Büyük Deniz Enterkonektörü'nün (GSI) geleceği hâlâ belirsiz. Fransız kablo üreticisi Nexans, projeyle bağlantılı üretimin 2028 yılına kadar yeniden başlamayabileceğini bildirdi. Bu açıklama, Kıbrıs ve Yunanistan'ın son dönemde işin gerçekten ilerlediğine dair verdiği güvencelere rağmen geldi.
Nexans Genel Müdürü Julien Hueber, şirketin üçüncü çeyrek kazanç toplantısında yatırımcılara şunları söyledi: “GSI ile ya da GSI olmadan, bu durum 2028 yılına yönelik finansal projeksiyonumuzun tablosunu değiştirmeyecek.”
Hueber, çalışmaların yeniden başlamasına ilişkin olarak “GSI yeniden başlarsa” Nexans'ın projeye zaman tanıyabileceğini söyledi. Bu sürede birkaç ay deniz tabanı etüdü, ön mühendislik ve finansman çalışması yapılabilir. Proje ardından 2028'de yeniden başlayabilir.
Hueber, “Bence en çok önem taşıyan şey, bu projedeki riskleri azalttığımız” dedi. Burada bağlantıda kullanılan kitle emprenyeli (MI) kablo teknolojisi kastediliyor.
Hueber, GSI görüşmelerinin diplomatik düzeyde sürdüğü bir dönemde Nexans'ın alternatif projeler üzerinde de çalıştığını belirtti ve “İki seçeneğimiz var” diye ekledi.
Açıklamalar, bir analistin sorusuna cevaben geldi. Analist, Nexans'ın üretim kapasitesini başka bir Akdeniz projesine ayırdığını hatırlatarak GSI'nin 2028 ya da 2029'da şirketin işlerine yeniden katkı sağlayıp sağlayamayacağını sordu. Hueber, alternatif projenin 2026 sonuna kadar üretime girmesinin beklendiğini ve fabrikayı 2028 ortasına kadar meşgul edeceğini açıkladı.
Hueber, “Bu bize iki şey için zaman veriyor” dedi. Nexans, Akdeniz'deki diğer projelerle çalışmaya devam edebilir ya da GSI'ye olası bir yeniden başlangıç için gereken hazırlık çalışmalarını tamamlaması adına zaman tanıyabilir.
Hueber konuyu şöyle açıkladı: “Bunlardan biri, Akdeniz'de hazırlık aşamasındaki diğer MI projeleriyle çalışmaya devam etmek. Yani 2028 ortasından sonra fabrikayı doldurmak, çünkü görüşülen birkaç projemiz var. Diğeri ise GSI yeniden başlarsa, GSI'ye zaman tanımak […]”
Şirketin temkinli tutumu, bir analistin Hueber'e deniz tabanı etütlerinin ekim ayı sonundan önce yeniden başlayabileceği ve 25 milyon euroluk bir ödemenin gelebileceği yönündeki haberleri sorduğunda da ortaya çıktı.
Analist, etütlerin yeniden başlamasının Nexans'ın ödeme almaya yeniden başlamasını sağlayıp sağlamayacağını ve bunun şirketin karları ile üretim kapasitesi üzerindeki etkilerini sordu.
Hueber, “GSI konusunda çok dikkatli olmak istiyorum, çünkü hatırlarsanız bir yıl önce yaşadığımız sorunu tekrarlamak istemiyorum” diye yanıt verdi ve şunları ekledi: “Bugün siyasi ve diplomatik düzeyde süren görüşmeler var ve bu siyasetin işini yapmasına izin vereceğim.”
Hueber sözlerini şöyle sürdürdü: “Nexans'ın konumunu belirleyip açıklama yapma zamanı geldiğinde, duyuracağız. Ancak şu an görüşmeler siyasi ve diplomatik düzeyde.”
Sunumun başlarında Hueber, şirketin 2026 finansal tahminlerinin yıl sonuna kadar GSI projesinin herhangi bir şekilde uygulanmasını varsaymadığını da açıkça ortaya koydu.
Hueber, “Daha önce de açıklandığı gibi, bu hedefler 2026'da Büyük Deniz Enterkonektörü projesinin uygulanmasını varsaymıyor” dedi. Nexans Finans Direktörü Vincent Piquet ise bir analistin sorusu üzerine alternatif projenin 2027 boyunca ve 2028 ortasına kadar şirketin MI üretim kapasitesini kullanacağını doğruladı. Piquet, “Proje yılın sonunda başlayacak ve gelecek yıl ile 2028 ortasına kadar MI kapasitesini tamamen dolduracak” dedi.
Açıklamalar, Kıbrıs ve Yunanistan'ın bağlantının ilerlemesine dair daha iyimser açıklamalarının gölgesinde geldi.
Cyprus Mail'in 15 Ekim'de haberine göre, Enerji Bakanı Michael Damianos, deniz tabanı etütlerinin yeniden başlaması için ekim ayı sonundan önce bir Navtex (denizcilere yönelik uyarı yayını) yayımlanacağını söyledi. Damianos, projenin ilerlemesinden memnuniyet duyduğunu ifade ederek “Memnunuz, çünkü proje daha önce kararlaştırıldığı gibi çalışmaya başlayacak” dedi.
Yunanistan Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis de geçen hafta, Türkiye ile ilgili jeopolitik zorluklara rağmen projenin özgün planlamasına göre ilerleyeceğinde ısrar etti.
Ancak Cyprus Mail, salı günü Kıbrıs'ın enerji düzenleyicisinin tahmini tamamlanma tarihini Ocak 2030'dan Ocak 2031'e revize ettiğini bildirdi. Düzenleyici, bunu yaparken nihai maliyetin hâlâ belirsiz olduğunu da kabul etti.
Enerji düzenleyicisi Polis Lemonaris, milletvekillerine deniz tabanı etütlerinin yaklaşık yüzde 60'ının tamamlandığını, kalan yüzde 40'ın ise yaklaşık altı ay süreceğini söyledi. Lemonaris ayrıca sıkça dile getirilen 1,9 milyar euroluk proje maliyetinin hâlâ gerçekçi olup olmadığını sorguladı.
Öte yandan Damianos pazartesi günü milletvekillerine, Kıbrıs'ın vaat ettiği 25 milyon euroluk katkıyı ancak somut ilerleme kaydedildiğinde ödeyeceğini söyledi. Damianos, bu taahhüdün bekleyen bir projeyle değil, ilerleyen bir projeyle ilgili olduğunu vurguladı.
Damianos, “Kıbrıs'a elektrik gelmezse, ödeme yapmayacağız” dedi.
Hueber'in açıklamaları, kablo üretiminin gerçekçi olarak ne zaman yeniden başlayabileceği ve projenin endüstriyel takviminin hükümet beklentileriyle hâlâ uyumlu olup olmadığı sorularını gündeme getiriyor.
