Sayıştay, Meclis Mülteciler Komitesi'ne, Kıbrıs'ın 1974 savaş esirleri listesinde yer alan bazı kişilerin kayıtlarını destekleyen belgelerin imha edildiğini bildirdi. Komitede ayrıca Savaş Esirleri Derneği de, 1974 Türk müdahalesi sırasında göreve çağrılıp gitmeyen bazı erkeklerin askeri mahkemeden kaçmak için sonradan esir statüsü aldığını anlattı.
Sayıştay yönetim ekibinden Akis Kikas, denetçiler esir ödeneği listesindeki bazı girişlerin altındaki belgeleri istediklerinde, saklama süresinin dolması nedeniyle belgelerin imha edildiğinin kendilerine söylendiğini anlattı.
Kikas'a göre Kızılhaç listesinde yer almayan ve esir olarak kaydedilen 130 kişiden birkaçı, çok daha sonra, 1990'lı ya da 2000'li yıllarda kaydedildi. Kikas komiteye, 'Bir denetçi olarak sonradan yapılan kayıtların doğrulandığını teyit edemem' dedi.
Kikas, her askerin hizmet kaydının askeri sicillerde tutulduğunu, ancak bazı birliklerin resmi sicillerinin Türk kontrolüne geçen bölgelerde kaldığını söyledi.
Meclis üyesi Zakharias Koulias, kayıtlar yapıldığı sırada hiçbir ödeneğin bulunmadığını, dolayısıyla mali çıkar için esir statüsü talep etmenin bir nedeni olmadığını belirtti. Kikas ise başka bir teşvike dikkat çekti: eski esirlerin yedek askerlik görevinden muaf tutulması.
Savaş Esirleri Derneği yönetim kurulu üyesi, o dönemdeki asıl teşvikin mali değil, askerlik şubesine gitmeyenler için askeri mahkeme tehdidi olduğunu söyledi.
Yönetim kurulu üyesine göre, 1974'te askere çağrılıp gitmeyen bazı erkekler daha sonra subaylardan savaşa katıldıklarını gösteren belgeler imzalamalarını istedi. Bu belgeleri askerlik kurumuna sunan kişiler esir olarak kaydedildi. Yönetim kurulu üyesi, bu sayede bu kişilerin yedek askerlik görevinden de kurtulduğunu ekledi.
Derneğin başkanı Vasos Christou, bazı kişilerin savaş alanında bulunmayan ya da darbe sırasında yaralanıp hastanede yatan subaylardan belge aldığını söyledi. Christou, bunun için kanıt olduğunu ve bu tür üç vakayı şahsen bildiğini ifade etti.
Siyasi müdahale iddiaları
Christou komiteye, hak sahibi olmayan iki kişinin derneğe, biri küçük biri büyük iki partinin yardımıyla kayıp kişiler listesine girdiklerini anlattığını söyledi. Bu iki kişinin yalnızca enklav (ayrı kalmış bölge) belgelerinin olduğunu, ancak ne Kızılhaç ne de Savunma Bakanlığı kayıtlarında yer almadıklarını belirtti.
Christou, siyasetçilerin kendilerine yaklaşıp yardım teklif ettiğini, ancak bunu nasıl yaptıklarını bilmediğini ekledi.
Koulias'ın bu iki kişinin hâlâ enklavda olup olmadığı sorusuna Christou, o dönem enklavda olduklarını ve Kızılhaç belgesi taşıdıklarını, bu belgeyi Sosyal Sigortalar Dairesi'ne sunduklarını söyledi. Christou, bundan sonra esir olarak ödenek almaya başladıklarını ve esir olmamalarına rağmen hâlâ ödemeyi aldıklarını da ekledi. Bu kişilerin bilgilerini ilgili makamlara ilettiğini belirtti.
Christou ayrıca konuyla ilgili Polis Genel Müdürü'ne yazı gönderdi. Christou'nun, en az iki kişinin ödenek listesine girmesine iddiaya göre yardım eden siyasetçilerin isimlerini vermesi bekleniyor. Bu iki vaka, olası firar vakalarıyla ilgili değil.
Kikas ayrıca, esir kayıtlarının aktarıldığı Sosyal Sigortalar Dairesi ile Savunma Bakanlığı arasındaki iletişimde zayıflıklar olduğuna dikkat çekti. Kikas'a göre Ulusal Muhafız kayıtları sosyal sigorta kayıtlarından farklı ve bazı girişlerin kökeni bilinmiyor.
Kikas, bazı isimlerin sosyal sigorta listesine nasıl girdiğini kimsenin açıklayamadığını söyledi. Bazı başvuruların önce reddedilip sonra onaylanmış olması da endişe yarattı. Denetçiler, girişleri kimin yaptığına dair tatmin edici bir açıklama alamadı.
Genel Denetçi, fahri esir ödeneğini gerekçesiz alan en az altı kişi tespit etti. Bu ödenek yılda 2.000 euro.
