Gümrük Dairesi, 1 Temmuz'da uygulanmaya başlayan 3 euroluk geçici gümrük vergisinin ardından Kıbrıs'a üçüncü ülkelerden gelen koli sayısında yüzde 30 ila 35 oranında bir düşüş kaydettiğini bildirdi. 1 Kasım'dan itibaren ise koli değerinden bağımsız olarak her mal kategorisi için gümrük kontrol işlemlerine yönelik 2 euroluk bir ücretin uygulanmasının beklendiği belirtildi.
Gümrük Dairesi Basın Sözcüsü Yorgos Konstantinu, KYPE'ye (Kıbrıs Haber Ajansı) yaptığı açıklamada, Temmuz öncesi aylara kıyasla koli sayısında düşüş görüldüğünü söyledi. Konstantinu, benzer tablonun AB'nin diğer ülkelerinde de yaşandığını belirtti. Yakın zamanda Yunan gümrük yetkilileriyle yapılan ortak bir toplantıda, Yunan yetkililerin de benzer bir düşüş kaydettiklerini doğruladığını ekledi.
Vergi uygulanmadan önce koli başına ortalama bir ila iki tür eşya beyan ediliyordu. Vergiden sonra bu ortalama dört ila beş tür eşyaya çıktı. Konstantinu bunu şöyle anlattı: Önceden ayda 100.000 koli geliyorsa, yaklaşık 100.000 ila 200.000 tür eşya beyan ediliyordu. Şimdi ise koli sayısındaki düşüşe rağmen beyan edilen tür sayısı 400.000 ila 500.000'e yükseldi. Yani tür sayısı kabaca aynı seviyede kalıyor.
Dairenin ön hesaplamasına göre geçici vergi ayda yaklaşık 1 ila 1,5 milyon euro getiriyor. Konstantinu, muhasebe süreçleri nedeniyle bu tutarların tahsil edilip edilmediğini ve kasalara girip girmediğini doğrulayamayacağını açıkladı. Gelirin yüzde 75'i Avrupa Birliği'ne aktarılıyor, yüzde 25'i ise Kıbrıs Cumhuriyeti'nde kalıyor.
Konstantinu, yeni 2 euroluk ücreti gümrük kontrollerinin güçlendirilmesi ihtiyacıyla ilişkilendirdi. Son yıllarda artan kontrollerin, tehlikeli kolileri tespit etmek için daha fazla uzmanlık gerektirdiğini söyledi. Ona göre ek çalışma saatleri, belki daha fazla personel ve uzman ekipman gerekiyor; hem tehlikeli ürünlerin tespiti hem de elektronik ithalat sistemlerindeki verilerin analizi için. Veri analizinde yapay zekânın da gerekebileceğini ekledi.
Yeterli personel olup olmadığı sorulduğunda Dairenin sözcüsü olumsuz yanıt verdi. Yeni personel alımlarının ve ek çalışma saatlerinin yapıldığını anlattı. Ek maliyetin ise kısmen bu işlem ücretiyle karşılandığını söyledi.
Değeri 150 euroya kadar olan kolilerde 2 euroluk ücret, 3 euroluk geçici vergiye eklenecek. Bu durumda her mal kategorisi için toplam yük 5 euroya çıkacak. Geçici vergi iki yıl boyunca uygulanacak. Ardından AB'nin tek elektronik sisteminin benimsenmesiyle birlikte, mal başına sabit 3 euro yerine ortak gümrük tarifesine göre, değer üzerinden yüzde olarak hesaplanan bir vergi uygulanacak.
Her iki ücret doğrudan e-ticaret platformlarına uygulanıyor. Bu platformlar maliyeti tüketicilere yansıtabilir. Dairenin piyasadan edindiği bilgilere göre, e-ticarette fiyatların öncesine göre yükselmesi nedeniyle tüketiciler alışverişlerini kısmış olabilir.
Kasımda Kara Cuma ve Noel öncesinde yeni bir düşüş olup olmayacağı sorulduğunda Konstantinu, ilk üç aydaki eğilimin sürmesi halinde aynı düşüş hızının görülebileceğini söyledi. Gümrük Dairesi gelişmeleri izlemeye devam edecek. Ekimden itibaren ise geçen yılın aynı dönemiyle karşılaştırılabilir veriler elde edilecek.
