AB liderleri perşembe gecesi, bir üye devletin AB Antlaşması'nın 42.7 Maddesi'ni devreye sokması halinde uygulanacak müdahale planını Avrupa Komisyonu'nun hazırlaması konusunda anlaşmaya vardı. Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides cuma günü yaptığı açıklamada bu sonucu, karşılıklı savunma maddesine operasyonel işlerlik kazandırma yolunda önemli bir adım olarak nitelendirdi.
Christodoulides, Filoxenia Konferans Merkezi'ne gelişinde gazetecilere yaptığı açıklamada, hem NATO üyesi hem de NATO dışı tüm üye devletlerin operasyonel bir plana duyulan ihtiyacı kabul ettiğini belirtti. "Diyelim ki Fransa 42.7 Maddesi'ni devreye soktu — Fransız hükümetinin talebine ilk hangi ülkeler yanıt verecek? Maddeyi devreye sokan hükümetin ya da ülkenin ihtiyaçları nelerdir? Tüm bunlar bir plana dahil edilecek; böylece bir üye devlet 42.7 Maddesi'ni devreye soktuğunda, uygulamaya hazır bir operasyonel planımız olacak" dedi.
Enerji konusunda Christodoulides, liderlerin perşembe gecesi meseleyi iki açıdan ele aldığını söyledi. Kısa vadeli önlemler konusunda liderlerin tartışmayı maliye bakanlarına havale etme kararı aldığını belirtti. Mayıs ayında iki ECOFIN toplantısı planlandığını — 5 Mayıs'ta olağan oturum ve 22-23 Mayıs'ta Kıbrıs'taki gayriresmi toplantı — ve bu toplantılarda acil enerji krizi önlemlerine yönelik somut önerilerle dönülmesinin beklendiğini aktardı. Uzun vadede ise hedefin Enerji Birliği kurulması olduğunu, enerji ağının öncelik olarak belirlendiğini ve haziran ayına kadar genel bir yaklaşım anlaşmasına varılabileceğini umduğunu ifade etti.
Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) konusunda Christodoulides, teknik değil siyasi bir tartışma beklediğini ve dönem başkanlığının hedefinin haziran ayına kadar Avrupa Konseyi'ne somut rakamlar içeren olgun bir müzakere çerçevesi sunmak olduğunu söyledi. Ayrıca Avrupa Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu başkanlarıyla birlikte "Tek Avrupa, Tek Pazar" yol haritasını imzalamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek, bu belgenin AB rekabet gücünü artırmak için somut takvimler ve hedefler ortaya koyduğunu vurguladı.
Bölgesel işbirliği konusunda Christodoulides, perşembe günkü tartışmaların AB'nin bölgedeki ülkelerle ilişkilerini güçlendirmek ve stratejik olarak yükseltmek için çok daha fazlasını yapması gerektiğini açıkça ortaya koyduğunu belirtti. Akdeniz Paktı'nın önemli bir ilk adım olduğunu ancak daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Kıbrıs'ın cuma günkü bölgesel zirvede — Mısır, Ürdün, Lübnan ve Suriye liderleri ile Körfez İşbirliği Konseyi Genel Sekreteri'nin katılacağı toplantıda — sunacağı somut önerileri olduğunu ekledi.
Somut adımlar konusunda sorulan soruya karşılık, AB'nin Lübnan ile stratejik ve kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere başlaması gerektiğini ve Suriye ile kademeli bir yaklaşımla daha fazla ilişki kurulması gerektiğini söyledi. Yaptırımların hafifletilmesinin Suriye hükümetinin tutumuna bağlı olacağını belirtti. Gelecek hafta BAE, Katar ve Suudi Arabistan'ı ziyaret ederek Körfez liderlerini zirve hakkında bilgilendirmeyi ve sonraki adımları görüşmeyi planladığını ekledi.
Mitsotakis: ABD-İsrail-İran çatışması sırasında Kıbrıs savunuldu
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis de gelişinde yaptığı açıklamada, gayriresmi zirvenin kritik bir dönemde gerçekleştiğini söyledi ve 42.7 Maddesi'nin köklü bir şekilde güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
Mitsotakis, ABD-İsrail-İran çatışması sırasında Kıbrıs saldırı altındayken Yunanistan ve diğer Avrupa ülkelerinin Kıbrıs'ın yanında durduğunu hatırlattı. "Bunun, Avrupa'nın tehdit altındaki AB üyesi devletlerin yanında kendi başına durabileceğinin ilk pratik kanıtı olduğunu söyleyebilirim" dedi.
Mitsotakis, saldırıya uğrayan üye devletlere yardım yükümlülüğü getiren karşılıklı yardım maddesi olan 42.7 Maddesi'nin anlamlı bir şekilde güçlendirilmesini ve etkinleştirilmesini uzun süredir savunduğunu belirtti. Konunun artık Avrupa Konseyi gündemine kesin olarak girmiş olmasından memnuniyet duyduğunu ifade etti. Yunanistan'ın 2027'nin ikinci yarısındaki AB dönem başkanlığı sırasında bu tartışmayı daha da ileriye taşıyacağını söyledi.
MFF konusunda Mitsotakis, liderlerin Körfez'deki uzun süreli çatışmanın ekonomik etkisini değerlendirme fırsatı bulacağını belirtti.
Yunanistan'daki iç durum hakkında ise hükümetin mali sınırları dahilinde vatandaşlarının yanında durduğunu söyledi. Ülkenin fazla vermesi, düşen borcu ve güçlü büyüme oranlarını ekonomik sağlığın göstergeleri olarak gösterdi. "Yunan vatandaşlarının uzun süreli hayat pahalılığı kriziyle sınandığını, üstüne büyük bir ekonomik belirsizliğin eklendiğini çok iyi biliyorum" dedi ve hükümetin tutamayacağı sözler vermeden ve kurduğu mali dengeyi bozmadan vatandaşlara destek olacağını ekledi.
