İsrail ordusu Pazartesi günü, İran'ın İsrail'e birden fazla füze dalgası fırlattığını ve ABD-İsrail savaşının başlamasından bu yana Yemen'den de ikinci kez saldırı düzenlendiğini açıkladı.
Ordu, Pazartesi günü erken saatlerde Yemen'den gelen iki insansız hava aracının önlendiğini belirtti ancak daha fazla ayrıntı vermedi. Yemen'deki İran destekli Husi milisleri Cumartesi günü İsrail'e füze fırlatarak savaşa dahil olmuş ve Orta Doğu'yu saran çatışmayı daha da tırmandırmıştı.
İsrail ordusu ayrıca Hava Kuvvetleri'nin Pazartesi günü Tahran'da askeri altyapı olarak tanımladığı hedeflere hava saldırıları düzenlediğini bildirdi.
Son saldırılar, Başkan Donald Trump'ın ABD ile İran'ın "doğrudan ve dolaylı olarak" görüştüğünü ve İran'ın yeni liderlerinin "çok makul" davrandığını söylemesinin ardından, bölgeye daha fazla ABD askeri konuşlandırılırken gerçekleşti.
Tahran ile Washington arasında arabuluculuk yapan Pakistan, önümüzdeki günlerde bir aylık İran savaşını sona erdirmeye yönelik "anlamlı görüşmelere" ev sahipliği yapmaya hazırlandığını açıkladı. ABD ve İran'ın görüşmelere katılmayı kabul edip etmediği henüz netleşmedi.
Trump, Pazar akşamı Air Force One ile Washington'a dönerken gazetecilere şunları söyledi: "Bence onlarla bir anlaşma yapacağız, bundan oldukça eminim ama yapmamamız da mümkün."
Trump, ABD'nin Tahran'da zaten rejim değişikliği gerçekleştirdiğini düşündüğünü belirtti. Saldırılarda ülkenin dini lideri ve diğer üst düzey yetkililer hayatını kaybetmişti. Trump, yerlerine gelenlerin "makul" göründüğünü iki kez vurguladı.
28 Şubat'taki ilk İsrail saldırısında İran'ın Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney hayatını kaybetmiş ve yerine oğlu Mücteba geçmişti.
Savaş Orta Doğu geneline yayılarak binlerce kişinin ölümüne yol açtı, enerji arzında tarihte görülmemiş bir kesintiye neden oldu ve küresel ekonomiyi ağır biçimde etkiledi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'yi olası müzakerelere ilişkin mesajlar gönderirken aynı anda kara harekatı planlamakla suçladı. Kalibaf ulusa seslenişinde şunları söyledi: "Amerikalılar İran'ın teslimiyetini istedikleri sürece yanıtımız şudur: Asla aşağılanmayı kabul etmeyeceğiz."
ABD Savunma Bakanlığı, Trump'a kara harekatı başlatma seçeneği sunarak Orta Doğu'ya binlerce asker sevk etti.
İSRAİL SALDIRILARI
İsrail ordusu, Pazar akşamına kadar geçen 24 saat içinde İran'ın merkez ve batı bölgelerine, başta Tahran olmak üzere 140'tan fazla hava saldırısı düzenlediğini açıkladı. Saldırılarda balistik füze fırlatma rampaları ve depolama tesisleri de dahil olmak üzere çeşitli hedefler vuruldu.
İran devlet medyası, saldırıların Mehrabad Havalimanı'nı ve kuzey kenti Tebriz'deki bir petrokimya tesisini vurduğunu bildirdi.
Dört haftalık yoğun ABD-İsrail bombardımanı İran'ın füze ve insansız hava aracı bataryalarını susturamadı. Kuveyt Pazartesi günü koruma alanlarında beş insansız hava aracını önlediğini duyurdu.
İsrail'in birden fazla İran füze saldırısını savuşturduğu Pazar günü, güneydeki Birüssebi kenti yakınlarında bir kimya tesisi füze veya füze parçası isabet etti.
