Ioannou, Ukrayna'daki savaştan kaçanların gelişi, nüfus artışı ve AB dışı ülkelerden gelen yeni işletmelerin, çalışanların ve ailelerinin yerleşmesi nedeniyle 2022'den bu yana Kıbrıs'taki konut sıkıntısının arttığını söyledi. Güney Kıbrıs İçişleri Bakanı Constantinos Ioannou, bu hafta yaptığı açıklamada bu durumu ortaya koydu.
Bakan, ALMA milletvekili Litsa Drousiotou'nun yazılı sorusuna yanıt veriyordu. Drousiotou, binlerce inşaat ruhsatı verilmesine ve yalnızca 2024'te 8.692 yeni konut yapılmasına rağmen kiraların 2020-2025 arasında yaklaşık yüzde 56,5, 2026'da ise bir kez daha yüzde 7,36 nasıl arttığını sormuştu.
Drousiotou, binlerce yeni konut tamamlanmasına rağmen kiraların artmaya devam etmesinin, gerçek konut açığı ve talebi yaratan etkenler ölçülmeden yalnızca daha fazla konut yapmanın konutları uygun fiyatlı hale getirip getirmeyeceği sorusunu akla getirdiğini söyledi.
Ioannou, arzı artırmanın piyasayı yavaş yavaş dengeye getirmek ve fiyat ile kira baskısını hafifletmek için temel bir ön koşul olduğunu söyledi. Ancak fiyatların konumdan, mülk türünden, inşaat ve finansman maliyetlerinden ve talebin nasıl gelişeceğinden de etkilendiğini kaydetti. Bu nedenle daha fazla konutun fiyat ve kiraları ne kadar ve ne kadar hızlı düşüreceğini doğru tahmin etmenin mümkün olmadığını ifade etti.
Bakana göre konut sorunu, Kıbrıs'ın diğer Avrupa ekonomileri gibi 2022'den itibaren konutların hem arzını hem de talebini etkileyen bir dizi dış zorlukla karşılaşmasıyla ağırlaştı. Uluslararası enflasyon ile enerji, hammadde ve yapı malzemelerindeki fiyat artışları inşaat maliyetlerini önemli ölçüde yükseltti ve inşaat faaliyetini olumsuz etkiledi.
Aynı dönemde talep de keskin biçimde arttı. Bunda diğer etkenlerin yanı sıra nüfus artışı, Ukrayna'dan yerinden edilen kişilerin gelişi ve ekonomik ile yatırım faaliyetinin hareketlenmesiyle yeni işletme, çalışan ve ailelerin yerleşmesi rol oynadı.
Bahsi geçen AB dışı çalışanların, onları çekmek için çıkarılan bir yasanın ardından Kıbrıs'a taşınan uzmanlaşmış şirketlerde istihdam edildikleri anlaşılıyor.
Ioannou, 2025'te 8.159 inşaat ruhsatı verildiğini ve bu sayının 2024'teki 6.827 ruhsata göre yüzde 19,5 fazla olduğunu söyledi. Bu ruhsatların sağladığı konut sayısı ise yüzde 42,7 arttı.
Eğilim bu yıl da sürüyor. Ocak-Mayıs 2026 döneminde 3.650 ruhsat verildi. Bu sayı, 2025'in aynı döneminde verilen 2.764 ruhsata göre yüzde 32,1 fazla. Ruhsatların sağladığı konut sayısı yüzde 63,7 artarak 5.484'ten 8.978'e yükseldi.
Bakan, hükümet politikasının temel amacının konut stokunu artırmak, özellikle de uygun fiyatlı konut stokunu büyütmek ve insanların ev bulmasını kolaylaştıracak önlemleri almak olduğunu söyledi.
Ioannou, planlama teşvik programları ile "Build to Rent" programına dikkat çekti. Bu programlar, geliştiricilere daha fazla konut ve bu arada uygun fiyatlı birimler üretmeleri karşılığında ek inşaat yoğunluğu hakkı tanıyor. Bakanın açıkladığı en son rakamlara göre programlara olan ilgi önümüzdeki iki yılda 4.000'den fazla konut üretebilir. Bunların yaklaşık 1.400'ü uygun fiyatlı konut olarak indirimli satılacak.
Ek inşaat yoğunluğu satın alan geliştiricilerin ayrıca Kıbrıs Arazi Geliştirme Kurumu'nun Özel Uygun Fiyatlı Konut Fonu'na 22 milyon euronun üzerinde ödeme yapması bekleniyor. Bu ödemenin daha fazla uygun fiyatlı konutu finanse etmek için kullanılacağını söyledi.
Ioannou, bu rakamlardan hiçbirinin garanti olmadığını vurguladı. İkisi de verilen ruhsatlara dayanıyor ve konutların gerçekten inşa edilmesine bağlı.
Kıbrıs'ın Schengen alanına katılmasının "altın vize" programını daha cazip hale getirip getirmeyeceği ve mülk talebini artırıp artırmayacağı sorulduğunda Ioannou, talep ve fiyatların ne ölçüde ya da nasıl etkileneceğinin "şu aşamada kesin bir şekilde değerlendirilemeyeceğini" söyledi. Katılımın, özellikle işçi, işletme ya da yatırımcıların hareketliliğini artırması halinde talebi etkileyebileceğini belirtti.
