Kıbrıs turizm sektörü, Orta Doğu'daki savaştan Yunanistan'a kıyasla çok daha ağır bir darbe aldı. Kıbrıs turizmi 2026'nın ilk sekiz ayında gelir kaybetti; büyük komşusu Yunanistan ise hem gelirde hem de ziyaretçi sayısında artış kaydetti.
Yunanistan turizmi Ocak-Ağustos döneminde 18,2 milyar euro gelir elde etti ve 28,5 milyon seyahatçiyi ağırladı. Bu rakamlar, geçen yılın aynı dönemine göre sırasıyla yüzde 9,4 ve yüzde 10'luk artış anlamına geliyor.
Kıbrıs ise aynı dönemde turizmden yüzde 6,2 düşüşle 2,32 milyar euro kazandı. Bu tutar, 2025'teki 2,47 milyar euroluk gelirin altında kaldı. İlk dokuz aydaki gelişler ise yıllık bazda yüzde 5,6 geriledi.
Bu farklı tablo, jeopolitik krizin destinasyonları birbirinden farklı etkilediğini gösteriyor. Her iki ülke de savaşa bağlı belirsizlikle karşı karşıya.
Yunanistan turizmi, son yıllarda sektörün karşılaştığı bir dizi zorluğun üzerine eklenen bir başka büyük stres testini atlatmayı başardı. Orta Doğu krizi de bu zorlukların arasına girdi.
Yunanistan'ın performansı, yaz sezonunun beklenenden zayıf başlamasına rağmen dikkat çekici. Ağustos sonunda ülke 28,5 milyon ziyaretçi ve 18,2 milyar euro gelir kaydetti. Ön tahminlere göre yıllık gelirin ilk kez 25 milyar euroyu aşması bekleniyor.
Bu rakam, kruvaziyer yolcuları dahil 2025'teki 23,6 milyar euroluk gelir ve 43,3 milyon ziyaretçiyle karşılaştırılabilir. Ancak artışın bir kısmı, turizm faaliyetindeki gerçek hacim artışından çok enflasyondan kaynaklanmış olabilir.
Kıbrıs'ta bölgesel krizin etkileri ilkbaharda daha belirgindi. Turizm Bakan Yardımcısı Kostas Koumis, dış gelişmeler nedeniyle sektörün daha önce görülmemiş bir sınamayla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Koumis, bakanlığın 2027 bütçesini sunarken şunları söyledi: “2026 yılı, şüphesiz sektörde çalışanların tarih ve hafızasında, ülkemizin turizm sektörünün dış faktörlerin yol açtığı, daha önce görülmemiş bir krizle yüzleşmek zorunda kaldığı bir yıl olarak kalacak.”
Mart ve nisan aylarında Kıbrıs'ta on binlerce iptal yaşandı ve rezervasyonlarda ciddi bir yavaşlama görüldü. Bazı dönemlerde hem hemen yapılacak seyahatler hem de yılın geri kalanı için rezervasyonlar fiilen dondu.
Koumis, hükümetin acil önceliğinin Kıbrıs'a yönelik mevcut seyahat programlarının yürürlükte kalmasını sağlamak olduğunu belirtti. Bu programların, izleyen aylarda sektörün performansı açısından önemini de kabul ettiklerini ekledi.
Koumis, ilkbahardan bu yana ziyaretçi sayısındaki toparlanmanın hükümet kararlarının etkinliğini gösterdiğini söyledi. Ancak bazı pazarlarda talebi yeniden canlandırmak için daha fazla çalışma gerektiğini de vurguladı.
Yılın ilk dört ayında gelişlerdeki yıllık düşüş yüzde 17,9 olmuştu. Eylül sonunda bu düşüş yüzde 5,6'ya kadar geriledi.
Eylül ayı özellikle umut verici bir sonuç verdi. Ayda 580.889 gelişle bu ayın tarihindeki en yüksek rakam kaydedildi ve bu rakam geçen yılın eylül ayına göre yüzde 1,8 fazla.
Toplam rakam, 2024'ün eylül ayına göre de yüzde 14 daha yüksek. Bu da Kıbrıs'ın uzun vadeli turizm büyümesinin, yılın başındaki aksamaya rağmen sürdüğünü gösteriyor.
Ancak gelişlerdeki iyileşme henüz gelirlerde bir toparlanmaya dönüşmedi.
Ağustos ayında turizm geliri yıllık bazda yüzde 3,4 düşerek 562 milyon euro oldu. Ocak-Ağustos dönemindeki toplam gelir ise geçen yılın 153,1 milyon euro gerisinde kaldı.
Rakamlar, kısa konaklamaların ve bazı önemli pazarlarda daha zayıf harcamaların, ortalama günlük harcama artmasına rağmen gelirleri baskılamaya devam ettiğini gösteriyor.
Kıbrıs'ın performansı kaynak pazarlara göre de dengesiz seyrediyor. Eylül ayındaki toparlanmayı İsrail sağladı.
İsrail'den gelen ziyaretçi sayısı yıllık bazda yüzde 31,4 artarak 105.249'a çıktı. Adanın en büyük pazarı olan İngiliz ziyaretçiler ise yüzde 2,8 artışla 184.345 kişi oldu.
