Kıbrıs Yatırım Fonları Derneği yönetim kurulu üyesi ve Grant Thornton Cyprus ortağı Marios Charalambides, Kıbrıs'ın geleneksel dayanıklılık anlayışının ötesine geçmesi ve yatırım fonlarını ekonomik savunmanın bir parçası olarak ele alması gerektiğini açıkladı. Uzman, bölgesel istikrarsızlık, enerji baskıları ve ticaret kesintilerinin artık ada için yakın tehditler oluşturduğunu belirtti.
Charalambides, yıllardır Kıbrıs'ın dayanıklılığından söz edildiğini, ekonominin ayakta kaldığını, büyümenin sağlam kaldığını, kamu maliyesinin iyileştiğini ve ülkenin uluslararası iş çekmeye devam ettiğini hatırlattı. Bunların hepsinin doğru olduğunu kabul eden uzman, "mevcut jeopolitik koşullar altında bu gerçeklerin tek başına artık yeterli olmadığı" uyarısında bulundu.
Uzmana göre Kıbrıs'ın çevresindeki dünya daha istikrarsız hale geliyor. Bölgedeki savaş, enerji fiyatlarındaki baskı, ticaret yollarındaki kesintiler, yaptırım karmaşıklığı ve artan belirsizlik artık uzak sorunlar değil. Charalambides, adanın "dünyanın hassas bir bölgesinde" yer aldığını ve turizm, hizmetler, denizcilik ile sınır ötesi işlere büyük ölçüde bağımlı olduğunu vurguladı. Bu konum Kıbrıs'a hem fırsat sunuyor hem de risk yaratıyor.
Bu nedenle Kıbrıs'ın finansal hizmetler sektörünün ekonomideki rolünü daha ciddi düşünmesi gerektiğini söyleyen Charalambides, sektörün bir bölümünün hak ettiğinden çok daha az ilgi gördüğünü belirtti: yatırım fonları ve fon yöneticileri.
Uzmana göre fonlar genellikle "niş bir ürün ya da profesyonel hizmetler pazarının teknik bir parçası" olarak görülüyor, ancak bu bakış açısı çok dar. Mevcut ortamda fonlar "ülkenin ekonomik savunmasının bir parçası" olarak değerlendirilmelidir.
Charalambides'e göre fonlar "sadece yasal yapılar" değil, ekonominin en çok ihtiyaç duyduğu anda sermayeyi reel ekonomiye yönlendirebilen araçlardır.
Zor zamanlarda iyi yapılandırılmış sermayeye erişim önem kazanıyor. Ekonomiler yalnızca kamu harcamaları veya banka kredileriyle güçlenmez. Aynı zamanda "özel sermayenin doğru sektörlere uygun yönetişim, hız ve disiplinle yönlendirilmesiyle" de güçlenir. Fonların önemli bir rol oynayabileceği yer burası.
Uzman, Kıbrıs'ın halihazırda "güvenilir bir fon sektörüne" sahip olduğunu, bu sektörün büyüdüğünü, olgunlaştığını ve içerik kazandığını söyledi. Ancak bir sonraki adımın daha fazla fon yönetmek değil, sektörü daha akıllıca kullanmak olduğunu vurguladı.
Jeopolitik gerilimlerin devam etmesi durumunda Kıbrıs'ın dayanıklılığı artıracak alanlara daha fazla yatırım yapması gerekecek. Bu alanlar arasında enerji, dijital altyapı, lojistik, özel gayrimenkul, sağlık, teknoloji platformları, düzenlenmiş kredi ve bölgesel iş hizmetleri bulunuyor.
Charalambides, bunların soyut temalar değil, Kıbrıs'ın büyümeyi korumasıyla, istihdamı desteklemesiyle ve zor bir bölgedeki konumunu güçlendirmesiyle doğrudan bağlantılı konular olduğunu belirtti.
Fon yöneticilerinin de fonların kendisi kadar önemli olduğunu söyleyen uzman, iyi bir yöneticinin sadece yatırım seçmediğini, "piyasa tam olarak tepki vermeden önce yönü okuduğunu" açıkladı.
