Avrupa Birliği, Brüksel'de düzenlenen kapsamlı bir tatbikatla 42.7 sayılı ortak savunma maddesini sahada sınadı. Senaryoda Kıbrıs'ın güvenlik açısından kritik bir rol üstlendiği vurgulandı. Tatbikat, AB üyelerinin olası bir saldırı durumunda nasıl hareket edeceğini değerlendirdi.
Avrupa Halk Partisi (EPP), AB Antlaşması'nın 42.7. maddesi kapsamındaki ortak savunma yükümlülüğüne açık kurallar getirilmesi çağrısında bulundu. Parti, bu talep için Kıbrıs'ı somut bir örnek olarak gösterdi.
İran'daki savaşın tetiklediği kriz, AB üye devletleri arasındaki dayanışma mekanizmalarını ön plana çıkardı. Kıbrıs Cumhuriyeti, güvenliğini güçlendirmek için AB ortaklarından ikili düzeyde destek talep etti. Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Türkiye'nin Yunanistan'ın egemenliğini tehdit etmesi halinde Paris'in yanlarında olacağını açıkça ifade etti.
AB liderleri Ayia Napa zirvesinde AB Antlaşması'nın 42.7. maddesinin aktivasyonuna ilişkin ciddi müzakerelerin başlatılmasına karar verdi. Ancak diplomatik kaynaklar asıl zor işin şimdi başladığını ve doldurulması gereken önemli boşluklar bulunduğunu belirtti. Kıbrıs, bu konuda en kapsamlı hazırlığı yapan ülke olarak sürece liderlik etmeye hazır olduğunu açıkladı.
AB'nin 27 üye devletinin liderleri, Lefkoşa'daki Avrupa Konseyi zirvesinde savunma eylem planı oluşturulmasını talep etti. Kıbrıs hükümet kaynakları, bloğun karşılıklı savunma maddesinin 2015'te ilk ve tek kez tetiklenmesinden bu yana hiçbir ilerleme sağlanmadığını belirtti. Tartışma, NATO'daki çatlakların derinleştiği ve ABD-Avrupa ilişkilerinin gerildiği bir dönemde yaşanıyor.
AB liderleri, Ayia Napa'daki gayri resmi Avrupa Konseyi zirvesinin ilk gününde Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides'in AB Antlaşması'nın 42.7 maddesi kapsamında ortak savunma mekanizmasının yapılandırılmış aktivasyon taslağını hazırlamaya başlama önerisini kabul etti. Zirvenin ikinci günü Lefkoşa'da bölgesel liderlerle diyalog oturumuyla devam edecek.
AB liderleri, bir üye devletin AB Antlaşması'nın 42.7 Maddesi'ni devreye sokması halinde uygulanacak müdahale planını Avrupa Komisyonu'nun hazırlamasını kararlaştırdı. Cumhurbaşkanı Christodoulides bu sonucu, karşılıklı savunma maddesine operasyonel işlerlik kazandırma yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi. Yunanistan Başbakanı Mitsotakis ise ABD-İsrail-İran çatışması sırasında Kıbrıs'ın savunulduğunu hatırlattı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Avrupa'nın savunma alanında daha güçlü bir stratejik özerklik ve dayanışma geliştirmesi çağrısında bulundu. Miçotakis, geçen ay Kıbrıs'a yönelik İran yapımı insansız hava aracı saldırısının ardından AB üyesi ülkelerin Kıbrıs'a verdiği desteği somut bir başarı örneği olarak değerlendirdi.
Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, AB Antlaşması'nın 42.7 maddesi kapsamında bir üye devletin yardım talep etmesi durumunda AB'nin nasıl yanıt vereceğine dair net bir mekanizma oluşturulması gerektiğini vurguladı. Yunanistan, Fransa, İtalya, İspanya ve Hollanda dahil birçok üye devletten olumlu yanıt alındığını belirtti.