Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), Olimpiyat Oyunları'ndaki kadın kategorisi etkinliklerinde yalnızca biyolojik kadın sporcuların yarışabileceğini açıkladı. Sporcuların cinsiyeti, bir kereye mahsus yapılacak gen tarama testi ile belirlenecek.
IOC, 18 aylık istişare sürecinin ardından kadın kategorisinin korunmasına yönelik yeni politikasını duyurdu. Yıllarca parçalı düzenlemeler nedeniyle büyük tartışmalara yol açan bu alanda evrensel bir kural oluşturulması hedefleniyor.
LA2028 Olimpiyatları'ndan itibaren kadın kategorisinde yarışmak isteyen tüm sporcular, uygunluklarının belirlenmesi için SRY gen testinden geçmek zorunda olacak.
IOC yaptığı açıklamada şunları belirtti: "Bilimsel kanıtlara dayanarak IOC, SRY geninin yaşam boyu sabit kaldığını ve bir sporcunun erkek cinsiyet gelişimi geçirdiğine dair son derece doğru bir kanıt oluşturduğunu değerlendirmektedir."
IOC, uzun süre boyunca Olimpiyatlarda transgender katılımına ilişkin evrensel bir kural uygulamaktan kaçınmıştı. Komite 2021 yılında uluslararası federasyonlardan kendi kurallarını oluşturmalarını istemişti.
Yeni IOC Başkanı Kirsty Coventry, geçen yıl Haziran ayında göreve başlamasının hemen ardından bu politikadan geri adım attı ve kuruluşunun tek tip bir yaklaşım için öncülük edeceğini söyledi.
Coventry açıklamasında şunları ifade etti: "Olimpiyat Oyunları'nda en küçük farklar bile zafer ile yenilgi arasındaki farkı belirleyebilir. Bu nedenle biyolojik erkeklerin kadın kategorisinde yarışmasının adil olmayacağı kesinlikle açıktır. Ayrıca bazı spor dallarında bu durum güvenli de olmayacaktır."
Yeni kurallar geriye dönük olarak uygulanmayacak ve amatör sporları etkilemeyecek.
IOC, nadir cinsiyet gelişim farklılıkları için istisnalar tanındığını belirtti. IOC açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "Tam Androjen Duyarsızlığı Sendromu (CAIS) tanısı almış veya testosteronun anabolik ve/veya performans artırıcı etkilerinden yararlanmayan diğer nadir cinsiyet gelişim farklılıklarına sahip sporcular hariç, SRY testi pozitif çıkan hiçbir sporcu IOC etkinliklerinde kadın kategorisinde yarışmaya uygun değildir."
Paris 2024 Olimpiyatları, kadın kategorisinde yarışan iki boksör nedeniyle büyük bir cinsiyet tartışmasıyla sarsılmıştı. Her iki boksör de kendi ağırlık sınıflarında altın madalya kazanmıştı. Bu sporcular bir yıl önce uluslararası federasyonları tarafından cinsiyet uygunluk testi nedeniyle dünya şampiyonalarından men edilmişti.
Federasyon Kuralları
Perşembe gününe kadar transgender sporcular, ilgili federasyonlarından onay aldıktan sonra Olimpiyatlara katılabiliyordu.
Atletizm, yüzme ve ragbi birliği gibi bazı federasyonlar, erkek ergenliğinden geçmiş sporcuların kadınlar sınıfında yarışmasını yasaklayan kendi kurallarını çoktan oluşturmuştu. Ancak birçok küçük federasyon bu konudaki düzenlemelerini henüz tamamlamamıştı.
Oyunlara yalnızca bir avuç açıkça transgender sporcu katılmıştı. Yeni Zelandalı halterci Laurel Hubbard, 2021 Tokyo Olimpiyatları'nda yarışarak doğumda atanan cinsiyetinden farklı bir kategoride yarışan ilk açıkça transgender sporcu olmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, Los Angeles'ın 2028 Yaz Olimpiyatları'na ev sahipliği yapmaya hazırlandığı dönemde, geçen yıl transgender sporcuların ABD'deki okul, üniversite ve profesyonel etkinliklerde kadın kategorisinde yarışmasını yasaklamıştı.
Trump, Şubat 2025'te "Erkekleri Kadın Sporlarından Uzak Tutma" kararnamesini imzalamış ve transgender sporcuların LA Olimpiyatları'nda yarışmasına izin vermeyeceğini söylemişti.