Bugün bu, sadece finansal riski değil, jeopolitik riski de anlamak anlamına geliyor. Taşıma maliyetleri artarsa hangi sektörlerin baskı altına gireceği, tedarik zincirleri değişirse hangi işletmelerin taze sermayeye ihtiyaç duyacağı ve hangi yatırımcıların bölgeye yakın, AB merkezli ve düzenlenmiş yapılar arayacağı gibi sorulara yanıt aranıyor.
Kıbrıs'ın bu sorulara yanıt vermek için iyi bir konumda olduğunu söyleyen Charalambides, adanın Avrupa, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz'in kavşağında yer aldığını, bu coğrafyanın hem risk hem de önem getirdiğini belirtti. Belirsizlik dönemlerinde önem kazanan şeyin alaka olduğunu, yatırımcıların yalnızca vergi avantajı veya düşük maliyet aramadığını, aynı zamanda güven, hukuki kesinlik, uygun yönetişim ve fırsata yakınlık aradığını söyledi.
Charalambides, Kıbrıs'ın daha büyük fon merkezlerini kopyalamaya ya da "başka bir Lüksemburg veya Dublin" olmaya çalışmaması gerektiği uyarısında bulundu.
Bunun yerine Kıbrıs, güçlü profesyonel hizmetler tabanı, tanıdık hukuki ortamı, deneyimli finansal hizmetler topluluğu ve stratejik konumu gibi onu farklı kılan özelliklerin üzerine inşa etmelidir. Bu sayede ülke, bölgesel özel sermaye için "odaklanmış ve güvenilir bir merkez" haline gelebilir.
Uzman, riskler konusunda da dürüst olmak gerektiğini vurguladı. Bölgedeki uzun süreli bir krizin Kıbrıs'a zarar verebileceğini, turizmin yavaşlayabileceğini, denizciliğin baskı altına girebileceğini, maliyetlerin artabileceğini, yatırımcı güveninin zayıflayabileceğini, fon toplamanın zorlaşabileceğini ve işlemlerin gecikebileceğini söyledi. Küçük bir ekonomide bu baskıların hızla hissedildiğini belirtti.
Ancak fonlar sektörünün önemli olmasının nedeni tam da bu. Belirsiz zamanlarda ülkelerin iyimserlikten fazlasına ihtiyaç duyduğunu söyleyen Charalambides, yapılı sermayeye, disiplinle hareket edebilen yatırım araçlarına, riski erkenden anlayan yöneticilere ve dayanıklılığın tartışılmak yerine inşa edilmesi gereken sektörlere girebilen özel sermayeye ihtiyaç olduğunu belirtti.
Bunu Kıbrıs'ın daha geniş uluslararası iş modeliyle de bağlantılandıran uzman, bu modelin uzun yıllar boyunca gerçek faydalar getirdiğini ancak ülkeyi dış akışlara ve dış güvene bağımlı hale getirdiğini söyledi.
"Sonraki aşama daha güçlü olmalıdır" diyen Charalambides, Kıbrıs'ın yalnızca uluslararası iş barındırmayı değil, "sermayenin nereye ve neden gittiğini şekillendirmeyi" de hedeflemesi gerektiğini ekledi. Bunun ekonomiye daha fazla derinlik ve değer katan "daha ileri bir rol" olduğunu belirtti.
Kıbrıs'ın daha zorlu bir dünyada önemini koruması için ülkenin eski formülün ötesine geçmesi gerektiğini söyleyen Charalambides, fonların ve fon yöneticilerinin yalnızca finansal hizmetler sektörünün bir parçası olmadığını, belirsizliğe karşı ulusal yanıtın bir parçası olabileceğini vurguladı. Bu sayede ülke daha iyi sermaye çekebilir, daha güçlü sektörleri destekleyebilir ve daha dayanıklı bir ekonomi inşa edebilir.
Bu nedenle tartışmanın "kenardan merkeze taşınması" gerektiğini söyledi. Önümüzdeki yıllarda fonlar sektörünün yalnızca büyüklüğüyle değil, etkisiyle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Charalambides, Kıbrıs için bu etkinin "birçoğunun hâlâ düşündüğünden çok daha büyük olabileceği" sonucuna vardı.
