İngiltere hükümeti Çarşamba günü süpermarketlerde zorunlu fiyat tavanı uygulamasını reddetti. Ancak hükümet, kısmen İran savaşının da etkisiyle artan yaşam maliyeti baskısını hafifletmek için sektörle görüşmeler yürüttüğünü açıkladı.
Başbakan Keir Starmer, bu ay yapılan yerel seçimlerde alınan ağır yenilginin ardından olası liderlik krizleriyle karşı karşıya. Starmer, hane halkını yükselen fiyatlardan korumak için bakanlıkları harekete geçiriyor.
Fiyat tavanı önerisi sert tepkilere yol açtı.
Marks & Spencer'ın Genel Müdürü Stuart Machin, bu fikri "tamamen saçma" olarak nitelendirdi.
Salı günü Financial Times'ta yayımlanan ve daha sonra Reuters tarafından doğrulanan bir habere göre hükümet, büyük süpermarketlerden yumurta, ekmek ve süt gibi temel ürünlerde fiyat tavanı uygulamasını istemişti. Karşılığında ise vergi ertelemeleri ve düzenleme gevşetmeleri sunulacaktı.
Bir gün sonra Hazine Bakanı Dan Tomlinson bu öneriyi geri çevirdi.
Tomlinson BBC radyosuna verdiği demeçte şunları söyledi: "Hükümet, hane halkını desteklemek için neler yapabileceğimiz konusunda süpermarketlerle görüşecek. Ancak hayır, zorunlu bir fiyat tavanı uygulamayacağız."
İskoçya'nın özerk parlamentosunda iktidarda olan İskoç Ulusal Partisi, "temel" süpermarket ürünleri için azami fiyat uygulaması başlatma planını duyurdu.
Machin, M&S'in yıllık sonuçlarını açıkladıktan sonra gazetecilere şöyle konuştu: "Hükümetin işletmeleri yönetmeye çalışmaması gerektiğini düşünüyorum. Belki de işletmeleri daha iyi anlamaya çalışmalılar."
Machin, M&S dahil birçok perakendecinin süt, ekmek ve muz gibi temel ürünleri zaten zararına sattığını belirtti. Vergi ve düzenleme baskılarını hafifletmenin gıda enflasyonunu düşürmede çok daha etkili olacağını ekledi.
Sektör temsilcileri, hükümetin son dönemde aldığı önlemlerin Orta Doğu çatışmasından gelen ek baskıdan önce bile enflasyonu körüklediğini belirtiyor. Bu önlemler arasında yüksek işveren vergileri, asgari ücret artışı, yeni ambalaj harçları ve önerilen ürün reformülasyonları yer alıyor.
Financial Times haberi hakkında soru sorulan bir maliye bakanlığı sözcüsü Salı günü şu açıklamayı yaptı: Maliye Bakanı Rachel Reeves "ailelerin masraflarını düşük tutmak için daha fazlasını yapmak istediğimizi net bir şekilde ifade etti ve detayları zamanı geldiğinde açıklayacak."
Çarşamba günü açıklanan resmi verilere göre gıda enflasyonu Nisan ayında yüzde 3,0'a geriledi. Ancak İngiltere Merkez Bankası, geçen ay görüştüğü firmaların yıl sonuna kadar enflasyonun yüzde 6 ile yüzde 7 arasına çıkmasını beklediğini belirtti.
Pazar lideri Tesco ve Sainsbury's dahil büyük süpermarket gruplarını temsil eden İngiliz Perakendeciler Konsorsiyumu (BRC), fiyat tavanlarına karşı çıktığını duyurdu.
BRC Genel Müdürü Helen Dickinson şu açıklamayı yaptı: "Hükümet, 1970'ler tarzı fiyat kontrolleri uygulamak ve perakendecileri zararına satış yapmaya zorlamak yerine, gıda fiyatlarını yukarı çeken kamu politikası maliyetlerini nasıl azaltacağına odaklanmalı."
İngiltere'nin rekabet düzenleyicisinin 2023 yılında yaptığı bir soruşturma, gıda enflasyonunun yüzde 19'a ulaştığı yaşam maliyeti krizi sırasında süpermarket gruplarının vurgunculuk yapmadığını ortaya koymuştu.
Reeves, Çarşamba günü Rekabet ve Piyasa Otoritesi'ne kriz dönemlerinde haksız fiyat artışı yapan şirketlere karşı daha güçlü yetkiler tanıyacağını açıkladı.
