Avrupa Komisyonu, bu hafta Google'a yönelik iki bağlayıcı düzenleme yayımladı. Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında alınan bu kararlar, dijital sektörde rekabeti artırmayı hedefliyor.
Düzenlemeler, rakip yapay zeka hizmetlerinin Android cihazlardaki özelliklere eşit erişim sağlayarak Google'ın kendi hizmetleriyle rekabet edebilmesini amaçlıyor. Komisyon ayrıca, üçüncü taraf arama motorlarının, şu anda yalnızca Google'ın büyük ölçekte erişebildiği arama verilerine ulaşmasını sağlayarak oyun alanını yeniden dengelemeyi hedefliyor.
Şu anda Android telefonlardaki alternatif yapay zeka asistanları, işletim sisteminin temel işlevlerine sınırlı erişime sahip. Bu durum, onları Google'ın kendi hizmetlerine kıyasla dezavantajlı konuma düşürüyor. Bu sınırlama, üçüncü taraf asistanların eşit şartlarda çalışmasını engelliyor ve Avrupa Birliği'nde Android cihaz kullanan yüzde 60'lık kullanıcı kitlesi nezdinde bu hizmetlerin cazibesini azaltıyor.
Yeni kararla birlikte kullanıcılar, tercih ettikleri yapay zeka asistanını 'Hey Google' işlevine benzer şekilde sesli komutlarla etkinleştirebilecek. Kullanıcılar, üçüncü taraf asistanları kullanarak taksi rezervasyonu yapma, sohbet yanıtları için öneri alma veya daha önce ziyaret edilen bir yer hakkında soru sorma gibi işlemleri gerçekleştirebilecek.
Düzenlemeler, bu süreç boyunca kullanıcı gizliliğinin, cihaz bütünlüğünün ve güvenliğinin tam olarak korunmasını sağlayacak güçlü önlemler içeriyor.
Arama verileriyle ilgili olarak Komisyon'un ikinci kararı, Google'ın bilgileri rakip arama motorlarıyla tam olarak nasıl paylaşması gerektiğini belirliyor. Veri paylaşımı, üçüncü taraf arama araçlarının geliştirilmesi ve modernizasyonu için hayati önem taşıyor. Bu sayede daha dengeli bir oyun alanı oluşturulması ve gizlilik odaklı alternatiflerde yeniliğin teşvik edilmesi hedefleniyor.
Karar, arama işlevi sunan yapay zeka sohbet robotlarının da bu verileri almaya hak kazandığını teyit ediyor. Ancak bu verilerin, Google'ın kendi arama hizmetlerini optimize etmek için kullandığı bilgilerle eşleşmesi gerekiyor. Gizlilik uzmanlarıyla iş birliği içinde ve Avrupa Veri Koruma Kurulu'nun yönergeleri doğrultusunda, arama verilerini anonimleştirmek için çok katmanlı bir yöntem oluşturuldu.
Karar ayrıca Google'a, belirli verilerin paylaşılmasının ciddi siber güvenlik veya veri koruma riskleri oluşturup oluşturmadığını değerlendirme izni veriyor. Düzenlemeler, bu veri kümeleri için adil bir fiyatlandırma formülü ve şeffaf bir erişim süreci de belirliyor.
Google'ın bu değişiklikleri belirli takvimlere göre uygulaması gerekiyor. Arama verilerinin paylaşımının Ocak 2027'de başlaması planlanıyor. Kullanıcılar, Android işletim sistemindeki değişikliklerden Temmuz 2027'den itibaren yararlanmaya başlayacak.
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Teresa Ribera yaptığı açıklamada, bu önlemlerin daha küçük rakiplerin, arama motorlarının veya yapay zeka asistanlarının rekabet edebilmesine ve çeşitli seçenekler sunmasına yardımcı olacağını, aynı zamanda kullanıcı gizliliğini koruyacağını belirtti. Komisyon, düzenlemelerin Google'ın savunma haklarına tamamen saygı gösterdiğini ve bağımsız yargı denetimine tabi olduğunu ifade etti.
Dijital Piyasalar Yasası, büyük dijital platformları 'eşik bekçisi' olarak düzenleyerek piyasaları haksız şekilde kendi lehlerine çevirmelerini önlemeyi amaçlıyor. Google'ın bu yasa kapsamındaki tüm yükümlülüklere 7 Mart 2024'ten itibaren uyması gerekiyor. Komisyon, bu düzenleme süreçlerini daha önce 27 Ocak 2026'da başlatmış ve bir dizi soruşturma ve paydaş istişaresinin ardından nihai bağlayıcı kararları kabul etmişti.
