İran, Dubai açıklarında tam yüklü bir ham petrol tankerine saldırarak yangın çıkardı. Saldırı, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a Hürmüz Boğazı'nı yeniden açması çağrısında bulunduğu ve aksi halde ülkenin enerji tesislerini yok edeceği tehdidini savurduğu bir dönemde gerçekleşti. Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birini taşıyan kritik bir su yoludur.
Kuveyt bayraklı Al-Salmi tankeri, güncel fiyatlarla 200 milyon doları aşan değerde yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip. Bu saldırı, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasının ardından Körfez ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen füze ve insansız hava aracı saldırıları serisinin sonuncusu oldu. Geminin sahibi Kuveyt Petrol Şirketi, saldırının yangına ve gövde hasarına yol açtığını ancak herhangi bir yaralanma bildirilmediğini açıkladı. Dubai yetkilileri daha sonra yangının kontrol altına alındığını duyurdu.
Ham petrol fiyatları saldırı haberinin ardından kısa süreliğine yükseldi. Ancak Wall Street Journal'ın Trump'ın özel olarak danışmanlarına boğaz büyük ölçüde kapalı kalsa bile askeri operasyonu sona erdirmeye hazır olduğunu ve boğazın açılmasını ileri bir tarihe bırakabileceğini söylediğine dair haberinin ardından fiyatlar geri çekildi.
Trump, İran Dışişleri Bakanlığı'nın ABD'nin barış önerilerini "gerçekçi olmayan, mantıksız ve aşırı" diye reddetmesinin hemen ardından sosyal medyada tehdit mesajı yayımladı. Trump, bir anlaşmaya varılmazsa ve boğaz derhal açılmazsa ABD'nin İran'daki askeri varlığını ülkenin tüm elektrik üretim tesislerini, petrol kuyularını ve Harg Adası'nı yok ederek sonlandıracağını yazdı. Ayrıca İran'ın tuzdan arındırma tesislerini de tehdit etti.
Öte yandan Beyaz Saray, İran ile görüşmelerin sürdüğünü ve ilerleme kaydedildiğini açıkladı. Basın sözcüsü Karoline Leavitt, Tahran'ın kamuoyuna söyledikleri ile ABD yetkililerine özel olarak ilettiklerinin farklı olduğunu belirtti. İran'ın boğazı açması için yeni son tarih 6 Nisan olarak belirlendi.
Çatışma bölge genelinde yayılıyor
Bir aydır süren savaşta yumuşama belirtisi görülmüyor. İran'a bağlı Husiler, İsrail'e füze ve insansız hava aracı fırlatarak çatışmaya dahil oldu. Türkiye, İran'dan fırlatılan bir balistik füzenin Türk hava sahasına girdiğini ve NATO hava savunma sistemleri tarafından düşürüldüğünü bildirdi. İsrail, Tahran'da askeri altyapı olarak nitelendirdiği hedeflere ve Beyrut'taki Hizbullah mevzilerine füze saldırıları düzenledi. İran başkentinin çeşitli bölgelerinde patlamalar duyulurken doğudaki Piruzi semtinde yaşayanlar elektrik kesintileri yaşandığını bildirdi.
İran ordusu, son saldırı dalgasında bölgedeki beş üste ve İsrail'deki ABD askeri personelinin sığınaklarını hedef aldığını açıkladı.
İki ABD yetkilisinin Reuters'a verdiği bilgiye göre, ABD Ordusu'nun 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce asker Orta Doğu'ya gelmeye başladı. Bu takviye, diplomatik çabalar devam ederken Trump'a İran'a kara harekatı seçeneği sunacak.
Çatışma, ABD'de benzin fiyatlarını üç yılı aşkın sürenin ardından ilk kez galon başına 4 doların üzerine çıkardı. Küresel arz daralması ABD ham petrolünü varil başına 101 doların üzerine taşıdı. Bu durum, Kasım'daki ara seçimler öncesinde Trump için büyüyen bir siyasi sorun haline geliyor.
Beyaz Saray ayrıca Trump'ın Arap ülkelerinden savaş maliyetine katkı istemeyi değerlendirdiğini doğruladı. Trump yönetimi Kongre'den 200 milyar dolarlık ek savaş ödeneği talep etti ancak bu talep ciddi muhalefetle karşılaşıyor.
