Alper Ali Riza'nın "Lefkoşa Türk Kıbrıslılarının belediye kurma anayasal hakkı var" başlıklı yazısındaki (Cyprus Mail, 4 Ekim) argüman hattı yüzeysel ve sağlam bir hukuki temele sahip değil; çünkü Riza'nın kendisi dayandığı Anayasa'ya göre söz konusu kişinin "belediye başkanı" olarak seçilmediği gerçeğini kasıtlı olarak görmezden geliyor.
Anayasa'nın ayrı bir Türk Kıbrıslı belediyesi öngördüğü elbette doğru. Ancak "Türk Kıbrıslı belediye başkanı" unvanını iddia etmek isteyen kişinin, Anayasa ve Kıbrıs Cumhuriyeti yasalarına uygun olarak seçilmiş olması gerekir.
İlgili kişi yasal olarak öngörülen usullerle seçilmediğinden, kendisini Türk Kıbrıslı belediye başkanı olarak tanımlama hakkı yoktur. O, tanınmamış bir devletin iddia edilen "Anayasası" uyarınca "belediye başkanı" seçilmiştir. Böyle bir varlığın kurumları uluslararası alanda egemen bir devletin yasal kurumları olarak tanınmaz.
Riza bir kez daha usulüne uygun hukuki dayanağı olmayan bir argüman ileri sürerek uluslararası hukuku bilmeyenleri yanıltmaya çalışıyor. "Bir devletin tanınmaması, de facto devletin topluma yarar sağlayan her hukuki kurum, eylem ya da sonucunun tanınmaması anlamına gelmez" diyor.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihadı, tanınmamış bir yapıda faaliyet gösteren kurumlarca gerçekleştirilen belirli eylemlerin tanınması ile söz konusu kurumların ya da yapının kendisinin yasal olarak tanınması arasında açık bir ayrım yapar. Belirli bir eylemin tanınması tek başına o eylemi gerçekleştiren kuruma, daha da ötesinde iddia edilen devlete hukuki tanınma sağlamaz.
Bu ayrım, özellikle bireylerin hak ve çıkarları söz konusu olduğunda, topluluk yaşamının olağan akışı içinde gerçekleştirilen belirli eylemlerin tanınmasının pratik zorunluluğundan doğar. Örneğin işgal altındaki bölgelerde kıyılan evlilikler hukuki etkileri bakımından tanınabilir. Bu koşullarda tanınan şey eylemin kendisidir, eylemin gerçekleştirildiği kurumların hukuki meşruiyeti değil.
Sonuç olarak ilgili kişi, seçiminin koşullarını doğru yansıtan herhangi bir alternatif unvanı benimseyebilir. Örneğin "ayrılıkçı yapı içindeki Lefkoşa belediye başkanı" olarak tanımlanabilir. Ancak Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın öngördüğü Türk Kıbrıslı belediye başkanı unvanını meşru şekilde iddia edemez.
Riza, "belediye başkanı" olarak tanımladığı kişinin söz konusu anayasal hükümlere uygun olarak seçilmediği gerçeğini uygun şekilde görmezden gelerek Anayasa hükümlerini seçici olarak ileri sürüyor. Bir kamu görevini elinde bulundurma hakkının temeli olarak Anayasa'nın bir maddesini ileri sürerken, söz konusu "görevli"nin bu göreve Anayasa'nın ilgili maddesi uyarınca gelmediğini gizlemek yanıltıcı ve potansiyel olarak aldatıcıdır.
Riza'nın dayandığı anayasal hükümlere uyulmadığı sürece argümanı hukuken dayanaksız ve sonuçta sağlam bir temelden yoksundur.
Paris Spanos, Markos P. Spanos & Co. LLC'nin yönetici ortağıdır.