Birleşik Krallık ve İsrail birlikte, eylül ayındaki gelişlerin neredeyse yarısını oluşturdu.
Yunanistan da her iki pazardan gelen ziyaretçi sayısında artış kaydetti. Ancak ülkenin genel performansı, uluslararası talepteki daha geniş büyümeyle destekleniyor.
Almanya ve Birleşik Krallık, ilk sekiz ayda Yunanistan'ın en büyük iki turizm pazarı olmayı sürdürdü. Alman ziyaretçi sayısı yüzde 8,1 artarak 4,21 milyona, Alman turistlerin getirdiği gelir ise yüzde 7,2 artarak 2,86 milyar euroya ulaştı.
İngiliz ziyaretçiler Yunanistan turizmine 2,67 milyar euro gelir sağladı; bu, yüzde 5'lik bir artış anlamına geliyor. İtalya ve ABD ise harcamalarda özellikle güçlü artışlar kaydetti.
Yunanistan'a gelen İtalyan ziyaretçi sayısı yüzde 22,1 artarak 1,92 milyona yükseldi. İtalyanların getirdiği gelir ise yüzde 31,7 artarak 1,26 milyar euronun üzerine çıktı.
ABD pazarı, ziyaretçi sayısındaki yüzde 1,5'lik düşüşe rağmen daha yüksek kazanç sağladı. Bu pazardan elde edilen gelir yüzde 21 artarak 1,47 milyar euroya ulaştı.
Fransa, Yunanistan için daha zayıf bir pazar oldu. Hem gelişler hem de gelirler geriledi.
Kıbrıs ise Fransa dahil birçok Avrupa pazarında belirgin bir zayıflıkla karşılaşıyor. Fransa'dan eylül ayında gelen ziyaretçi sayısı yüzde 48,9 düşerek 4.994'e geriledi.
Kıbrıs otel sektöründeki baskı, savaşın doğrudan etkisinin ötesine uzanıyor. Kısa süreli tatil kiralamaları ve kuzeydeki konaklama tesisleriyle yaşanan rekabet, köklü işletmelerin zorluklarını artırıyor.
Baf Otelciler Birliği Başkanı Evripides Loizides, yaz aylarında ve eylülde otel doluluk oranının 2025'e göre yaklaşık yüzde 7 düşük olduğunu söyledi.
Loizides şunları dedi: “2026 yaz sezonu güçlü başlamıştı. Ancak savaş ve onun yaygın sonuçları talebi bozdu ve oteller önemli kayıplarla karşı karşıya kaldı.”
Eylül ayı geçen yıla göre biraz daha iyi geçti ve ekim ayında da umut verici işaretler göründü. Ancak Loizides, önümüzdeki aylara ilişkin görünümün hâlâ daha az olumlu olduğu konusunda uyardı.
Loizides, turist hareketliliğinin genellikle 10 Kasım'dan sonra azalmaya başladığını ve bunun Kıbrıs'ı kış aylarında talepte ciddi bir mevsimsel düşüşle karşı karşıya bıraktığını belirtti.
Birleşik Krallık pazarı, Kıbrıs için taşıdığı önem ve ekonomik belirsizlik ile yüksek yaşam maliyetlerinin hanehalkı bütçelerine yaptığı baskı nedeniyle hâlâ özel bir endişe kaynağı.
Loizides ayrıca, Birleşik Krallık'ın üç büyük tur operatörü için 2027 erken rezervasyonlarının geçen yılın seviyesinin yüzde 20 ila 30 altında olduğu konusunda uyardı.
Polonya, İsrail ile birlikte Baf için önemli bir pazar olmayı sürdürüyor. Loizides yine de İsrail'den gelen talebin ülkedeki gelişmeler ve istikrarla yakından bağlantılı kaldığını belirtti.
Hükümet, sorunlara tanıtımı artırarak ve turizm ürününü geliştirerek çözüm bulmaya çalışıyor.
Turizm Bakan Yardımcılığı, 2027 için 59,4 milyon euroluk bir bütçe önerdi. Bütçenin yaklaşık yüzde 62'si, tanıtım kampanyaları, turizm fuarlarına katılım ve teşvik programları dahil olmak üzere destinasyon tanıtımına ve turizm teklifinin zenginleştirilmesine ayrılacak.
Koumis, amacın sektörün performansını korurken, dış etkenler nedeniyle düşüş yaşanan pazarlardan ziyaretçilerin geri dönmesini teşvik etmek olduğunu söyledi.
Koumis ayrıca daha uzun vadeli hedefin, turizm büyümesinin yerel topluluklara somut faydalar sağlamasını güvence altına almak olduğunu ekledi.
Yunanistan ile yapılan karşılaştırma, Kıbrıs'ın karşı karşıya olduğu sorunun boyutunu gösteriyor. Gelişlerdeki toparlanma, gelirdeki düşüşü henüz tersine çevirebilmiş değil. Sektör ayrıca önemli kaynak pazarları etkileyen jeopolitik gelişmelere özellikle açık durumda.
