Wall Street'te herkes, büyük bir endekste yaşanan yüzde 20'lik bir düşüşü 'ayı piyasası' olarak adlandırır. Peki ya endeks her gün büyük kazançlar ve kayıplar yaşarken, yılın geneline bakıldığında hala ciddi bir yükseliş gösteriyorsa buna ne denir?
Bu soru, piyasanın en bilindik kavramlarının sınırlarını zorluyor ve teknoloji endeksleri ateş gibi yanıp sürekli dalgalanırken 'ayı piyasası' gibi bir terimin gerçekten uygun olup olmadığını sorgulatıyor.
B. Riley Wealth'in baş piyasa stratejisti Art Hogan, konuya dair çarpıcı bir değerlendirme yaptı: 'Bu kadar oynak olan şeyler için bu tür tanımlamalar kullanmak biraz tembellik.'
Geleneksel ölçütlere göre, çip hisseleri için bir gösterge olan Philadelphia SE Yarı İletken Endeksi (.SOX) ve Güney Kore'nin teknoloji ağırlıklı KOSPI (.KS11) endeksi Temmuz ayında ayı piyasasına girdi. Ancak her iki endeks de geçen yıl boyunca üç haneli yüzde artışlar sayesinde, dip noktalarında bile yıl başından itibaren sırasıyla yüzde 46 ve yüzde 25 oranında değer kazandı.
Eğer buna ayı piyasası deniyorsa, en azından pek de düşmanca bir ayı değil.
Interactive Brokers'ın baş stratejisti Steve Sosnick ise bu durumu şöyle özetledi: 'İnsanların kullandığı bu etiketler geniş piyasalar için bir anlam ifade edebilir, ancak SOX ve KOSPI gibi çılgınca parabolik yükselişler yaşayan endeksler için geçerli değil.'
Bu tartışma bazılarına akademik gelse de, kullanılan etiketler yatırımcıların satış dalgalarının şiddetini nasıl algıladığını şekillendiriyor. Geçmişte bu tanımlar, rutin geri çekilmeler ile temel dinamiklerdeki uzun vadeli değişimleri ayırt etmek için önemli birer gösterge oldu.
Bir ayı piyasası aylarca sürebilir. Hartford Funds verilerine göre, 1928'den bu yana S&P 500'deki ayı piyasaları ortalama olarak 289 gün, yani yaklaşık 9,6 ay sürdü.
DAHA İYİ BİR ÖLÇÜT NEDİR?
Ayı piyasasının ne olduğuna dair tartışma hiç de yeni değil. Ritholtz Wealth Management'ın kurucu ortağı ve baş yatırım sorumlusu Barry Ritholtz, 2008 yılında bir blog yazısında yatırımcıları 'muğlak terminolojiyi' görmezden gelmeleri konusunda uyarmıştı.
Ancak kelime oyunu gibi görünen bu ayrım, gerçek yatırım sonuçları doğurabiliyor. Yapay zeka patlamasından gelebilecek potansiyel destek göz önüne alındığında, geleneksel etiketler yatırımcılara satış için yanlış bir sinyal verirse, yatırımcılar kazançları kaçırma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Nitekim SOX ve KOSPI, eski moda ayı piyasası bölgelerine girdikten sonra toparlandı; yani dipten satış yapan yatırımcılar son dönemdeki kazançlardan mahrum kaldı.
LSEG tarafından derlenen verilere göre, S&P 500 yarı iletkenler ve ekipman endüstri grubu kazançlarının bu yıl en az yüzde 114,7 büyümesi tahmin ediliyor.
Ayı piyasasının geleneksel tanımının yerine ne konulacağı konusunda bir fikir birliği yok. Ancak Reuters'ın görüştüğü bir düzineden fazla analist arasında bazıları, yeni bir ölçütün düşüşün uzunluğunu, temel oynaklığı, ekonominin genel yönünü ve diğer faktörleri dikkate alması gerektiğini savunuyor.
TradeStation'ın küresel piyasa stratejisi başkanı David Russell, 'Bir ayı piyasasının onaylanması için haftalar veya aylar boyunca sürdürülmesi gerekir. Ayı piyasasının gerçek olması için piyasada yüksek faiz oranları ve ekonominin zirve yapması gibi daha derin yapısal güçlerin negatif olması gerekir,' dedi.
Diğer yatırımcılar, belirli bir dönemdeki ortalama fiyat hareketini takip eden hareketli ortalamaların ve bir hissenin düşüşünün yavaşlayabileceği veya tersine dönebileceği potansiyel seviyeleri belirlemek için kullanılan Fibonacci geri çekilmesinin de konumlanmaya rehberlik etmek için kullanılabileceğini belirtiyor.
Interactive Brokers'tan Sosnick, bir düşüşün ayı piyasası olarak kabul edilebilmesi için en azından endeksin bir yıllık tarihsel oynaklığını yıllık bazda aşması gerektiğini söyledi. Ona göre bu ölçütlerle, SOX endeksinin ayı piyasası olarak nitelendirilebilmesi için yüzde 44'ten fazla düşmesi gerekiyor.
Yeni bir tanım, SOX, KOSPI ve Wall Street'in teknoloji devi Nasdaq 100 (.NDX) endekslerinin oynak doğasını daha iyi yansıtıyor olabilir, ancak mevcut ölçüte göre daha az düzenli bir yapıda olacaktır.
Bu durum, yatırımcıları sabit bir eşikten ziyade daha çok deneyimlerine güvenmeye itebilir.
Themis Trading'de hisse senedi ticareti eş başkanı Joe Saluzzi, 'Uzun zamandır bu işin içinde olan bizler için bu daha çok bir hissiyat meselesi,' diye konuştu.
