Merkez sağ siyasi grup Avrupa Halk Partisi (EPP), perşembe günü grubuna bağlı hükümet başkanları ve siyasi partilerin katıldığı zirvenin sonunda Kıbrıs'ın Avrupa'nın sınırsız seyahat bölgesi Schengen'e katılımının “zamanında tamamlanması” çağrısında bulundu.
Açıklamada şöyle denildi: “Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs'ın Schengen'e tam üyelik başvurusuna ilişkin değerlendirme raporunun olumlu sonucunu ve Avrupa Birliği Konseyi'nde ilgili görüşmelerin başlamasını memnuniyetle karşılıyoruz. Kalan adımların zamanında tamamlanmasını öncelikli bir hedef olarak destekliyoruz.”
Göç Bakan Yardımcısı Nicholas Ioannides, hafta sonu yaptığı açıklamada Kıbrıs'ın Schengen'e gelecek yıl katılmasını beklediklerini söyledi. Hükümet ise başlangıçta süreci en geç bu yılın sonunda tamamlamayı umuyordu.
Perşembe günkü EPP zirvesine katılan Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, geçen yıl Mayıs ayında şu sözleri sarf etmişti: “Size söz veriyorum, 2025 sonuna kadar ülkemizin 2026'da Schengen bölgesinde olmasını sağlamak için gereken tüm teknik çalışmaları tamamlayacağız.”
Buna karşın Avrupa Komisyonu'nun Kıbrıs'ın üyeliğini desteklediği açık. Cyprus Mail'in edindiği bilgiye göre, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de bu girişimin ana itici güçlerinden biri olarak kişisel çaba gösteriyor. Yine de üye devletlerin büyük çoğunluğunun bu olasılığa ikna olmadığı görülüyor.
Adı açıklanmasını istemeyen bir diplomat durumu şöyle özetledi: “Yıllardır Avrupa'da genel kanı, Kıbrıs sorunu çözülmeden Kıbrıs'ın Schengen'e asla katılamayacağı yönündeydi. Ancak şimdi von der Leyen her üye devlete Kıbrıs'ın Schengen'e katılması gerektiğini söyledi ve bu duruma razı olmaları gerektiğini belirtti.”
Perşembe günü EPP zirvesinde konuşan Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis.
Schengen'in geçiş noktalarına etkisine ilişkin endişeler
Buna rağmen bazı kesimler, Kıbrıs'ın Schengen'e katılım planlarının uygulanabilirliği ve bunun Kıbrıs sorunu üzerindeki olası etkileri konusunda çekinceler dile getirdi.
Bunun bir nedeni, birçok kişinin Kıbrıs hükümetinin Schengen bölgesinin yeni dijital giriş-çıkış sisteminin adayı ikiye bölen dokuz geçiş noktasında uygulanmayacağı yönündeki ısrarının gerçekte mümkün olmayacağına inanmasıdır.
Bu durumda Kıbrıs'ın ya Yeşil Hat'ı fiilen sert bir sınıra dönüştürmesi ya da Avrupa'nın Schengen bölgesine giren ve çıkan kişilerin takibinde idari bir çöküşle karşılaşması gerekebilir.
Bu nedenle Avrupa Birliği Adalet ve İçişleri Konseyi (JHA), bu ayın başında yaptığı en son toplantısında Kıbrıs'ın olası Schengen üyeliğini gündemine almamayı tercih etti.
Yine de Ioannides o toplantının ardından, Kıbrıs hükümetinin “kriterleri karşılamak ve Schengen bölgesinin üyesi olmak için tükenmeden çalıştığını” söyledi.
Kıbrıs, Schengen bölgesinin dışında kalan iki AB üye devletinden biri. Diğeri İrlanda; İrlanda, Birleşik Krallık ile ortak seyahat anlaşmasına zarar vermemek için Schengen bölgesine tam olarak katılmamayı seçti. Birleşik Krallık AB dışında olup Schengen bölgesinde, Avrupa tek pazarında ve Avrupa gümrük birliğinde de yer almıyor.
