İsrail ve İran Çarşamba günü karşılıklı hava saldırıları düzenlerken, İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaşı sona erdirmek için müzakereler yürütüldüğü iddiasını bir kez daha reddetti. Enerji ve finans piyasalarını sarsan bu savaş sürerken İran, ABD'nin kendi kendisiyle müzakere yürüttüğünü söyledi.
İran Silahlı Kuvvetleri Birleşik Komutanlığı'nın müzakere reddi, sert çizgili Devrim Muhafızları'nın ağırlıkta olduğu komutanlıktan geldi. Bu açıklama, ABD'nin Tahran'a tartışılmak üzere 15 maddelik bir plan gönderdiğine dair haberlerin ortasına düştü.
İran'ın ortak askeri komutanlığının baş sözcüsü Ebrahim Zolfaqari, İran devlet televizyonunda şunları söyledi: "İç mücadeleniz, Trump olarak kendi kendinizle müzakere etme aşamasına mı ulaştı?"
"Bizim gibiler sizin gibilerle asla anlaşamaz."
"Her zaman söylediğimiz gibi, bizim gibi insanlar sizinle asla anlaşma yapmayacak. Ne şimdi, ne de gelecekte."
İran yönetimi daha önce, son iki yılda üst düzey müzakereler sürerken ABD'nin ülkeye iki kez saldırdığını belirterek ABD ile müzakere yapamayacağını açıklamıştı.
Binlerce kişinin hayatını kaybettiği, tarihin en büyük enerji şokunu yaratan ve küresel enflasyon korkularını tetikleyen savaşın dördüncü haftasında, Çarşamba günü İran ve İsrail'in hava saldırılarında herhangi bir yavaşlama yaşanmadı.
İsrail Savunma Kuvvetleri, Telegram'dan yaptığı paylaşımda Tahran genelindeki altyapıyı hedef alan bir dizi saldırı başlattığını duyurdu. Yarı resmi İran SNN Haber Ajansı, saldırıların şehirdeki bir yerleşim bölgesini vurduğunu ve kurtarma ekiplerinin enkaz altında arama yaptığını bildirdi.
Kuveyt ve Suudi Arabistan, kaynağını belirtmeden yeni drone saldırılarını püskürttüklerini açıkladı. Kuveyt Sivil Havacılık Kurumu, droneların Kuveyt Uluslararası Havalimanı'ndaki bir yakıt tankını hedef aldığını, yangın çıktığını ancak can kaybı yaşanmadığını bildirdi.
İran devlet medyasına göre İran Devrim Muhafızları, Tel Aviv ve Kiryat Shmona dahil İsrail'deki hedeflere ve Kuveyt, Ürdün ile Bahreyn'deki ABD üslerine yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurdu.
Trump, Salı günü Beyaz Saray'da gazetecilere ABD'nin İran'da "doğru insanlarla" müzakere yürüttüğünü söylemiş ve İranlıların bir anlaşmaya ulaşmayı çok istediğini eklemiştı.
ABD'nin bir aylık ateşkes arayışında olduğu ve İran'a tartışılmak üzere 15 maddelik bir plan gönderdiği haberlerinin ardından Çarşamba günü borsalar yükseldi, petrol fiyatları geriledi. Bu gelişme, Basra Körfezi'nden petrol ihracatının yeniden başlayabileceği umutlarını artırdı.
New York Times Salı günü Washington'ın Orta Doğu'daki savaşı sona erdirmek için İran'a 15 maddelik bir plan gönderdiğini bildirdi. İsrail'in Kanal 12, üç kaynağa dayanarak ABD'nin 15 maddelik planı görüşmek üzere bir aylık ateşkes aradığını aktardı.
Konuya yakın bir kaynak, ABD'nin İran'a bir plan gönderdiğini doğruladı ancak ayrıntı vermedi.
İsrailli medya kuruluşuna göre plan, İran'ın nükleer programının sökülmesini, Lübnan Hizbullah'ı gibi vekil gruplara desteğin kesilmesini ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını kapsıyor.
ABD ve İsrail, İran'ın nükleer programını sona erdirmeye yönelik müzakerelerde yeterli ilerleme sağlanamadığını söyleyerek 28 Şubat'ta İran'a saldırı başlatmıştı. Ancak arabulucu Umman, önemli ilerleme kaydedildiğini belirtmişti. ABD, Haziran 2025'te İran'ın nükleer tesislerini vurmuştu.
ABD'nin Şubat ayında başlattığı "Epik Öfke Operasyonu"ndan bu yana İran, ABD üsleri barındıran ülkelere saldırdı, Körfez enerji altyapısını vurdu ve dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz trafiğinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı.
İran, Salı günü Reuters'ın gördüğü bir nota göre BM Güvenlik Konseyi'ne ve Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne, "düşman olmayan gemilerin" İran makamlarıyla koordinasyon sağlaması halinde Hürmüz Boğazı'ndan geçebileceğini bildirdi.
Dünya petrol ve gazının yüzde 20'sinin geçtiği bu su yolunun fiilen kapanması, tarihin en büyük enerji arz şokunu yarattı, yakıt fiyatlarını fırlattı ve küresel havacılığı aksattı.
Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif, Salı günü ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı. Bu açıklama, Trump'ın "verimli" görüşmeler sonrasında İran enerji santrallerini bombalama tehdidini ertelemesinin ertesi gününe denk geldi.
Pakistan, komşusu İran İslam Cumhuriyeti ile köklü bağlara sahip ve Trump ile ilişkilerini güçlendiriyor.
Müzakere haberlerine rağmen Pentagon'un, ABD Ordusunun seçkin 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce askeri Orta Doğu'ya göndermesinin beklendiğini iki kaynak Salı günü Reuters'a açıkladı. Bu hamle, bölgedeki devasa ABD askeri yığınağına ekleme yapacak.
Bu kuvvetler bölgedeki mevcut 50.000 ABD askerine eklenecek ve Washington'ın devasa askeri yığınağını hızlandıracak. Bu durum, daha uzun bir çatışma endişelerini körüklüyor.
