Avrupa'da yeni ofis alanı inşaatı son on yılın en düşük seviyesine geriledi. Buna karşın birinci sınıf lokasyonlarda kiralar rekor seviyelere ulaştı. Araştırmalar, derinleşen arz sıkıntısının birçok kiracıyı mevcut ofislerinde kalmaya zorladığını ortaya koyuyor.
Gayrimenkul danışmanlık şirketi Cushman & Wakefield'ın raporuna göre, Ortadoğu'daki çatışma sektörün geleceği için ek risk oluşturuyor. Artan enerji fiyatları enflasyonist baskıyı artırabilir.
COVID-19 pandemisi sırasında boşalan ofisler, Londra'dan Paris'e kadar yeniden dolmaya başladı. Şirketler çalışanlarını daha fazla gün ofiste bulunmaya zorunlu kıldı. Bu durum, Avrupa'daki birinci sınıf ofislerde art arda 20 çeyrek kira artışını destekledi.
Ancak inşaat halindeki ofis alanı, geçen yıl sonunda 10,1 milyon metrekareye düştü. Rapor, bunun 2016'dan bu yana en düşük seviye olduğunu belirterek yüksek inşaat ve finansman maliyetlerinin etkisine dikkat çekti.
Knight Frank'ın ayrı bir araştırmasına göre, Londra'da yeni ofis alanı talebi 11 milyon metrekarenin üzerinde seyrediyor. Bu rakam, uzun vadeli ortalamanın yaklaşık yüzde 20 üzerinde. Knight Frank da yaklaşan bir arz krizini öngörüyor. Araştırmaya göre kiracıların yaklaşık üçte biri, seçenek yetersizliği veya yüksek fiyatlar nedeniyle mevcut ofislerinde kalmak zorunda kalacak.
Brookfield'ın (BAM.N) gayrimenkul grubunun eş başkanı Brad Hyler, Kanadalı yatırımcının Londra'daki yeni tamamlanan 35 katlı One Leadenhall kulesinde Reuters'a yaptığı açıklamada, "Arzı bir gecede açamazsınız" dedi.
Hyler, Ortadoğu çatışmasının kısa vadede gayrimenkul işlemlerini ve finansmanı olumsuz etkileyebileceğini söyledi. Ancak öngörüde bulunmak için henüz erken olduğunu ve Brookfield'ın kademeli bir toparlanma beklediğini ekledi.
REKOR KİRALAR
Pandemi sonrası yeni ofis kuleleri teslim eden Brookfield gibi geliştiriciler, düşük rekabet ortamından faydalandı. One Leadenhall'ın ana kiracısı ABD'li hukuk firması Latham & Watkins, binada ek alan kiralamaya karar verdi. Konuya yakın bir kaynak, en üst katın metrekare fiyatının 160 sterlin (214 dolar) olduğunu ve bunun City of London finans bölgesi için rekor olduğunun düşünüldüğünü belirtti. Brookfield yorum yapmayı reddetti.
City'nin tarihi Leadenhall pazarının üzerinde yükselen kule, artık tamamen kiralanmış durumda.
Cushman & Wakefield verilerine göre, Avrupa ofis inşaatına yapılan yatırım 2025'te 52 milyar avroya (60 milyar dolar) ulaştı. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 14 artış gösterse de hâlâ 10 yıllık ortalamanın yaklaşık yarısı düzeyinde.
Araştırma, kiracıların kaliteli ofis binalarına yönelmesiyle Avrupa, Ortadoğu ve Afrika genelinde geçen yıl kiralanan alanların rekor düzeyde yüzde 52'sinin en yüksek kalitede olduğunu gösterdi.
Bu birinci sınıf alanların boşluk oranı geçen yıl sonunda yüzde 3,5'e düşerken, genel boşluk oranı yüzde 9,8 ile sabit kaldı.
