İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Pazartesi günü dört bakanlık yardımcısının istifa etmesi ve 70'ten fazla İşçi Partili milletvekilinin başbakanın istifasını kamuoyu önünde talep etmesi üzerine yeniden büyük bir baskıyla karşılaştı. Starmer'ın kendisine bir şans daha verilmesi yönündeki çağrısı, görünüşe göre karşılık bulmadı.
Londra'da parti üyelerine hitap eden Starmer, hem partisine hem de seçmenlere kendisinin yanında durmaları ve yalnızca kaosa yol açacağını söylediği bir liderlik yarışından kaçınmaları için duygusal bir çağrı yaptı. Ancak konuşması, gelişmelerin önüne geçmek için yeterli olmadı.
The Times gazetesi, İçişleri Bakanı Shabana Mahmood ve diğer kabine bakanlarının başbakana görevden ayrılma takvimi belirlemesini düşünmesini söylediğini bildirdi. İşçi Partili milletvekilleri ise geçen haftaki yerel seçimlerde partinin yaşadığı en ağır yenilgilerden biri karşısında hoşnutsuzluklarını kamuoyu önünde dile getirdi.
Guardian'a göre Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Starmer'a düzenli bir iktidar devrini yönetmesi gerektiğini söyledi.
ITV News, Starmer'ın yardımcısı David Lammy'nin de patronuna görevden ayrılma takvimini belirlemesi yönünde çağrıda bulunduğunu aktardı.
Dört bakanlık yardımcısı, 63 yaşındaki Starmer'ın 2029'da yapılacak bir sonraki ulusal seçimde İşçi Partisi'ne liderlik edecek kişi olmadığına inandıklarını belirterek istifa ettiklerini açıkladı. Yardımcılar, haftalarca hatta aylarca sürebilecek bir liderlik yarışı başlatmayı umuyor.
Starmer, boşalan bazı pozisyonları doldurmak için hızla yeni atamalar duyurdu.
Buna rağmen Starmer'ın, 2024'te büyük bir çoğunlukla iktidara geldiğinden bu yana İngiltere'yi saran sorunlarla daha cesur bir şekilde başa çıkabileceğine parti ve seçmenleri ikna etme girişiminin, asıl hedeflediği kitleyi kazanamayacağı görüldü.
BAŞBAKAN OTORİTESİNİ KAYBETTİ
Çevre Bakanı'nın yardımcısı Tom Rutland, istifa mektubunda "Başbakanın yalnızca parlamento İşçi Partisi içinde değil, ülke genelinde de otoritesini kaybettiği ve bunu yeniden kazanamayacağı benim için açıktır" ifadelerini kullandı.
Hafta sonu sessizliğini bozarak Starmer radikal bir değişim sunmazsa liderlik yarışına gireceğini söyleyen az tanınan eski bakan yardımcısı Catherine West, Reuters'a başbakanın görevden ayrılma takvimini açıklaması talebine destek veren 80 yanıt aldığını bildirdi.
West, liderlik seçiminin Eylül ayında yapılması çağrısında bulundu.
The Times, Mahmood'un başbakanın konumunu yeniden değerlendirmesi gerektiğini ileten en az üç kabine bakanından biri olduğunu yazdı.
Downing Street yetkilileri yorum talebine hemen yanıt vermedi. Kabinenin Salı sabahı toplanması bekleniyor. Sky News'e göre Starmer'ın en yakın iki müttefiki Çevre Bakanı Steve Reed ve Savunma Bakanı John Healey, Pazartesi gecesi başbakanın Downing Street'teki ofisine girdi.
Daha önce Starmer, başbakanlığıyla ilgili anlatıyı değiştirmeye çalışmış ve geçmişin "statükoya" yol açan karar alma yöntemleriyle "tam bir kopuş" sunacağını söylemişti.
Herhangi bir liderlik girişimi konusunda, Ukrayna ve İran'daki çatışmaların yer aldığı küresel bir arka plan göz önüne alındığında, sürekliliğin şu anda daha önemli olduğunu belirtti.
Starmer, bir sonraki ulusal seçimden önce sağda popülist Reform UK partisinin, solda ise Yeşiller'in oluşturduğu zorluğu aşmak için yaşam standartlarını iyileştirmek ve "daha güçlü, daha adil" bir İngiltere üretmek için gereken "umut" ve "aciliyet" ile yönetme sözü verdi.
'YANILDIKLARINI KANITLAYACAĞIM'
Starmer Pazartesi günü, "Bu kez tepkimiz farklı olmalı, tam bir kopuş olmalı. Bu ülkeyi daha güçlü kılmalı ve ekonomik güvenliğimizin kontrolünü ele almalıyız" dedi.
Başbakan, "İnsanların İngiltere'nin durumundan rahatsız olduğunu biliyorum. Siyasetten rahatsızlar ve bazıları benden rahatsız" dedi. Starmer, kendisine birçok kez ayakta alkışlayan parti üyelerinden oluşan dinleyicilere "Şüphecilerim olduğunu biliyorum ve onların yanıldığını kanıtlamam gerektiğini biliyorum. Kanıtlayacağım da" diye seslendi.
Alkışlar, Starmer'ın görevden alınması konusunun hız kazandığı İşçi Partili milletvekillerinin mesajlaşma gruplarındaki havadan oldukça uzaktı. Parti, İngiltere'deki yerel meclislerde ve İskoçya ile Galler parlamentolarında yapılan seçimlerde yüzlerce sandalye kaybetmişti.
Starmer'ı kamuoyu önünde destekleyen az sayıda İşçi Partili milletvekili olsa da, başbakanın en yakın müttefikleri, başbakanlığının bu kadar erken bir döneminde liderin değiştirilmesinin yalnızca İngiltere'ye daha fazla zarar vereceğini söyleyerek bu adıma karşı uyardı.
Reed, sosyal medyada muhalefetteki Muhafazakar Parti'ye atıfta bulunarak "Lider değiştirmek sadece kaosa yol açar. Tory'ler döneminde ne olduğunu gördük. Onların hatalarını tekrarlamayalım, onlardan öğrenelim" dedi.
Ancak Reed yalnız kalmış görünüyordu. Starmer'ı görevden alma yönündeki önceki girişimler, üst düzey bakanlar ekibinin büyük çoğunluğundan güçlü destek görmüştü.
Pazar günü Starmer'ın yönetim tarzını eleştirmesinin ardından liderlik için potansiyel bir rakip olarak görülen eski Başbakan Yardımcısı Angela Rayner, bir sendika konferansında hükümetin "sadece sözlerle değil, eylemlerle de yargılanacağını" söyledi.
Starmer uzun süredir görevinden gönüllü olarak ayrılmayacağını söylüyor. Ekibi, bu konuşmanın çoğunlukla sakin konuşan eski hukukçunun sadece partisi için değil, ülkenin geneli için de kararlılığını göstermenin bir yolu olduğunu belirtti.
Starmer konuşmasında Avrupa ile daha yakın bağlar kurmaya, kilit bir çelik işletmesini millileştirmeye ve gençlerin işe girmesine yardımcı olmak için daha fazlasını yapmaya söz verdi.
Starmer, "Çekip gitmeyeceğim" dedi.
