Icerige atla
Ekonomi ⭐ 80/100

Avrupa Bankacılık Çözüm Kurulu: Avrupa bankaları siber saldırılar ve krizlere karşı test ediliyor

Avrupa Bankacılık Çözüm Kurulu: Avrupa bankaları siber saldırılar ve krizlere karşı test ediliyor

Avrupa bankaları; jeopolitik gerilimler, küresel ekonomideki belirsizlikler, süregelen enflasyon baskıları ve ciddi operasyonel olay riskleri nedeniyle daha karmaşık ve zorlu bir risk ortamıyla karşı karşıya. Avrupa bankacılık sisteminin son on yılda dayanıklılığı önemli ölçüde artsa da, kriz yönetimi çerçevesindeki boşluklar bankacılık birliğinin daha da derinleştirilmesini zorunlu kılıyor.

Brüksel merkezli Avrupa Bankacılık Çözüm Kurulu (SRB), Eurogroup'a sunduğu altı aylık raporunda bu zorluklara dikkat çekti. Kurul, finansal ve jeopolitik risklerin birleşmesinin yanı sıra bankacılık operasyonlarında yaşanabilecek ciddi aksaklıkların, hem bankaların hem de denetleyici ve çözümleme makamlarının tepki verme kapasitesini sınadığını belirtti. Bu nedenle, bir sonraki bankacılık krizine hazırlığın sadece sermaye yeterliliği ve likidite ile sınırlı kalamayacağı, ciddi operasyonel kesintiler altında kritik fonksiyonların sürdürülebilme kapasitesini de kapsaması gerektiği vurgulandı.

Makroekonomik düzeyde, Ukrayna ve Orta Doğu'daki çatışmalar, küresel ekonomi beklentilerindeki belirsizlik ve enflasyon baskıları bankaların faaliyet ortamını zorlaştırmaya devam ediyor. Sıkılaşan finansman koşulları ve artan borçlanma maliyetleri bilançoları ve finansman imkanlarını etkileyebilirken, ekonomik aktivitedeki yavaşlama hanehalkı ve işletmelerin kredi yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesini zayıflatabilir.

Bununla birlikte, bankaların mali durumlarıyla doğrudan ilgili olmayan finansal dışı risklere özel bir önem veriliyor. Siber saldırılar, elektrik kesintileri, telekomünikasyon arızaları ve kritik dijital altyapılara yönelik saldırılar, temel bankacılık hizmetlerinin sunumunda ciddi aksamalara yol açabilir.

Nisan 2025'te İber Yarımadası'nı etkileyen geniş çaplı elektrik kesintisi buna örnek gösteriliyor. Bu olay, temel altyapılardaki bir arızanın ekonomik faaliyetleri ne kadar hızlı ve geniş ölçekte etkileyebileceğini ve finansal istikrar için nasıl risk oluşturabileceğini ortaya koydu.

Bankaların dijital sistemlere ve kritik hizmet sağlayan dış tedarikçilere olan bağımlılığı, bu tür olaylara karşı kırılganlıklarını artırıyor. Ciddi bir siber saldırı; ödemeleri, müşterilerin hesap erişimlerini ve diğer temel hizmetleri durdurabilir. Ayrıca kriz anlarında bilgi sistemlerinin çökmesi, yetkili makamların karar alma süreçlerini bile zorlaştırabilir.

SRB, tüm bu zorluklara rağmen Avrupa bankalarının dayanıklılığı ve çözümleme kapasitesinde önemli ilerleme kaydedildiğini kabul ediyor. 1 Ocak 2024 itibarıyla minimum özkaynak ve uygun yükümlülükler (MREL) hedeflerine uymakla yükümlü olan tüm kurumlar bu hedefleri karşılamaya devam ediyor. Aynı zamanda, geçiş sürecinde olan bankaların nihai hedeflere göre toplam açığı 2025 sonunda 200 milyon euro ile sınırlı kaldı; bu rakam toplam risk tutarının %0,01'inden daha düşük bir seviyede.

İlerlemelere rağmen Avrupa çerçevesi henüz tamamlanmış değil. En önemli eksikliklerden biri, tam gelişmiş bir Avrupa mevduat garanti sisteminin bulunmaması. Avrupa Komisyonu, büyük bankalar için korumanın Tek Çözümleme Fonu'nun mevcut mimarisine dayandığı, küçük bankaların ise ulusal garanti sistemleri tarafından kapsanmaya devam ettiği ve iki seviye arasında bir likidite mekanizmasının kurulduğu bir model üzerinde çalışıyor.

Buradaki amaç, mevduat sahiplerinin güvenini artırarak paralarının korunmasının, bankanın veya şubesinin bulunduğu ülkeye bağlı olmamasını sağlamak.

Bir diğer kritik konu ise banka çözümleme sürecinde yeterli likiditenin sağlanması. Tek Çözümleme Fonu şu an yaklaşık 81 milyar euro kaynağa sahip. Ancak SRB'ye göre bu tutar, Avrupa'nın en büyük bankalarından birinde yaşanacak krizi veya birden fazla kurumun aynı anda çökmesini karşılamak için yeterli olmayabilir.

Bu nedenle, Tek Çözümleme Fonu'na ortak bir güvenlik mekanizması üzerinden 68 milyar euro ek finansman desteği sağlanmasına imkan tanıyacak olan revize edilmiş Avrupa İstikrar Mekanizması (ESM) Antlaşması'nın onaylanması acil öncelik olarak görülüyor. Uzun vadede SRB, özellikle büyük uluslararası bankalar için daha geniş bir kamu likidite mekanizmasının değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyor.

Kıbrıs özelinde ise Avrupa'nın endişeleri, bankacılık sisteminin dışında kalan büyük sorunlu kredi stokunun yönetimiyle ilgili. Banka bilançolarının önemli ölçüde temizlenmiş olmasına rağmen, kredilerin varlık yönetim şirketlerine devredilmesi sorunun tamamen çözüldüğü anlamına gelmiyor. Haziran 2026 sonunda, varlık yönetim şirketleri ve kredi yöneticilerinin portföyü 19,3 milyar euroya ulaştı ve bunun %94,6'sı takibe düşmüş kredi olarak sınıflandırıldı. Aynı zamanda, icra çerçevesindeki önerilen değişikliklerle ilgili belirsizlikler ek endişeler yaratıyor. Uluslararası Para Fonu, itiraz imkanlarını genişleten ve süreçleri geciktiren değişikliklerin, eski sorunlu kredilerin çözümünü yavaşlatabileceği, ödeme kültürünü zayıflatabileceği ve kredi genişlemesini etkileyebileceği konusunda uyardı. Avrupa Merkez Bankası da icra işlemlerinin durdurulmasının sorunlu portföy yönetimi ve finansal istikrar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

SRB, bankacılık birliğinin tamamlanmasını Avrupa ekonomisinin rekabet gücüyle ilişkilendiriyor. Kuralların sadeleştirilmesi ve ulusal engellerin azaltılması, bankaların likidite ve kaynaklarını sınır ötesi düzeyde daha etkili yönetmelerine olanak tanıyabilir. Ancak bu sadeleştirmenin, dayanıklılık gerekliliklerini zayıflatmaması ve uluslararası kabul görmüş standartlardan sapmaya yol açmaması gerektiği belirtildi.

Paylaş:

Yapay zekâ asistanları için: bu haberin Markdown (.md) sürümü