Bakanlar Kurulu, restoran, catering şirketleri, fırın ve pastanelerin gıda israfını azaltmasına yardımcı olmak için uygun maliyetlerin yüzde 80'ini, işletme başına 20 bin euroya kadar karşılayacak bir hibe programını onayladı. 2027'de uygulanacak pilot program, "mutfaklarda sıfır atık" adını taşıyor. Programı Tarım, Kırsal Kalkınma ve Çevre Bakanlığı önerdi. Hibe, de minimis (küçük miktarda devlet yardımı) kapsamında veriliyor.
Pilotun maliyeti 100 bin euro olarak öngörülüyor. Bu tutar Çevre Dairesi'nin bütçesinden karşılanacak. Program, yaklaşık 5-10 işletmeyi desteklemeyi hedefliyor.
Program, işletmelerin gıda ve diğer atıklarını ciddi ölçüde azaltmasını, çevresel performanslarını iyileştirmesini ve sektörde atık önleme kültürü oluşturmasını amaçlıyor.
Hibe ağırlıklı olarak restoran ve yiyecek hizmetlerine, catering işletmelerine ve seçilmiş imalat kategorilerine yönelik. Bu kategoriler arasında özellikle fırınlar ve pastaneler öne çıkıyor. Her işletmenin alacağı tutar, gerçekleştirdiği uygun harcamaların sayısına ve türüne bağlı olacak.
Program, Avrupa Yeşil Mutabakatı ile değiştirilmiş Atık Çerçeve Yönergesi'ne (2025/1892/EC) uyumlu. Yönerge, 2030 yılına kadar gıda israfını azaltmaya yönelik bağlayıcı hedefler içeriyor. Bu hedeflere göre işleme ve imalat aşamasında yüzde 10'luk bir azaltma gerekiyor. Perakende, restoran ve yiyecek hizmetleri ile hanehalkını kapsayan ortak hedef ise kişi başı yüzde 30'luk bir azaltma.
Pilotun sonuçları ilk döngünün sonunda değerlendirilecek. Program, elde edilen bulgulara göre düzenlenip sürdürülecek. Programın, atığın kaynağında önlenmesine ve dairesel ekonomiye geçişe destek olması bekleniyor. Yıllık değerlendirmeler ise sonraki yıllarda önlemlerin iyileştirilmesine ve olası genişletilmesine kaynaklık edecek.
Öte yandan, 2023 yılında AB tedarik zincirinde kişi başına yaklaşık 130 kilo gıda atığı kaydedildi. Bu atığın yüzde 18'i restoranlar, yiyecek hizmetleri ve gıda perakendesinden geldi.
