Zamanlama neredeyse tiyatral bir etki yarattı. Salı günü boyunca Emirlik yetkilileri ve hükümete yakın hesaplar, sosyal medyada dönüştürücü bir gelişmenin yaklaştığına dair ipuçları paylaştı.
Ardından Muhammed bin Selman, Cidde'de koltuğuna oturdu. Suudi Arabistan veliaht prensi ve aynı zamanda Abu Dabi'nin Körfez üstünlüğü için en büyük rakibi, acil bir Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) zirvesi düzenlemişti. Toplantıyı yeni başlatmıştı ki Abu Dabi sürpriz kararını duyurdu.
BAE, yaklaşık altmış yıl sonra OPEC'ten ayrılıyordu. Uzun süredir Riyad'ın hâkimiyetinde olan ve Suudi stratejik gücünün bir aracı olarak kullanılan kartel, Emirlikler için artık bir kafese dönüşmüştü.
Bu hafta Gulf Currents, Abu Dabi OPEC sonrası ittifaklarını sessizce yeniden şekillendirirken bu kararın nedenlerini ele alıyor. Kartelin BAE için neden kabul edilemez bir kısıtlamaya dönüştüğünü, Hürmüz Boğazı'nın altında yatan kırılganlıkları ve bir oligarkın yatının dünyanın en gergin su yolundan nasıl kolayca geçtiğini inceliyoruz.
BAE, basitçe söylemek gerekirse, OPEC'e artık ihtiyaç duymadığı için ayrıldı.
Abu Dabi, Körfez ülkelerinin uzun süredir vaat ettiği ancak nadiren gerçekleştirdiği petrol bağımlılığından çıkış yolunu inşa etti. Petrol dışı gayri safi yurt içi hasıla, 2025'in ilk çeyreğinde reel üretimin yüzde 77,3'üne ulaştı. Bu tek rakam, ayrılığı herhangi bir resmi açıklamadan daha iyi açıklıyor.
ADNOC, mevcut petrol ve gaz talebinden maksimum gelir elde etmek ve dönüşümünü pekiştirmek için 2027 yılına kadar günlük 5 milyon varil kapasiteye ulaşmayı hedefliyor. Bu hedef, en son günlük yaklaşık 3,8 milyon varil olarak belirlenen ve başkalarının mali ihtiyaçlarına göre şekillendirilen OPEC kotalarıyla bağdaşmıyordu.
BAE'nin ayrılma nedenleri elbette bunlarla sınırlı değil. Suudi Arabistan ile derinleşen siyasi rekabet de önemli bir etken.
İki ülke Yemen'de karşıt güçleri destekledi, yabancı yatırım için rekabet etti ve Abu Dabi'nin kendi ihtiyaçları yerine Riyad'ın ihtiyaçlarına göre belirlendiğini düşündüğü OPEC kota dağılımları konusunda defalarca çatıştı.
Ancak jeopolitik unsurlar bir kenara bırakıldığında, hesabın özü çok daha basit: OPEC, BAE'nin önünü tıkıyordu.
Chatham House yardımcı araştırmacısı Neil Quilliam, "Üretken kapasitesinin OPEC tarafından, özellikle de Riyad tarafından kısıtlanmasını istemiyor" dedi. OPEC'ten ayrılmak bu önü açıyor.
Suudi Arabistan ile yaşanan farklılık tam da bu noktada belirginleşiyor. Riyad için OPEC, jeopolitik etkinin ve mali ayakta kalmanın temel aracı olmayı sürdürüyor. IMF verilerine göre krallığın petrol başabaş fiyatı varil başına yaklaşık 90 dolar iken, BAE'nin rakamı 50 doların altında.
Ancak BAE, ticaret, finans, turizm ve teknoloji merkezi olarak petrol sonrası bir kimlik inşa etti ve artık Riyad ile aynı hesabı paylaşmıyor.
Orta Doğu Enstitüsü kıdemli araştırmacısı Karen Young, ayrılığı daha geniş bir stratejinin parçası olarak görüyor: "Petrol, gaz ve yenilenebilir enerjide hacimleri ve ürünleri istedikleri zaman ve şekilde hareket ettirmek ve kendilerini yeni bir küresel enerji güvenliği dönemine hazırlamak istiyorlar."
Bu, hesaplı bir "hasat et ve çeşitlendir" mantığına işaret ediyor: piyasa varken mümkün olduğunca çok petrol çıkar ve bu gelirleri zaten ilerlemekte olan çeşitlendirilmiş ekonomiyi pekiştirmek için kullan.
Rakamlar kendi hikayelerini anlatıyor. Savaş öncesi varil başına yaklaşık 61 dolar olan Brent fiyatlarında, ek 1,2 milyon varillik günlük üretim yıllık yaklaşık 27 milyar dolar değerinde olurdu. Bugünün 111 dolarlık fiyatında ise bu rakam neredeyse iki katına, 49 milyar dolara çıkıyor.
Savaş gelir hesaplarını tamamen değiştirdi. Ancak dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Abu Dabi'nin bu geliri toplamak için ihtiyaç duyduğu rotayı engelliyor.
BAE, geleceğini, geride bırakmaya çalıştığı bir dünya için kurulmuş bir kartelle koordine etmeye artık ihtiyaç duymadığına karar verdi.
