MIT Deshpande Merkezi İcra Direktörü Rana K. Gupta, Güney Kıbrıs'ın araştırmaları pazara hazır ürünlere dönüştürmeye odaklanması gerektiğini belirtti. Gupta, Limasol'da düzenlenecek Cyprus Seeds İnovasyon Showcase etkinliği öncesinde Cyprus Mail'e konuştu.
Etkinlik, 22 Mayıs 2026 tarihinde Kolla Factory'de 2026 DOERS Zirvesi kapsamında gerçekleşecek. Etkinlik araştırmacıları, girişimcileri ve uluslararası mentörleri bir araya getirecek. Katılımcılar inovasyon ekosistemlerinin büyümeyi nasıl hızlandırabileceğini tartışacak.
Gupta, uluslararası ağların ve diaspora bağlantılarının Güney Kıbrıs gibi küçük ve hızla gelişen inovasyon merkezlerinin daha etkili büyümesine nasıl yardımcı olabileceğine dair bir tartışmaya katılacak.
Uzman, Güney Kıbrıs'ın araştırma ve teknoloji alanında belirgin ilerleme kaydettiğini vurguladı. Ancak Gupta'ya göre asıl zorluk, bilimsel çıktıları somut ekonomik ve sosyal değere dönüştürmektir.
Gupta, "Güney Kıbrıs'ta yetenek, fikir veya bilimsel araştırma eksikliği yok" dedi.
Uzman, ülkenin uluslararası sıralamalardaki artan varlığının güçlenen araştırma tabanını yansıttığını açıkladı. Ancak Gupta, buluşun tek başına etki yaratmaya yetmediği konusunda uyardı.
Gupta, "Güney Kıbrıs'ın araştırmadan daha fazlasına, ticarileştirmeye ihtiyacı var" şeklinde konuştu.
Uzmana göre keşif ile gerçek dünya uygulaması arasındaki boşluk, sadece Güney Kıbrıs'ta değil pek çok gelişmiş araştırma ekonomisinde de en kalıcı zorluklardan biri olmaya devam ediyor.
Gupta, Cyprus Seeds'in bu sorunu çözmede kritik bir mekanizma rolü oynadığına dikkat çekti. Uzman, kuruluşu ülkenin teknoloji ekosisteminde kilit bir oyuncu olarak nitelendirdi.
Gupta, "Buluş ile etki arasındaki o boşlukta Cyprus Seeds en önemli kuruluşlardan biri olarak ortaya çıktı" dedi.
Uzman, akademik sistemlerin keşifler, yayınlar ve hatta patentler üretmek için iyi donanımlı olduğunu açıkladı. Ancak bu sistemler, yenilikleri pazara taşımak için gereken araçlardan yoksun.
Gupta, "Bir buluşu pazarın benimseyeceği bir ürüne dönüştürmek tamamen farklı bir süreç gerektirir" şeklinde ifade etti.
Uzman, çoğu araştırmacının müşteri ihtiyaçlarını belirleme, talebi doğrulama veya yatırımcılarla iletişim kurma gibi alanlarda eğitim almadığını vurguladı. Bu beceriler ticarileştirmenin temel adımlarıdır.
Gupta, Cyprus Seeds'in geleneksel yatırımcılardan veya hızlandırıcılardan daha erken bir aşamada çalıştığını belirtti. Kuruluş, araştırmacıları fikirleri tam olarak şekillenmiş iş önerilerine dönüşmeden destekliyor.
Uzman, "Bu ayrım son derece önemlidir" dedi.
Hızlandırıcılar belirli bir pazar hazırlığı beklerken, Cyprus Seeds henüz girişimci becerilere veya tanımlanmış bir ürüne sahip olmayan bireylerle çalışıyor. Kuruluş onların uygulanabilirliğe ulaşmasına yardımcı oluyor.
Gupta, "Bu yaklaşım araştırmacıların akademik mükemmellik ile ticari hazırlık arasındaki boşluğu kapatmasına yardımcı oluyor" şeklinde konuştu.
Uzman, MIT Deshpande Merkezi'nin öncülük ettiği modelle paralellikler kurdu. Bu model, gerçek dünya etkisi yaratabilecek girişim-hazır teknolojiler oluşturmaya odaklanıyor.
Gupta, finansmanın tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Uzman, araştırmacıların etkiyi akademik yayıncılığın ötesinde nasıl gördüklerine dair bir zihniyet değişimi geçirmeleri gerektiğini ekledi.
Gupta, "Ticarileştirme, etki yaratmanın bir başka güçlü yoludur" dedi.
Uzmana göre bu zorluk özellikle Güney Kıbrıs gibi küçük ekosistemlerde belirgin. Bu ekosistemler, Boston veya Silikon Vadisi gibi yerleşik inovasyon merkezlerinde bulunan yoğun ağlardan yoksun.
Gupta, küresel merkezlerin onlarca yıllık girişimcilik, mentörlük ve yatırım birikiminden yararlandığını belirtti. Güney Kıbrıs ise bu süreci hâlâ geliştirmekte.
Uzman, Cyprus Seeds'in uluslararası en iyi uygulamaları yerel koşullara uyarladığına işaret etti. Bu uygulamalar arasında diaspora uzmanlığından ve uluslararası bilgiden yararlanan mentör ağları kurmak da yer alıyor.
Gupta, "Başarılı araştırma ekonomileri sadece araştırma fonlarıyla inşa edilmez" dedi.
Uzman, MIT'nin Venture Mentoring Service modelinden ilham alan son mentörlük yapılarını güçlendirme çabalarına dikkat çekti. Bu model uzun vadeli rehberlik ve işbirliğine dayalı destek üzerine kuruludur.
Gupta ayrıca geleneksel inovasyon ölçütlerinin bir ekosistemin gerçek etkinliğini yakalayamadığı konusunda uyardı. Bu ölçütler genellikle sonuçlar yerine harcama veya yayınlar gibi girdileri ölçüyor.
Uzman, "Ticarileştirme kayıp halkadır" şeklinde konuştu.
Gupta, bu boşluğu kapatacak etkili mekanizmalar olmadan değerli keşiflerin laboratuvarlarda hapsolma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Uzman, Güney Kıbrıs için bu sorunun büyüklüğü nedeniyle daha da acil olduğunu savundu. Ülke ölçek yerine çeviklik, yetenek ve uzmanlığa dayanmalı.
Gupta, "Güney Kıbrıs küresel ölçekte yalnızca büyüklükle rekabet edemez" dedi.
Uzman, Cyprus Seeds gibi kuruluşların araştırmanın gerçek dünya sonuçlarına dönüşmesini sağlamada temel bir rol oynadığını belirtti. Bu kuruluşlar daha dirençli ve rekabetçi bir inovasyon ekonomisi inşa edilmesine yardımcı oluyor.
Gupta sözlerini, "Onlar daha güçlü bir teknoloji ekonomisinin temellerini atıyor" diyerek tamamladı.
