Birleşik Arap Emirlikleri yetkilileri Pazar günü, ülkedeki bir nükleer santrale düzenlenen drone saldırısının yangına yol açtığını açıkladı. Suudi Arabistan da üç drone'u düşürdüğünü bildirdi. Bu gelişmeler yaşanırken ABD Başkanı Donald Trump, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşı sonlandırma çabalarının tıkandığı bir dönemde İran'ın 'hızlı' hareket etmesi gerektiği uyarısında bulundu.
BAE'li yetkililer saldırının kaynağını araştırdıklarını ve ülkenin bu tür 'terör saldırılarına' karşılık verme konusunda tam yetkiye sahip olduğunu belirtti. BAE Cumhurbaşkanı'nın diplomatik danışmanı, saldırının ister 'baş fail' isterse vekillerinden biri tarafından gerçekleştirilmiş olsun, tehlikeli bir tırmanışı temsil ettiğini söyledi.
BAE Savunma Bakanlığı, diğer iki drone'un 'başarıyla' etkisiz hale getirildiğini ve drone'ların 'batı sınırından' fırlatıldığını açıkladı. Bakanlık ayrıntıya girmedi.
Suudi Arabistan, düşürdüğü üç drone'un Irak hava sahasından girdiğini belirtti. Krallık, egemenlik ve güvenliğine yönelik her türlü ihlal girişimine karşı gerekli operasyonel önlemleri alacağı uyarısında bulundu.
İran çatışmasındaki çatışmalar Nisan ayında yürürlüğe giren ateşkesten bu yana büyük ölçüde azalmış olsa da, Irak'tan Suudi Arabistan ve Kuveyt dahil Körfez ülkelerine yönelik drone saldırıları sürüyor.
Abu Dabi Medya Ofisi, BAE'nin savunmasını aşan drone'un Barakah Nükleer Santrali'nin iç çevresinin dışındaki bir elektrik jeneratörüne çarptığını duyurdu. Açıklamada radyolojik güvenlik seviyelerinin etkilenmediği ve yaralanma olmadığı belirtildi. BAE Federal Nükleer Düzenleme Otoritesi daha sonra santralin güvenli kaldığını ve saldırıdan radyoaktif madde sızıntısı olmadığını doğruladı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı, acil dizel jeneratörlerin santralin '3. ünitesine' enerji sağladığını belirtti. Ajans, herhangi bir nükleer santral yakınında 'azami askeri kısıtlama' çağrısında bulundu ve durumu yakından takip ettiğini açıkladı.
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı saldırılarla başlayan savaş sırasında İran, BAE'yi ve ABD askeri üslerine ev sahipliği yapan diğer Körfez ülkelerini defalarca hedef aldı. Saldırılar sivil ve enerji altyapısını da kapsadı.
İran, Trump'ın Hürmüz Boğazı'nı açmak için deniz operasyonu başlattığını duyurmasının ardından bu ay BAE'ye yönelik saldırılarını artırdı. Trump bu operasyonu 48 saat sonra askıya aldı.
DİPLOMATİK ÇIKMAZ
Çatışmada kırılgan ateşkesin yürürlüğe girmesinin üzerinden beş haftadan fazla süre geçmesine rağmen, ABD ve İran'ın talepleri birbirinden çok uzak. Savaşı sonlandırma ve dünyanın petrol ile gaz için en önemli deniz yolu olan boğazı yeniden açma çabaları sonuç vermiyor.
Washington, Tahran'dan nükleer programını tasfiye etmesini ve boğaz üzerindeki kontrolü kaldırmasını istiyor. İran ise savaş zararlarının tazmini, ABD'nin İran limanlarına uyguladığı ablukanın kaldırılması ve İsrail'in İran destekli Hizbullah ile çatıştığı Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların durdurulması talebinde bulunuyor.
Sert söylemiyle çıkmazı aşamayan Trump, Truth Social'daki paylaşımında şu ifadeleri kullandı: 'İran için saat işliyor. Hızlı hareket etseler iyi olur, yoksa geriye hiçbir şey kalmayacak. ZAMAN ÇOK KIYMETLİ!'
Axios'un haberine göre Trump'ın Salı günü üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarıyla bir araya gelerek İran'a yönelik askeri seçenekleri görüşmesi bekleniyor.
Trump bu hafta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüştü ancak Çin'den çatışmayı çözmek için yardım edeceğine dair bir işaret alamadı. Trump daha önce de İran anlaşmaya yanaşmazsa saldırıları yeniden başlatma tehdidinde bulunmuştu.
İran Silahlı Kuvvetleri kıdemli sözcüsü Abolfazl Shekarchi, Pazar günü yaptığı açıklamada, Trump'ın tehditlerinin hayata geçirilmesi halinde ABD'nin 'yeni, saldırgan ve sürpriz senaryolarla karşılaşacağını ve kendi yarattığı bir bataklığa saplanacağını' söyledi.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baqaei, ABD ve İsrail'in 'İran'a yönelik kışkırtmasız askeri saldırılarının' ardından enerji piyasalarını istikrarsızlaştırma suçunu başkalarına yüklemeye çalıştığını ifade etti.
RAKİP ABLUKALAR
Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık aksaması, tarihteki en büyük petrol arz krizine yol açtı ve fiyatları yukarı çekti. ABD ise İran limanlarına kendi ablukasını uygulamaya koydu. Pazar günü itibarıyla 81 ticari gemiyi yönlendirdiğini ve dört gemiyi etkisiz hale getirdiğini bildirdi.
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı Ebrahim Azizi, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın boğazdan geçen trafiği belirli bir rota üzerinden yönetecek bir mekanizma hazırladığını ve bunun yakında açıklanacağını söyledi.
ABD ve İsrail'in hava saldırılarında binlerce İranlı hayatını kaybetti. Lübnan'da da İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmalarda binlerce kişi öldü.
İsrail ve Lübnan Cuma günü ateşkesi 45 gün daha uzatma konusunda anlaştı, ancak ateşkes çatışmaları sona erdirmeyi başaramadı.
