Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), Olimpiyat Oyunları'ndaki kadın kategorisinde yalnızca biyolojik kadın sporcuların yarışabileceğini açıkladı. Sporcuların cinsiyeti tek seferlik bir gen tarama testiyle belirlenecek.
IOC, 18 aylık bir istişare sürecinin ardından kadın kategorisinin korunmasına yönelik yeni politikasını duyurdu. Komite, yıllardır parçalı düzenlemeler nedeniyle yaşanan büyük tartışmaların ardından kadın elit sporlarda evrensel bir kural oluşturmayı hedefliyor.
LA2028 Olimpiyatları'ndan itibaren kadın kategorisinde yarışmak isteyen tüm sporcular, uygunluklarını belirlemek için SRY gen testinden geçmek zorunda olacak.
IOC yaptığı açıklamada şunları belirtti: "Bilimsel kanıtlara dayanarak IOC, SRY geninin yaşam boyu sabit kaldığını ve bir sporcunun erkek cinsiyet gelişimi geçirdiğine dair son derece güvenilir bir kanıt olduğunu değerlendirmektedir."
IOC uzun süre boyunca transseksüel sporcuların Olimpiyatlara katılımı konusunda evrensel bir kural uygulamayı reddetmişti. Komite 2021 yılında uluslararası federasyonlara kendi kurallarını oluşturmalarını bildirmişti.
IOC'nin yeni başkanı Kirsty Coventry, geçen yıl haziran ayında göreve başlar başlamaz bu konuda geri adım attı ve kuruluşunun tek tip bir yaklaşım için öncülük edeceğini söyledi.
Coventry açıklamasında şunları ifade etti: "Olimpiyat Oyunları'nda en küçük farklar bile zafer ile yenilgi arasındaki farkı belirleyebilir. Bu nedenle biyolojik erkeklerin kadın kategorisinde yarışmasının adil olmayacağı kesinlikle açıktır. Üstelik bazı spor dallarında bu güvenli de olmaz."
Yeni kuralların geriye dönük geçerliliği bulunmuyor ve amatör sporları etkilemiyor.
IOC, nadir cinsiyet gelişim vakaları için istisnalar tanındığını belirtti. Komite şu açıklamayı yaptı: "Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu (CAIS) veya testosteronun anabolik ve performans artırıcı etkilerinden yararlanmayan diğer nadir cinsiyet gelişim farklılıkları teşhisi almış sporcular hariç, SRY testi pozitif çıkan hiçbir sporcu IOC etkinliklerinde kadın kategorisinde yarışmaya uygun değildir."
Paris 2024 Olimpiyatları, kadın kategorisinde yarışan iki boksörle ilgili büyük bir cinsiyet tartışmasıyla sarsılmıştı. Her iki boksör de kendi sıklet sınıflarında altın madalya kazanmıştı. Bu sporcular bir yıl önce uluslararası federasyonları tarafından cinsiyet uygunluk testi nedeniyle dünya şampiyonasından men edilmişti.
Perşembe gününe kadar transseksüel sporcular, ilgili federasyonlarından onay aldıktan sonra Olimpiyatlara katılabiliyordu.
Atletizm, yüzme ve ragbi birliği gibi bazı federasyonlar erkek ergenliği geçirmiş sporcuların kadınlar sınıfında yarışmasını yasaklayan kendi kurallarını çoktan oluşturmuştu. Ancak birçok küçük federasyon bu konudaki düzenlemelerini henüz tamamlamamıştı.
Olimpiyatlara yalnızca birkaç açıkça transseksüel sporcu katılmıştı. Yeni Zelandalı halterci Laurel Hubbard, 2021 Tokyo Olimpiyatları'nda doğumda atanan cinsiyetinden farklı bir kategoride yarışan ilk açıkça transseksüel sporcu olmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, Los Angeles'ın 2028 Yaz Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmaya hazırlandığı dönemde, geçen yıl transseksüel sporcuların ABD'deki okul, üniversite ve profesyonel kadın kategorisi müsabakalarında yarışmasını yasaklamıştı.
Trump, Şubat 2025'te "Erkekleri Kadın Sporlarından Uzak Tutma" kararnamesini imzalamış ve LA Oyunları'nda transseksüel sporcuların yarışmasına izin vermeyeceğini belirtmişti.
