Kıbrıs sendikaları, iş yerlerinde toplu sözleşmeyi hep savundu. Korumalı kamu sektöründe uygulanan düzenin özel sektörde de geçerli olması gerektiğinde ısrar ediyorlar. Son birkaç yılda birçok sektör işçi bulmakta zorlanırken, toplu sözleşme talebi sendikaların üçüncü ülke vatandaşlarının istihdamına onay vermesinin şartı haline geldi.
Bu şart, otellerin yabancı işçi çalıştırmasına izin verilmesi için de konmuştu. Sendikalar, toplu sözleşmesi olmayan otellere üçüncü ülke vatandaşı çalıştırma onayı verilmemesi gerektiğini savunuyor. Aynı tablo şimdi inşaat sektöründe de ortaya çıktı. Sektör, geri gönderilen yaklaşık 8 bin Suriyeli işçiyi kaybetti ve yurt dışından işçi getirmeye çalışıyor. Üç büyük sendikanın tümü buna karşı çıkıyor. Çalışma Bakanlığı “acil çözümler” sunmazsa grev yapmakla tehdit ediyorlar.
Sendika yetkilileri, toplu sözleşmelere uymayan ve iş kanununu ihlal eden müteahhitlere çalışma izni verilmesini “kabul edilemez” buluyor. Şikayetlerinden biri de Çalışma Bakanı Marinos Mousiouttas ile ilgili. Mousiouttas haziranda sendikalarla görüşmüştü, ancak diyalogun tamamlanması için onları bir daha davet etmedi. Aslında bundan kastedilen, bakanın toplu sözleşme talebini benimsemeyi kabul ettiğiydi.
İşgücü açığı inşaatı etkiliyor ve birçok projede gecikmeler yaşanıyor. Geçen baharda Mısır ile Kıbrıs arasında imzalanan, Kıbrıslı müteahhitlerin Mısırlı işçi almasına izin verecek anlaşma tamamen etkisiz kaldı. Mousiouttas’a göre şimdiye kadar tek bir işçi bile işe alınmadı. Ancak bunun devlet bürokrasisinden mi, yoksa sendika engellerinden mi kaynaklandığı belli değil. Bakan, bu başvuruların öncelikli değerlendirilmesi için Göç Bakan Yardımcılığı’na talepte bulunulduğunu söylemişti.
Hükümetin bir diğer hatası, yabancı işçilerin toplu sözleşme rejimine tabi tutulmasının gerekli olmadığını açıkça ortaya koyamamasıydı. Mousiouttas bunun yerine, olası bir çatışmayı önlemek için sendika liderleriyle görüşmemeyi tercih etti. İşveren, iş yerinde toplu sözleşme bulundurmakla yasal olarak yükümlü mü? Değilse, sendika talebi neye dayanıyor? Yabancı bir işçiye çalışma izni verilebilmesi için yetkililer, işveren ile çalışan arasında imzalanmış bir sözleşme şart koşuyor.
Toplu sözleşme bir sendika talebidir, yasal bir gereklilik değildir. Kıbrıs’ta piyasa ekonomisi var ve yasalarda ücretlerin sendikalar tarafından toplu sözleşmelerle belirlenmesini öngören bir hüküm yok. Bazı işletmelerde toplu sözleşme bulunmasının nedeni, işverenle sendikanın böyle bir anlaşma üzerinde mutabık kalmış olmasıdır. Ancak birçok işletmede olduğu gibi bir işçi bireysel sözleşmeyle de çalıştırılabilir. Çalışma Bakanının bunu sendika liderlerine açıklaması için artık zaman geldi.
