ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Çarşamba akşamı 60 gün içinde kalıcı bir ateşkes için çalışmayı öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. Trump, anlaşmaya rağmen saldırılara devam edebileceğini belirtti.
ABD savaşa 3,5 ay önce İran'ın nükleer programını durdurma, balistik füze sanayisini yok etme, Hamas ve Hizbullah'a finansmanı kesme ve rejim değişikliği hedefleriyle girmişti. Anlaşmayla İran, nükleer silah üretmeyeceğine söz verdi ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu denetiminde 440 kg'lık zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltmeyi kabul etti. Trump'ın bu işlemin başka bir ülkede yapılması talebi reddedilirken, ABD Başkanı İran'ın sivil kullanım için uranyum zenginleştirmesine itiraz etmedi. Trump, balistik füze programını 'yerle bir etme' vaadinden de dönerek, diğer ülkelerde varken İran'ın da sahip olmasının adil olmayacağını savundu.
Mutabakat zaptı, İsrail'in Lübnan'ın güneyindeki askeri operasyonlarını sona erdirecek Lübnan ateşkesini de içeriyor. İran'ın bu talebi Kudüs'te rahatsızlık yarattı ve Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında bir çatlak oluşturdu. Anlaşma, Hizbullah liderliği tarafından 'büyük bir zafer' olarak selamlanırken, İran'ın başmüzakerecisi Bakır Kalibaf, 'Anlaşma ABD'nin başarısızlığının bir kaydıdır. Askeri yollarla elde etmeye çalıştığımız her şeyi müzakerelerle katbekat elde ettik' dedi.
Anlaşma Tahran'a büyük finansal teşvikler de sağlıyor. ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması, ham petrol ihracatının ve yaptırımların son bulması, milyarlarca dolarlık dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve Körfez ülkeleri tarafından finanse edilecek 300 milyar dolarlık bir yeniden inşa fonu planı Tahran'ın gelirlerini artıracak. Trump anlaşmayı 'büyük bir zafer' olarak nitelendirse de, asıl önceliği küresel enerji fiyatlarını ve enflasyonu fırlatan Hürmüz Boğazı'nın ticari trafiğe yeniden açılmasıydı. Trump, 'küresel bir buhranı' önlemek için bu tavizleri verdiğini savunuyor.
