ABD'nin İran'a verdiği son tarih yaklaşırken petrol fiyatları yükselmeye devam etti. ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde İran'daki köprülere ve enerji santrallerine saldırı emri vereceğini açıkladı.
Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 1,6 artışla varil başına 111,51 dolara yükselirken, ABD West Texas Intermediate (WTI) ham petrol vadeli işlemleri yüzde 3,1 artışla 115,86 dolara ulaştı.
Trump, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmaması halinde Tahran'a "cehennem yağdıracağını" söyledi. Son tarih olarak Salı günü saat 20:00 EDT'yi (Çarşamba 00:00 GMT) belirledi.
Pakistan aracılığıyla iletilen ABD teklifine yanıt veren Tahran, ateşkesi reddederek kalıcı bir barışın gerekli olduğunu belirtti ve boğazı yeniden açma baskısına direndi.
Phillip Nova kıdemli piyasa analisti Priyanka Sachdeva, İran'ın ABD'nin ateşkes teklifini reddetmesinin gerginliği yüksek tuttuğunu ve diplomasiyi çıkmaza soktuğunu söyledi.
Sachdeva, "Petrol kazanımlarını koruyor çünkü savaş alanı riski artık teorik değil. Enerji ve deniz taşımacılığı varlıklarına yönelik saldırılar devam ediyor. Yatırımcılar, savaş sona erse bile altyapıya verilen hasarın arzı günlerce değil aylarca devre dışı bırakabileceğinden endişeleniyor" dedi.
Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamalar nedeniyle birçok Körfez üreticisinin ihracatı çökmüş durumda. İran kuvvetleri, ABD ve İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana boğazı fiilen kapattı.
KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer, "Trump'ın ültimatom süresinin dolmasına saatler kala, piyasalarda saat takibi neredeyse temel göstergeler kadar belirleyici hale geldi" diye konuştu.
Waterer, "Olası bir ateşkes anlaşması fiyatlarda gerilemeye yol açabilir ancak Hürmüz darboğazındaki arz endişeleri ve hasar gören enerji tesisleri fiyatların altında destek oluşturmaya devam ediyor" dedi.
BM Güvenlik Konseyi'nin Salı günü Hürmüz Boğazı'nda ticari deniz taşımacılığını korumaya yönelik bir karar tasarısını oylaması bekleniyor. Ancak veto yetkisine sahip Çin'in güç kullanma yetkisine karşı çıkmasının ardından tasarı önemli ölçüde zayıflatıldı.
Bölgedeki saldırılar devam etti. Salı günü Suriye'nin başkenti Şam ve çevresinde patlamalar duyuldu. Suriye devlet televizyonu, patlamaların İsrail'in İran füzelerini önlemesinden kaynaklandığını bildirdi.
Suudi Arabistan, Doğu Bölgesi'ne fırlatılan yedi balistik füzeyi durdurduğunu ve imha ettiğini açıkladı. Füze parçaları enerji tesislerinin yakınına düştü.
Çatışma küresel ham petrol arzını daraltarak spot primlerin rekor seviyelere çıkmasına neden oldu. Asyalı ve Avrupalı rafineriler, aksayan Ortadoğu akışları nedeniyle alternatif kaynak bulmak için yarışıyor.
Suudi Arabistan'ın devlet petrol şirketi Aramco, Arap Hafif ham petrolünün Asya'ya Mayıs teslimatı için resmi satış fiyatını artırdı. Oman/Dubai ortalamasının üzerinde varil başına 19,50 dolarlık rekor bir prim belirledi.
Arz endişelerini artıran bir diğer gelişme de Rusya'nın Pazartesi günü yaptığı açıklama oldu. Rusya, Ukrayna drone'larının Karadeniz'deki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu terminaline saldırdığını bildirdi. Bu terminal küresel petrol arzının yüzde 1,5'ini karşılıyor. Rusya, yükleme altyapısı ve depolama tanklarının hasar gördüğünü açıkladı.
OPEC+ Pazar günü Mayıs ayında petrol üretim kotalarını günlük 206.000 varil artırma kararı aldı. Ancak boğaz kapanışları ihracatı engellediği için kilit üyeler üretimi artıramayacağından bu artış büyük ölçüde kâğıt üzerinde kalacak.
