İngiltere Başbakanı Keir Starmer, perşembe günü artan bir liderlik mücadelesi tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Sağlık Bakanı'nın istifaya hazırlandığı bildirilirken, eski yardımcısı da Starmer'a görevi konusunda "yeniden düşünmesi" çağrısında bulundu.
Görevini korumak için mücadele edeceğini defalarca söyleyen Starmer, geçen hafta yapılan yerel seçimlerde İşçi Partisi'nin tarihinin en ağır yenilgilerinden birini almasının ardından, kendisine yönelik istifa çağrılarını şimdiye kadar durduramadı.
Hükümetin çarşamba günü Kral Charles aracılığıyla yeni parlamento dönemi gündemini açıklamasıyla istifa çağrıları azalmış olsa da, perşembe günü Başbakan için yeni bir hesaplaşma günü olmaya hazırlanıyordu.
Times gazetesinin haberine göre, ülkenin merkezci Sağlık Bakanı Wes Streeting, bir liderlik kampanyası başlatmak amacıyla perşembe günü ilerleyen saatlerde istifa edecek. Ancak Starmer'ın yakın çevresi, Streeting'in gerekli destekçi sayısına sahip olup olmadığını sorguluyor.
Starmer'ın eski yardımcısı Angela Rayner, vergi işleriyle ilgili kasıtlı bir usulsüzlük yapmadığının tespit edildiğini duyurdu. Bu durum, kendisi için olası bir liderlik adaylığının önündeki engeli kaldırdı. Ancak Rayner, başbakanı görevden almak için aday olup olmayacağını açıklamadı.
RAYNER: STARMER YENİDEN DÜŞÜNMELİ
Rayner, Guardian gazetesine verdiği demeçte şunları söyledi: "Keir'e bunun partimiz ve ülkemiz için önemli bir an olduğunu söyledim. Değişimin hızı seçmenlerin görmesi için yeterli olmadı ve yapılan hatalar bizi rotamızdan çıkardı, seçmenlerin bize olan güvenini sarstı." Rayner ayrıca Starmer'ın görevi bırakmayı "düşünmesi" gerektiğini ekledi.
46 yaşındaki Rayner, kendi liderlik hedefleri hakkında ise şunları söyledi: "Değişimi gerçekleştirmek için elimizden gelen her şeyi yapma konusunda üzerime düşeni yapacağım. Çünkü bu kişisel bir hırs değil, ne kadar fark yarattığını biliyorum."
Rayner, ayrı bir açıklamada, İngiltere vergi makamlarının kendisini vergi kaçırma suçlamasından akladığını, herhangi bir ceza veya yaptırım uygulanmadığını belirtti. Bu kararı, "kasıtlı olarak vergi kaçırma girişiminde bulunduğum iddiasından aklanmam" olarak nitelendirdi.
63 yaşındaki Starmer, hafta sonunda İngiltere'deki belediye meclisleri ile İskoçya ve Galler parlamentolarına yapılan seçimlerdeki ağır kayıpların etkisi hissedilmeye başlayınca yükselen istifa çağrılarına son vermeyi ummuştu.
REEVES KAOS UYARISI YAPTI
Starmer, "her zamanki gibi iş" yaklaşımını benimsedi ve üst düzey bakanlardan oluşan kabine ekibinin büyük çoğunluğundan destek aldı. Yakın çevresindeki kaynaklar, bir liderlik yarışı başlatılırsa Starmer'ın aday olmaya kararlı olduğunu söylüyor.
Maliye Bakanı Rachel Reeves, milletvekillerini İngiltere'nin durgun ekonomisinin köşeyi döndüğü bir dönemde "ülkeyi kaosa sürüklemekten" kaçınmaları konusunda uyardı. Ekonomi, mart ayında beklenmedik şekilde büyüme kaydetti.
Reeves, BBC'ye verdiği demeçte, hükümet yatırımları sayesinde İngiltere kamu sağlık hizmetinin bekleme listelerinin azaldığını söyledi.
Reeves, "Bunu riske atarsak, kamu hizmetlerine yapılan yatırımı ve insanların geçim sıkıntısına yardımcı olacak büyümeyi riske atarız" ifadelerini kullandı.
İŞ DÜNYASI SİYASİ ÇALKANTIDAN ETKİLENİYOR
Şu an için bir liderlik yarışı henüz tetiklenmiş değil. Ancak siyasi istikrarsızlık borçlanma maliyetlerini yukarı itti. Bazı yatırımcılar, daha sol görüşlü, vergi artırıp harcamayı seven bir İşçi Partisi başbakanının seçilmesi ihtimalinden tedirgin.
İngiltere'nin en büyük finans şirketlerinden Aviva'nın patronu, perşembe günü işletmelerin siyasi çalkantıdan ağır şekilde etkilendiğinden yakındı.
Aviva CEO'su Amanda Blanc Reuters'a şunları söyledi: "Sadece CEO olduğum altı yıl içinde bile çok fazla hükümet stratejisi ve liderlik değişikliği oldu. Bunun İngiltere gibi büyük bir ekonomi ve yurt dışındaki algımız için zararlı olduğunu düşünüyorum."
Eğer Starmer görevden uzaklaştırılırsa, yeni lider İngiltere'nin yaklaşık 10 yıl içindeki yedinci başbakanı olacak.
Survation'ın bu hafta yayımlanan ve İşçi Partisi üyeleri arasında yapılan anketi, başbakanın istifa etmesi durumunda olası bir liderlik yarışını büyük olasılıkla sol kanattan bir adayın kazanacağını ortaya koydu.
Sol kanattaki olası adaylar arasında Rayner, Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham ve enerji güvenliği ile net sıfır karbon bakanı Ed Miliband bulunuyor. Burnham, bir meydan okuma başlatmak için gerekli olan parlamento sandalyesine sahip değil. Aday olabilmesi için bir milletvekilinin koltuğunu bırakması gerekiyor.
Şu an için her iki kanat da destek topluyor.
Başbakanın istifa etmesi çağrısında bulunmayan bir İşçi Partisi milletvekili, bu hafta Streeting'in bir müttefiki tarafından destek için arandığını söyledi.
Sol kanatta yer alan milletvekili, "İyi bir adam, ama büyük meselelerde aynı görüşte değiliz" dedi.
