Sosyal yardım ödemelerinin yönetimindeki zayıflıklar, yetersiz denetimler, gecikmiş müdahaleler ve personel eksikliği Perşembe günü Meclis Denetim Komitesi'nin gündemine geldi. Komite, Mali Denetim Kurumu'nun Sosyal Refah Bakanlığı hakkında hazırladığı özel raporu ele aldı.
Sosyal Refah Bakanı Clea Hadjistefanou-Papaellina ve üst düzey yetkililer, bakanlığın performansını savundu. Tespit edilen eksikliklerin çoğunun reformlar, dijitalleşme ve daha güçlü kontroller yoluyla giderildiğini belirttiler.
Mali Denetim Kurumu adına raporu sunan Marina Drakou, Sosyal Yardım Yönetim Servisi'nin 2023 yılında yaklaşık 103 bin yararlanıcıya 411 milyon euro yardım ödediğini açıkladı. Bu ödemelerin 194 milyon eurosu 19 bin 500 yararlanıcıya Garantili Asgari Gelir (GMI) ödemesi, 88 milyon eurosu 24 bin düşük gelirli emekliye, 79 milyon eurosu 59 bin kişiye çocuk yardımı ve 38 milyon eurosu da yaklaşık 11 bin aileye tek ebeveyn yardımı olarak yapıldı.
Denetçiler, sosyal yardım servisini ilgilendiren 182 işlem dahil olmak üzere toplam 225 işlemi inceledi. İnceleme sonucunda 70 vakada zayıflık tespit edildi. Bu, incelenen örneklemin yüzde 38'ine denk geliyor.
Denetçiler ayrıca başvuru sahiplerinin yurt dışı varlıkları ve banka mevduatları üzerinde sınırlı kontroller yapıldığını, bazı yardımların güncelliğini yitirmiş bilgiler kullanılarak ödenmeye devam edildiğini belirledi.
Raporda ayrıca, hane halkı üyelerinden birinin ölümünden sonra düşük gelirli emekli maaşı ödemelerinin devam ettiği, gelir doğrulamasının yetersiz olduğu ve yurt dışından alınan emekli maaşlarına ilişkin bilgilerin güncellenmediği tespit edildi.
Çocuk ve tek ebeveyn yardımlarında ise başvuruların yapılmasından veya değerlendirilmesinden önce ödeme yapıldığı, başvuru sahiplerinin gelir ve varlıklarının yetersiz denetlendiği ve aile durumlarının doğrulanmadığı belirlendi.
Drakou, etkili bir sosyal politikanın güvenilir bilgi sistemlerine, anlamlı veri çapraz kontrollerine, yararlanıcıların zamanında yeniden değerlendirilmesine, kamu hizmetleri arasında gelişmiş koordinasyona ve daha güçlü sosyal müdahale mekanizmalarına bağlı olduğunu söyledi.
Bakan Papaellina, sosyal politikanın yalnızca istatistiklerle değerlendirilemeyeceğini, bakanlığın yasa çerçevesinde savunmasız kişilerin ihtiyaçlarına duyarlı bir şekilde yanıt vermesi gerektiğini belirtti.
Sosyal Yardım Yönetim Servisi'nin halihazırda yaklaşık 17 bin 500 aileye GMI ödemesi, 29 bin kişiye düşük gelirli emekli maaşı ve 50 binden fazla aileye çocuk yardımı yaptığını aktardı.
Bakan, 2022 ile 2025 yılları arasında yaşanan personel kayıplarının servisin denetim kapasitesini azalttığını kabul etti ancak önemli iyileştirmelerin yapıldığını söyledi.
Bakan yardımcısına göre, başvuru işlem süreleri 90 güne indirildi ve hedef bunu 60 güne düşürmek. Mülkiyet bilgileri artık tapu dairesi üzerinden otomatik olarak doğrulanıyor, elektronik bankacılık bilgileri alınmaya başlandı ve banka verilerine elektronik erişimi genişletmek için görüşmeler sürüyor.
Bakan ayrıca bakanlığın BT sistemlerinin modernize edildiğini, başvuru işlemlerini iyileştirmek için yapay zeka araçları geliştirildiğini, Maliye Bakanlığı'ndan 38 kadrolu pozisyon talep edildiğini ve bir iç denetim birimi kurulması için öneriler sunulduğunu belirtti.
Bakanlık genel müdürü Yiannis Nikolaides, Mali Denetim Kurumu'nun bulgularının mevcut durumu değil, inceleme dönemindeki koşulları yansıttığını savundu. Sorunların çoğunun bakanlık tarafından zaten tespit edildiğini ve giderildiğini söyledi.
Sosyal Yardım Yönetim Servisi başkanı Yiannis Vasileiadis, 2022'den bu yana personel sayısının yüzde 20 azaldığını ancak işlem sürelerini kısaltmak için çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Ada genelinde başvuru sahiplerine yardımcı olan sekiz müşteri hizmetleri merkezi bulunduğunu, özel bir aktivasyon ekibinin yüzlerce GMI yararlanıcısını istihdam hizmetlerine, dil kurslarına ve girişimcilik programlarına yönlendirdiğini ekledi.
Vasileiadis ayrıca iki büyük dijital dönüşüm projesinin sürdüğünü duyurdu: tüm sosyal yardım veri tabanlarının tek bir sistemde birleştirilmesi ve dijital başvuruların işlenmesini hızlandırmak ve iyileştirmek için bir yapay zeka aracı geliştirilmesi.
Komitenin konuyu Eylül ayı başında tekrar ele alması bekleniyor.
