Kazakistan Cumhurbaşkanı Kassym-Jomart Tokayev, Çarşamba günü Astana'da düzenlenen Bölgesel Ekoloji Zirvesi'nde (RES 2026) küresel enerji dönüşümünün "adil, dengeli ve teşvik edici" olması gerektiğini söyledi.
Tokayev, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada çevre alanındaki iş birliğinin "ortaklık, güven ve ortak sorumluluk" temelinde yürütülmesi gerektiğini belirtti. Tokayev, "Suçlama yok, utandırma yok, parmak gösterme yok" ifadelerini kullandı.
22-24 Nisan tarihleri arasında düzenlenen zirve, hükümetleri, uluslararası kuruluşları ve uzmanları Orta Asya'daki iklim ve çevre sorunlarına ortak yanıtlar geliştirmek amacıyla bir araya getiriyor.
Tokayev, ekolojiyi su, gıda sistemleri ve toplumsal istikrarı kapsayan "insan yaşamının temel dayanağı" olarak değerlendirmek gerektiğini söyledi.
Tokayev, iklim politikalarının gelişmekte olan ekonomilerin kalkınma ihtiyaçlarını yansıtması gerektiği uyarısında bulundu.
"Bu nedenle temiz modellere küresel geçiş adil, dengeli ve teşvik edici olmalıdır" dedi.
Tokayev, iş birliği ihtiyacını da vurgulayarak şunları söyledi: "Hiçbir ülkenin tek başına başarılı olamayacağını kabul ediyoruz. Bölgesel ve küresel düzeyde ortak çabalara büyük önem verilmelidir."
Bölgesel odak ve ortak sorumluluk
Cumhurbaşkanı Tokayev, su kıtlığı, çölleşme, buzul erimesi, hava kirliliği ve biyoçeşitlilik kaybı gibi ortak bölgesel sorunlara dikkat çekti.
"Ülkelerimiz ekosistemleri paylaşıyor… ve en önemlisi sorumluluğu paylaşıyoruz" dedi.
Kazakistan'ın Birleşmiş Milletler ile ortaklaşa başlattığı zirve, ortak çözümler geliştirmeyi ve çevre konularında bölgesel iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor.
Ulusal politika ve anayasal vurgu
Tokayev, ulusal politikanın rolünü de öne çıkararak çevre sorumluluğunun en üst hukuki düzeyde güçlendirildiğini belirtti.
"Kazakistan, ekolojik sorumluluğa en üst hukuki düzeyde özel bir önem veriyor" dedi.
"Yeni Anayasamız, çevre korumayı devlet politikasının ve kamusal sorumluluğun temel önceliği olarak açıkça yansıtıyor."
"Bu, ekolojik güvenliğin ve refahın teknik bir mesele olmadığını teyit ediyor. Bu, ulusal DNA'mıza ve uzun vadeli ilerleme vizyonumuza yerleştirilmesi gereken gerçek bir değerdir."
Taahhütlerden eyleme
Tokayev, yenilenebilir enerjiyi genişletme, bozulmuş arazileri restore etme ve su yönetimini iyileştirme gibi önlemleri sıraladı.
Yenilenebilir enerjinin şu anda Kazakistan'ın elektrik üretiminin yüzde 7'sinden fazlasını oluşturduğunu ve 2030 yılına kadar yüzde 15'i aşmasının beklendiğini söyledi.
Tokayev ayrıca Kuzey Aral Denizi'nin restorasyonu ve biyoçeşitliliğin korunması konusundaki ilerlemeyi de vurguladı.
"Başarıları sıralama zamanı sona erdi, çözüm üretme zamanı geldi" dedi.
