Avrupa Merkez Bankası (AMB), Kıbrıs'ın veri raporlamasında önemli zayıflıklar yaşamaya devam ettiğini bildirdi. AMB, euro bölgesi üye devletlerini değerlendiren en son iki yıllık istatistiksel kalite incelemesini yayımladı.
Rapor, 2025 yılının ikinci çeyreğine kadar olan dönemde euro bölgesindeki ödemeler dengesi ve uluslararası yatırım pozisyonu verilerinin eksiksizliğini, tutarlılığını ve metodolojisini inceledi.
AMB, bazı iyileşmeleri kabul etmekle birlikte, özellikle aylık verilerin kalitesi ve tutarlılığı konusunda Kıbrıs'ın euro bölgesi şeffaflık standartlarını karşılamadaki eksikliklerine defalarca dikkat çekti.
Merkez bankası, Kıbrıs'ın raporlamasındaki zayıflıkların euro bölgesi toplamlarının genel kalitesini doğrudan olumsuz etkilediğini, özellikle aylık düzeyde bu etkinin belirgin olduğunu açıkladı.
Ulusal verilerin çoğu zaman üç aylık rakamlarla tutarsızlık gösterdiği veya raporlama dönemleri arasında güvenilmez işlem dağılımları içerdiği tespit edildi.
Özellikle Kıbrıs, tüm doğrudan yabancı yatırım finansal işlemlerini ve ilgili gelirleri her çeyreğin son ayına tahsis ederek istatistiksel görüntüyü çarpıttığı için eleştirildi.
Rapor ayrıca veri sunumundaki gecikmelere dikkat çekti. Kıbrıs Merkez Bankası'nın 2024 yılı ikinci çeyrek rakamlarını beş iş günü gecikmeli ilettiği, ancak verilerin genel kalitesinin kabul edilebilir bulunduğu belirtildi.
Raporlamadaki yapısal boşluklara ilişkin ek endişeler dile getirildi. Bunlar arasında hükümet sektörü için finansal türev ürünlerde kayıtlı işlem veya pozisyon bulunmaması da yer aldı.
AMB ayrıca Kıbrıs'ın euro bölgesi yatırım fonlarından hissedarlara ödenen geliri olduğundan az gösterdiğini ve bunun bölgesel düzeyde daha geniş çarpıklıklara yol açtığını belirtti.
Şirketler arası borç senetlerinin Kıbrıs'ta toplam iç borçlanmanın yüzde 1'inden fazlasını oluşturduğu ve bu durumun ülkeyi benzer özelliklere sahip küçük bir ülke grubuna dahil ettiği eklendi.
Veri kalitesini artırmaya yönelik çabalara rağmen, karşı tarafların coğrafi tahsisini iyileştirmek için Eylül 2021'de yapılan ayarlamaların seride istatistiksel bir kırılmaya neden olduğu rapor edildi.
AMB ayrıca özel amaçlı kuruluşlara ilişkin verilerin coğrafi ayrıntılarında sınırlamalar bulunduğunu, özellikle doğrudan yabancı yatırım ve diğer yatırım kategorilerinde bu durumun yaşandığını belirtti.
AMB, açıklamasında "Malta ve Kıbrıs, verilerinin genel kalitesini iyileştirme çalışmalarında belirli zorluklarla karşılaşmaya devam ediyor" ifadelerini kullandı.
Rapor, veri kalitesinin iyileştirilmesinin, özel amaçlı kuruluşların kapsamının genişletilmesinin ve kalan tutarsızlıkların ortadan kaldırılmasının Kıbrıs için temel öncelikler olmaya devam ettiğini vurguladı.
AMB, Kıbrıs'ın ötesinde, sınıflandırma hataları, gecikmeler ve birçok üye devlet arasında finansal raporlamadaki boşluklar dahil olmak üzere euro bölgesindeki daha geniş zorluklara dikkat çekti.
Rapor, dijitalleşme ve artan finansal karmaşıklık gibi küresel ekonomideki yapısal değişiklikleri yansıtan Uluslararası Para Fonu'nun (IMF) Mart 2025'te yayımlanan güncellenmiş istatistiksel kılavuzu dahil olmak üzere küresel düzeydeki gelişmelere işaret etti.
AMB, güncellenmiş çerçeveye koordineli bir geçiş uygulanana kadar euro bölgesi verilerinin önceki standartları izlemeye devam edeceğini teyit etti.
Bu geçişi yönetmek için Avrupa Merkez Bankaları Sistemi, on yılın sonuna kadar üye devletler arasında raporlama standartlarını uyumlaştırmayı amaçlayan orta vadeli bir strateji benimsedi.
Rapor ayrıca portföy yatırım verilerinin gelişmiş dökümleri ve sınır ötesi finansal bağlantıları izlemek için genişletilmiş dijital araçlar dahil olmak üzere şeffaflığı artırma çabalarına dikkat çekti.
Ulusal otoritelerin, raporlama sistemlerindeki yapısal zayıflıkları ele almak için eğitim girişimleri ve güncellenmiş teknik rehberlik yoluyla desteklendiği eklendi.
Tespit edilen sorunlara rağmen AMB, genel ödemeler dengesi ve yatırım pozisyonu verilerinin ticaret istatistikleri ve sektör hesapları gibi diğer veri kümeleriyle büyük ölçüde tutarlı kalmaya devam ettiğini açıkladı.
Ancak, ekonomik istikrarı izlemek ve euro bölgesinde politika yapımını desteklemek için zamanında, doğru ve tutarlı veri raporlamasının şart olduğu vurgulandı.
