ABD Başkanı Donald Trump, salı günü İran'ın Hürmüz Boğazı üzerinde devriye gezen bir ABD Apaçi helikopterini gece boyunca düşürdüğünü açıkladı ve karşılık vereceklerini söyledi. Bu gelişme, Körfez savaşında nisan ayında ilan edilen ateşkesin geleceğine ilişkin kuşkuları derinleştirdi.
Trump bir sosyal medya paylaşımında, "Büyük Ordumuz bana, dün gece İranlıların Hürmüz Boğazı üzerinde devriye gezen son derece gelişmiş Apaçi Helikopterlerimizden birini düşürdüğünü bildirdi" ifadelerini kullandı.
Trump, olaya karışan iki ABD pilotunun da güvende ve yaralanmadan kurtarıldığını belirtti.
"Yine de Amerika Birleşik Devletleri'nin bu saldırıya zorunlu olarak karşılık vermesi gerekiyor" diye ekledi.
Bu olay, Orta Doğu'daki geniş çaplı savaşı sona erdirmek ve enerji ile diğer emtialarda uluslararası ticaret için hayati bir geçit olan Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için yürütülen barış anlaşması çabalarını daha da zora soktu.
Trump salı günü daha önce Apaçi'nin düşürülmesine ilişkin yaptığı açıklamada, iki pilotun kurtarıldıktan sonra "iyi" olduğunu söyledi ancak Apaçi'yi neyin düşürdüğüne dair yorum yapmadı.
ABD ordusunun Reuters'e verdiği bilgiye göre, iki mürettebatı bir ABD Donanması yüzey insansız aracı buldu ve kurtardı. ABD Merkez Komutanlığı, AH-64 Apaçi'nin salı günü saat 03.00 sularında (GMT 23.00 pazartesi) düştüğünü açıkladı.
İSRAİL LÜBNAN'IN SUR LİMAN KENTİNİ VURDU, SEKİZ KİŞİ ÖLDÜ
İsrail ve İran, pazartesi günü Trump'ın çağrısının ardından nisan ayından bu yana gerçekleşen ilk doğrudan ateş teatisini durduracaklarını açıkladı. Ancak Tahran, İsrail'in Lübnan'daki müttefiki Hizbullah'a saldırmaya devam etmesi halinde çatışmaları yeniden başlatacağı uyarısında bulundu.
İran ordusu, pazartesi günü İsrail saldırılarında hayatını kaybeden iki İran hava savunma personelinin salı öğleden sonra Tahran'da defnedileceğini açıkladı. İran saldırılarının ardından İsrail'de ise ölüm bildirilmedi.
Paralel bir çatışmada İsrail, salı günü Lübnan'ın güneyindeki tarihi liman kenti Sur'u vurdu ve en az sekiz kişiyi öldürdü. Bu saldırı, Hizbullah'ın ABD ve İsrail'in İran'a karşı savaş başlatmasının ardından Tahran'a destek vermek için İsrail'e roketler fırlattığı mart ayı başında Lübnan'da çatışmaların patlak vermesinden bu yana kente düzenlenen en ölümcül saldırı oldu.
İsrail, salı günü erken saatlerde kent için tahliye emri vermişti. Devlet medyasının haberine göre halk kaçtı ve sivil savunma ekipleri yaşlıları geçici barınaklara taşıdı. Lübnan Sağlık Bakanlığı, sekiz kişinin kentin doğu kesimine düzenlenen tek bir saldırıda hayatını kaybettiğini açıkladı.
Reuters'in doğruladığı bir video, saldırı bölgesinde yola saçılmış enkazı gösterdi.
İran'ın talep ettiği gibi İsrail'in Lübnan'daki kampanyasını sonlandırmayı reddetmesi, Trump'ın ABD-İsrail ve İran arasındaki geniş çaplı savaşta sağlanan kırılgan ateşkesi kalıcı bir anlaşmaya dönüştürme çabalarını sekteye uğrattı.
Trump, gazetecilere daha önce yaptığı açıklamada, ayrıntıya girmeden, birkaç gün içinde İran anlaşması için "bir fikrinin" olabileceğini söyledi. Cumhuriyetçi başkan, kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken rekor düşük onay oranlarıyla mücadele ediyor ve Tahran ile yakın bir anlaşmaya sık sık ima ediyor; ancak henüz hiçbiri gerçekleşmedi.
ABD'li ve İsrailli yetkililer, Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun pazartesi günü görüştüğünü söyledi.
Trump, Axios'a verdiği röportajda İsrailli lideri İran'la savaşa geri dönmemesi konusunda uyardığını söyledi: "'Bibi, dikkatli ol, yoksa çok yakında yalnız kalacaksın' dedim."
İSRAİL GENELKURMAY BAŞKANI ZAMİR: İRAN'A YENİDEN VURMAYA HAZIRIZ
Bununla birlikte İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, salı günü İsrail'in bir gün önce İran'a düzenlediği saldırının "çok daha önemli ve ağır bir darbenin hazırlığı" olduğunu söyledi.
Zamir, kuzey İsrail'deki eğitim tatbikatlarını ziyareti sırasında, "İran'a karşı bir başka şiddetli ve derin saldırı yapmaya hazırız" dedi.
Tahran uzun süredir, Washington ile yapılacak herhangi bir barış anlaşmasının kısmen Lübnan'daki çatışmaların sona ermesine bağlı olduğunu söylüyor. İsrail, mart ayında sınırın öbür tarafından ateş açan Hizbullah savaşçılarının peşine düşmek için Lübnan'ı işgal etmişti.
Kuzey İsrail'de salı günü, Lübnan sınırına yakın Ramim Sırtı bölgesinde operasyon yürüten İsrail askerleri, karşılık verdikleri bir olayda bir kişiyi öldürdü.
İsrail, çatışmanın ABD-İran ateşkesinden ayrı ele alınması gerektiğini savunarak binlerce kişinin ölümüne yol açan Lübnan kampanyasını hiçbir zaman durdurmadı. Hizbullah da saldırılarını sürdürdü.
Aynı zamanda Tahran, savaştan önce dünya ham petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazının beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı'ndan geçen deniz trafiğinin büyük bölümünü engellemeye devam ediyor. Washington ise İran limanlarına kendi ablukasını uyguladı.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, salı günü Hürmüz üzerinden gemi trafiğinin "çok anlamlı" şekilde arttığını söyledi; ancak savaş sona erdiğinde normal enerji akışına dönmenin aylar süreceğini ekledi.
Trump, herhangi bir barış anlaşmasının İran'ın nükleer silah geliştirememesini güvence altına alması gerektiğini söyledi. İran'ın talepleri arasında uluslararası yaptırımların kaldırılması, milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlığın serbest bırakılması ve boğaz üzerindeki kontrolünün tanınması yer alıyor.
