Denetim Dairesi'nin raporunda, kooperatif hareketinin devlete maliyeti 2 milyar euro olarak gösterildi. Rapor ayrıca KEDIPES ve Altamira için bir uyarı içeriyor.
Şirket, Çarşamba günü yayımlanan Denetim Dairesi Özel Raporu'nun ardından açıklama yaptı. KEDIPES, şeffaflık, iyi yönetim ve politikalarında sürekli iyileştirme taahhüdünü yineledi. Şirketin amacının kamu yararını korumak ve rolünü etkin biçimde yerine getirmek olduğunu belirtti.
KEDIPES, Denetim Dairesi'nin bulgu, gözlem ve tavsiyelerini ciddiyetle karşıladığını söylüyor. Raporu yararlı bir değerlendirme ve iyileştirme aracı olarak nitelendiriyor. Açıklamaya göre öneriler dikkatle inceleniyor ve süreçlerin, iç kontrollerin ve kurumsal yönetişimin güçlendirilmesi çalışmalarında dikkate alınıyor.
Açıklamaya göre bazı bulgular, KEDIPES kurulmadan önce yürürlüğe girmiş anlaşmalarla ilgili. Şirket, artık bir banka kuruluşu olmadığını ancak Toplu İş Sözleşmeleri'ne tabi olduğunu ekliyor. Bu sözleşmelerin, “personel konularında hedeflenen esnekliği sınırladığını” öne sürüyor. Şirketin bulgulara ilişkin ayrıntılı görüş ve değerlendirmeleri Denetim Dairesi'ne iletildi ve rapora dahil edildi.
KEDIPES, devletin ana hissedar olmasına rağmen özel hukuka tabi bir devlet şirketi olarak faaliyet gösterdiğini vurguluyor. Şirket, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Avrupa Komisyonu Rekabet Genel Müdürlüğü'nün imzaladığı Taahhütler Listesi'ne uyduğunu belirtiyor. Ayrıca ihtiyatlı ve sorumlu yönetimi sayesinde devlete 2 milyar euroyu aşan bir tutarı geri ödediğini, böylece kamu maliyesine katkı sağladığını ve görevini yerine getirdiğini anlatıyor.
KEDIPES'e göre raporun bulguları, şirketin usulsüz ya da kabul edilemez uygulamalarına işaret eden konuları içermiyor. Şirket, önerilerin ağırlıklı olarak danışmanlık ve iyileştirme niteliğinde olduğunu, süreç ve uygulamaların daha da güçlendirilmesine yönelik olduğunu söylüyor. Ayrıca toplumu ve kurumları sürekli olarak açık ve belgeli biçimde bilgilendirdiğini, faaliyetlerinin ilerlemesini ve sonuçlarını üç ayda bir internet sitesinde yayımladığını ekliyor.
Kooperatif Ticari Şirketleri'nin (SEE) elden çıkarılması sürecine ilişkin ayrı bir açıklamada SEDİPES'in Yönetim Komitesi, Denetim Dairesi'nin uyarılarını gereken özenle incelediğini bildirdi. Komite, kurumsal denetimin kamu malvarlığını yöneten kuruluşların yönetişimini ve hesap verebilirliğini güçlendirmeye önemli ölçüde katkı sağladığını düşünüyor.
Komiteye göre SEE'lerdeki paylarının elden çıkarılması, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Avrupa Komisyonu'na karşı üstlendiği taahhütler çerçevesinde gerçekleşti. Süreç, ilgili taraflar arasında uzun ve karmaşık bir istişare sürecinin ardından tamamlandı. Kararlar alınırken dönemin koşulları, kooperatif sektörünün hukuki ve işletmesel kısıtları, ilgili tarafların mali olanakları ve Cumhuriyetin yükümlülüklerini yerine getirme gereği göz önünde bulunduruldu.
Açıklamaya göre temel amaç, ekonomik açıdan kabul edilebilir, pratikte uygulanabilir ve SEE'lerin sürdürülebilirliğiyle uyumlu bir sonuç elde etmekti. Değerlendirme kuramsal hesaplamalarla sınırlı kalmadı; piyasanın gerçek koşulları ve anlaşmaların uygulanabilirliği de dikkate alındı.
Süreç 2022'de tamamlandı. Komiteye göre bu süreç, Cumhuriyetin taahhütlerini yerine getirmesine katkı sağladı. Nakit ve gayrimenkul olarak yaklaşık 52,9 milyon euroluk ekonomik fayda sağladı; buna temettü ve değer artışlarından gelen ek faydalar eklendi. Aynı zamanda devlete SEDİPES üzerinde tam hisse kontrolü kazandırdı. Komite, bunun eski Kıbrıs Kooperatif Bankası'nın varlıklarının kamu yararı ve vergi mükellefleri yararına daha etkin yönetilmesi imkânını güçlendirdiğini belirtiyor.
Raporda geçen, söz konusu hisselerin potansiyel ekonomik faydasına ilişkin değerlendirmelere gelince Komite, yalnızca paylara biçilen tahmini değerlerin değil, işlemlerin gerçekten uygulanabilirliğinin, karar alma anındaki kısıtlamaların ve müzakere koşullarının da dikkate alınması gerektiğini düşünüyor. Sonuç olarak Komite, kamu yararını korumaya ve şeffaflık, hesap verebilirlik ve iyi yönetim ilkelerine bağlı olduğunu belirtiyor. Denetim Dairesi'nin tespit ve önerilerini de sürekli iyileşme kapsamında inceleyeceğini ekliyor.