İran, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yüzde 20'sini taşıyan Hürmüz Boğazı'ndaki fiili ablukasını sürdürmeye devam ederek petrol fiyatlarını yükseltiyor ve dünya genelinde ekonomik sıkıntılara yol açıyor.
Yemen'deki İran destekli Husiler Cumartesi günü çatışmaya katılarak İsrail'e ilk saldırılarını gerçekleştirdi. Bu durum, Husilerin ikinci bir kritik deniz yolu olan Babülmendep Boğazı'nı da hedef alıp engelleyebileceği endişesini artırdı.
Uzun süreli bir çatışmaya hazırlanan yatırımcılar nedeniyle Pazartesi günü Asya borsaları sert düştü. Enflasyon artışı ve küresel durgunluk riski belirginleşti. Japonya'nın Nikkei endeksi yüzde 3'ten fazla değer kaybetti.
Petrol fiyatları yükselişini sürdürmeye hazırlanıyor. Brent petrolü aylık bazda rekor artışa yöneliyor. Brent ham petrol vadeli işlemleri TSİ 06:42 itibarıyla yüzde 2,16 artışla varil başına 115 dolara yükseldi. Cuma günü yüzde 4,2 artışla kapanmıştı.
Küresel havayolu şirketleri petrol fiyatlarındaki artışla başa çıkmak için bilet fiyatlarını yükseltmeye ve kapasite azaltmaya başladı. Analistler ise sektörün karlılığını sürdürebilmesinin, enerji maliyetlerinin hane halkı bütçelerini tehdit etmesiyle tüketicilerin uçuşlardan vazgeçip geçmeyeceğine bağlı olabileceği uyarısında bulunuyor.
BÖLGEYE DAHA FAZLA ABD ASKERİ GELDİ
New York Times'ın Pazar günü iki askeri yetkililiye dayandırdığı habere göre, bölgeye birkaç yüz özel harekat personeli geldi. Bu, Cuma günü bir amfibi saldırı gemisiyle gelen binlerce ABD deniz piyadesine ek olarak gerçekleşti. ABD ordusu bunun iki birlikten ilki olduğunu açıklamıştı.
Reuters, Pentagon'un kara kuvvetlerini de içerebilecek askeri seçenekleri değerlendirdiğini bildirdi. Ancak birden fazla haber kuruluşuna göre Trump bu planların hiçbirini henüz onaylamadı.
Trump, Financial Times'a Pazar günü yayımlanan röportajında "İran'daki petrolü almak" istediğini ve ihracat merkezi olan Harg Adası'nı ele geçirebileceğini söyledi. Harg'ın kontrolünü almak kara birliklerini gerektiriyor.
Ada, İran petrol ihracatının yüzde 90'ını taşıyor. Adanın ele geçirilmesi ABD'ye İran'ın enerji ticaretini ciddi şekilde aksatma ve Tahran'ın ekonomisi üzerinde büyük baskı kurma olanağı tanıyacak.
Amerikalıların çoğunluğu savaşa ve askeri tırmanmaya karşı çıkıyor. Uzun süreli bir krize yol açabilecek böyle bir adım, Kasım ayındaki Kongre ara seçimleri öncesinde Trump'ın zaten düşük olan onay oranlarını daha da aşağı çekebilir.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Pazar günü İran destekli Hizbullah milislerinin süregelen roket saldırılarını gerekçe göstererek ordunun güney Lübnan'daki operasyonlarını daha da genişletmesi talimatı verdiğini açıkladı.
İsrail, Hizbullah'a karşı bir "tampon bölge" oluşturmak amacıyla güney Lübnan'ın bir bölümünü ele geçireceğini belirtti. Bu durum, Lübnanlılar arasında istikrarsızlığı derinleştirebilecek ve daha fazla yerinden edilmeye yol açabilecek bir İsrail askeri işgali korkusu yarattı.
