Dolunay gerçekten uykuyu bozuyor ancak halk inanışlarının öne sürdüğü şekilde değil. Current Biology dergisinde yayımlanan bir araştırma, dolunaya giden günlerde insanların daha geç uyuduğunu ve 20 ila 90 dakika arasında uyku kaybı yaşadığını ortaya koydu. Bu etki, kişi doğrudan ay ışığına maruz kalmasa bile devam ediyor.
Araştırmayı yürüten kronobiyoloji profesörü Christian Cajochen, bulguların ortam ışığından daha derin bir etkiye işaret ettiğini söyledi. Cajochen, "Doğrudan ay ışığına maruz kalınmasa bile insan uykusunu etkileyen bir ay ritmi var gibi görünüyor" dedi.
Biyolojik etkiler ölçülebilir düzeyde. Derin uyku yüzde 30'a kadar azalabiliyor, toplam uyku süresi kısalıyor ve uykuyu düzenleyen hormon olan melatonin seviyeleri düşüyor. Cajochen, hormon düşüşünün kilit rol oynayabileceğini belirterek şunları söyledi: "Dolunay döneminde melatoninin azalması, uykunun neden daha yüzeysel ve daha az dinlendirici hale geldiğini açıklayabilir."
Dolunayın etkisi yalnızca uykuyla sınırlı değil. Psikolog Dr. Eleni Tzavara, dolunayın sirkadiyen ritmi bozarak ruh hali ve enerji düzeyini etkileyebildiğini söyledi. Anksiyete bozukluğu veya bipolar bozukluk yaşayan kişilerde bu etkiler daha belirgin olabiliyor. Tzavara, "Dolunay doğrudan ruhsal bozukluklara yol açmıyor ancak mevcut eğilimleri şiddetlendirebiliyor" dedi.
Uzmanlar ayrıca beklenti etkisine dikkat çekiyor: Dolunaydan etkileneceğinizi önceden bekliyorsanız bunu daha şiddetli hissetmeniz olası. Ay biyolojinize mi, inançlarınıza mı yoksa her ikisine birden mi etki ediyor olursa olsun bilim, etkinin gerçek olduğunu ancak hafif düzeyde kaldığını gösteriyor.
