ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, kariyerinin en zorlu yeniden seçilme mücadelesini veren milliyetçi Başbakan Viktor Orban'ın kampanyasına destek vermek amacıyla Salı günü Macaristan'a geldi.
12 Nisan parlamento seçimlerinden sadece birkaç gün önce gerçekleşen iki günlük ziyaret kapsamında Vance, Orban ile görüşecek ve onunla birlikte bir mitinge katılacak.
Vance ve eşi Usha'yı Budapeşte havalimanında Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto karşıladı.
Szijjarto, Vance'in inişinin ardından Macar devlet televizyonuna yaptığı açıklamada "Bu ziyaret ABD-Macaristan ilişkilerinde yeni bir altın çağın başladığını açıkça gösteriyor" dedi.
Szijjarto, Macar yetkililerin Vance ile göç, küresel güvenlik, ekonomik ve enerji iş birliği konularını görüşeceğini belirtti.
Bloomberg News'in haberine göre Macar petrol şirketi MOL, ABD'den yaklaşık 500 milyon dolar değerinde 500.000 ton petrol satın almayı kabul edecek.
Trump'tan Benzer Görüşteki Liderlere Destek
Üst düzey bir ABD yetkilisinin Orban'a yaptığı bu nadir kişisel destek ziyareti, Başkan Donald Trump'ın Arjantin ve Japonya dahil olmak üzere benzer görüşteki sağcı liderlere destek verme çabalarının son örneği oldu.
Kamuoyu yoklamaları, Trump'ın daha önce kamuoyu önünde desteklediği ve "gerçekten güçlü ve kudretli bir lider" olarak nitelendirdiği Orban ve Fidesz partisinin 2010'da iktidara dönüşlerinden bu yana en zorlu seçimle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Bağımsız anketlerin çoğunda Orban, Peter Magyar liderliğindeki merkez sağ Tisza partisinin gerisinde kalıyor.
Magyar, Vance'in gelişinden önce X platformunda yaptığı paylaşımda yabancı müdahaleye karşı uyarıda bulundu.
"Bu bizim ülkemiz" diye yazdı Magyar. "Macar tarihi Washington'da, Moskova'da ya da Brüksel'de değil, Macaristan'ın sokak ve meydanlarında yazılır."
Orban'ın kendi tanımıyla "illiberal demokrasisi", Trump dönemi Amerika'sının temel temalarını yansıtıyor: sert göç karşıtı politikalar, liberal normlara karşı küçümseme, küresel kurumlara düşmanlık ve medya, üniversiteler ile sivil toplum kuruluşlarına yönelik saldırılar. Orban, 2016 başkanlık yarışında Trump'ı destekleyen ilk Avrupalı lider olmuştu.
Brookings Enstitüsü'nden misafir araştırmacı Asli Aydıntaşbaş, "JD Vance'in ziyareti rutin bir diplomasi değil, Viktor Orban'ın hayatının en zorlu seçimi öncesinde ona açık bir destek" dedi.
Aydıntaşbaş, "Trump yönetimi için Orban sadece bir muhafazakâr müttefik değil, Avrupa içinde illiberal bir blok kurma çabalarının merkezi figürü. Orban düşerse bu hareket büyük darbe alır" diye ekledi.
Orban, Ukrayna dahil bir dizi konuda Avrupa Birliği ile uzun süredir karşı karşıya geliyor. Moskova ile dostane ilişkilerini sürdürüyor, Ukrayna'ya silah göndermeyi reddediyor ve Kyiv'in asla AB'ye katılamayacağını söylüyor.
Bir AB diplomatı, "Rusya'nın Ukrayna'ya karşı acımasız savaşını sürdürürken Orban'ın Kremlin ile ilişkilerine karşı çıkmak yerine Trump yönetiminin sadece sessiz kalması değil, aktif olarak onu desteklemesi gerçekten şok edici" dedi.
Avrupa Aşırı Sağı Trump'tan Uzaklaşıyor
Trump'ın "Önce Amerika" gündemi, askeri operasyonlar ve Avrupa ile derinleşen ayrılık ikinci döneminin ilk 15 ayına damga vururken, müttefikler ve rakipler gözünde giderek "Yalnız Amerika"ya dönüşüyor.
Avrupa'nın aşırı sağ ve popülist hareketleri, göç ve iklim değişikliği konularındaki ortak tutumlarına rağmen Cumhuriyetçi başkandan soğumaya başladı. Bu hareketlerin bazı liderleri, Trump'ın Danimarka'dan Grönland'ı edinme girişimlerine ve tutarsız gümrük vergisi politikasına karşı çıktı.
Siyasi analistler, Vance'in ziyareti dahil ABD'nin Orban'a desteğinin seçmenleri etkilemeye yetmeyebileceğini belirtiyor; çünkü geçim sıkıntısı gibi iç meseleler seçime damgasını vuruyor.
Bu ziyaret Vance'i kısa süreliğine Washington'dan uzaklaştırıyor. Washington'da Trump ve üst düzey danışmanları, altıncı haftasına giren ve net bir çıkış yolu görünmeyen İran savaşını nasıl sonlandıracaklarıyla boğuşuyor. Çatışma benzin fiyatlarını artırdı, Trump'ın onay oranlarını düşürdü ve Cumhuriyetçilerin Kasım ara seçimlerine ilişkin kaygılarını derinleştirdi.
Washington'ın dış savaşlara bulaşmasına karşı çıkan izolasyonist bir tutum sergileyen Vance, İran ile savaşı sona erdirmek için yürütülen dolaylı iletişimlerde rol oynadı. Vance, çatışma konusunda başlangıçta temkinli yaklaşan az sayıdaki Trump danışmanından biriydi.
