Sosyal Refah Hizmetleri’nin (YKE), en savunmasız vatandaşlarımıza destek vermedeki eksikliğine ilişkin ciddi suçlamalar Parlamentonun Çalışma Komitesi’nde dile getirildi.
Kıbrıs Engelliler Konfederasyonu (KYSOA) Başkanı, YKE’ler hakkında “Bize ‘çok pis’ diye yanıt veriyorlar, gitmiyoruz” dedi ve somut bir aile vakasından söz etti. “26 Ağustos’tan beri düşük gelirli yaşlı bir adam ameliyat olamıyor, çünkü evde bakım sağlanmıyor. Adam acı çekiyor ama YKE’ler bize yanıt vermiyor” diye suçladı. Üçüncü Yaş Gözlemevi Başkanı ise bu sözleri destekleyerek bir başka tabloya dikkat çekti.
Bu sırada, şiddet vakalarının sayısının çok yüksek olduğu da vurgulandı. Lefkoşa’da 150 açık dosya bulunurken, ABD gibi diğer ülkelerde ortalama sayı 30 civarında.
Bu sorunlar, YKE’lerin işleyişindeki aksaklıkların incelenmesi sırasında ortaya çıktı. Buna göre modernizasyon salyangoz hızında ilerliyor. 2019’da açıklanan modernizasyon için sonunda bu yıl, yani 2026’da bir yükleniciye etüt verildi. Öte yandan Sosyal Refah Bakan Yardımcısı, YKE görevlilerinin çok kötü koşullarda, perişan binalarda ve psikolojik olarak yıpranmış biçimde çalıştığını kabul etti.
Hayati önem taşıyan sorunlara hasta ve engelli örgütleri de değindi.
KYSOA Başkanı Themida Anthopoulou, ekibinin evlere girdiğini ve bazı evlerde yoksulluk ya da daha kötüsü koşulların hüküm sürdüğünü söyledi. “YKE’lerin ailelerle iletişim kurmadığına dair şikayetler alıyoruz. Şikayeti iletiyoruz. Bize ‘çok pisler, gitmiyoruz’ diye yanıt veriyorlar. Biz gidiyoruz!” diye vurguladı. Bir başka vakada ise görevlinin hiç iletişime geçmediğini, YKE ile 4 yıl boyunca temas kurulmadığını ekledi. Anthopoulou, “1,5 aydır rica ediyor ve yanıt bekliyoruz. Devlet koruması altındaki kişileri ziyaret edebilmek için bize dönmelerini istiyoruz. İyi bir işbirliğimiz yok” dedi.
Üçüncü Yaş Gözlemevi Başkanı Dimos Antoniou da hizmetlerdeki ihmale dair başka bir vakayı anlattı. Antoniou’ya göre, 26 Ağustos’tan beri düşük gelirli bir yaşlı ve EEE (Asgari Garantili Gelir) alıcısı olan bir kişi, evde bakım sağlanmadığı için ayağına ameliyat olamıyor. “Adam acı çekiyor” diyen Antoniou, bu durumu da YKE’lere ilettiklerini ancak hiçbir yanıt alamadıklarını ekledi. Bunun tekil bir vaka olmadığını belirten Antoniou, nüfusun yaşlanmasıyla yakın gelecekteki ihtiyaçların, kendi deyimiyle “tsunami” olacağını söyledi. “Evlere giriyoruz, tıpkı KYSOA gibi, ve orada şeyler, mucizeler görüyoruz” dedi.
Hasta Gözlemevi temsilcisi de gecikmelere ve sorunlara işaret etti. Temsilci, “Özellikle kronik hastalarda yardım ve ekipman ödemelerinde gecikmeler görüyoruz. Bu hastalar yoksulluk noktasına geliyor. Ayrıca yaşlılar çoğu zaman bu işleri tek başlarına halletmek zorunda kalıyor” dedi. Gözlemevinin talebi ise şöyle: YKE’lerin ihtiyaçlarının kaydedilmesi, bürokrasinin azaltılması ve özellikle kronik hastalara yönelik sosyal desteğin güçlendirilmesi.
Tina Pavlou: Görevliler de çok kötü koşullarda çalışıyor
Görevlilerin çok kötü koşullarda çalıştığını kabul eden isim, Sosyal Refah Bakan Yardımcısı Tina Pavlou oldu.
Pavlou, “Yeniden yapılanma, hayata geçirilmesi zorunlu, büyük ve iddialı bir plan. Atandığımdan bu yana YKE ofislerinin neredeyse tamamını ziyaret ettim. Tespit ettiğim üç zorluk şunlar: Görevlilerin çalıştığı binalar trajik durumda. Teknolojik altyapı var. Bir de ilk cephede olan görevlilerin ruh sağlığı var” dedi.
Pavlou’ya göre bugün bir görevli günde 90 şiddet vakasıyla ilgilenmek zorunda. “İyileştirme adımları atıldı. Ancak bu görevde olduğum sürece görevlilerin işlerini yapabilmesi için güçlendirilmesi konusunda çaba göstereceğim. Çünkü görev alanları dışında pek çok işle de yükümlüler” diye ekledi.
Pavlou, YKE ofislerine yaptığı ziyaretlerde bütün görevlilerin aynı ortak kaygıyı taşıdığını da söyledi. “Onların vakalarına ne olacak? Bunu da belirtmem gerekir, çünkü çok şey anlatıyor” dedi.
Bakan Yardımcısı, zamanın koşullarının değiştiğini ve bu değişen ortamı göz önünde bulundurmak gerektiğini vurguladı. “5, 10 ya da 20 yıl önce ihtiyaçlar başkaydı” diye kaydetti.
2019’da modernizasyon kararı alındı
Etüdün bir yükleniciye verildiğini, Sosyal Refah Hizmetleri Müdürü Maria Kyratzi açıkladı.
Kyratzi, “Modernizasyon 2019’da bir dizi önerilerle başladı. Bunlar her şeyi kapsamıyordu ama bazı hizmetleri ilgilendiriyordu” dedi. Açıklamasına göre 2019-2020 döneminde neyin karşılanması gerektiğini belirlemek için zaman harcandı. Bu dönemde bir de hukuki anlaşmazlıklarla dolu zor bir süreç yaşanıyordu.
2019’da karar alınıp modernizasyon açıklandıktan sonra etüt 2026’da başladı. Yine de başka politikalar yoluyla modernizasyon için adımlar atıldığı vurgulandı.
Kyratzi, seçim öncesinde açıklanan 15 maddelik modernizasyonun altısının uygulandığını söyledi. Bunlar arasında, 15 görevli ve 10 denetçiden oluşan mahalle sosyal görevlisi ile Kıbrıs’ta şiddete ve diğer davranışlara karşı çocuk koruması da yer alıyor.
