterli olduğunda bankaların, kredi edinim şirketlerinin ve yöneticilerin ek teminat talep etmesini yasaklıyordu. Cumhurbaşkanı, yasada yeniden düzenlenmesi gereken belirsizlikler bulunduğunu ifade etti.
Üçüncü iade, faiz oranlarına tavan getiren serbest faiz oranları yasasındaki değişiklikleri kapsıyor. İade gerekçesi olarak, yasanın uygulama kapsamının net olmadığı, geriye dönük uygulama sorunları yaratabileceği ve sözleşme özgürlüğüne ilişkin anayasal hakkı ihlal edebileceği gösterildi.
Dördüncü iade, devir ve ipotek yasasındaki değişiklikleri içeriyor. Bu düzenlemeye göre borç tutarına itiraz veya haksız şart ileri sürme gibi hukuki yollara başvurulması, kesin karar verilinceye kadar haciz sürecinin askıya alınmasına yol açacaktı. Cumhurbaşkanı, borçluların asılsız iddialarla mahkemeleri aşırı yükleyebileceğini ve bunun toplu gecikmelere neden olacağını savundu. Christodoulides ayrıca bu durumun kredi geri ödememe kültürünü teşvik edebileceğini, kredi maliyetlerini artırabileceğini ve yeni kredi imkânlarını kısıtlayabileceğini vurguladı.
Beşinci iade, bireylerin iflasına ilişkin yasayı kapsıyor. Yasanın amacı borç verenler ile borçlular arasında denge kurmaktı. Ancak Cumhurbaşkanı, özellikle borçluların kefalet yükümlülüklerinden muaf tutulmasına ilişkin ciddi eksikliklerin giderilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Meclisin fesihten önce ele alması gereken diğer beş yasadan ilki, sosyal uyum fonuyla ilgili. Cumhurbaşkanı, işveren katkı payı ödeme yükümlülüğünden muafiyet kapsamını genişleten maddeleri sorunlu buldu. Özellikle denizcilik sektörü ve Kıbrıs'ta ikamet etmeyenler için getirilen muafiyetlerin katkı paylarının geri ödenmesine yol açacağını, bunun da kamu maliyesine yük bindireceğini ve Avrupa mevzuatıyla çelişebileceğini belirtti.
İkinci iade, 500.000 Euro'yu aşan değerdeki devlet arazisi tahsisini kapsıyor. Cumhurbaşkanı, bu düzenlemenin yürütme organının devlet mülklerini yönetme takdir yetkisini kısıtladığını ifade etti.
Üçüncü iade, okul saatleri dışında öğrencilerin okul alanlarında denetlenmesiyle ilgili. Cumhurbaşkanı, yasanın uygulamanın nasıl gerçekleştirileceğine dair altyapı ve insan gücü konusunda yeterli ayrıntı içermediğini belirtti.
Diğer iki iade ise enerji sektörünü, özellikle yenilenebilir enerji kaynaklarını kapsıyor. Bunlar fazla elektrik için tazminat mekanizması ve tarım ile çevresel açıdan hassas arazilere proje kurulmasına ilişkin kısıtlamaları içeriyor.
Cumhurbaşkanı, tazminat mekanizmasının kaynağı belirtilmeden mali yük oluşturduğunu, mevcut arazi kısıtlamalarının ise yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesini yavaşlatarak Kıbrıs'ın 2030 enerji hedeflerine zarar verebileceğini vurguladı.
