Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Çarşamba günü Avrupa Birliği liderlerini bir üye ülkeye saldırı durumunda koordineli bir müdahale çerçevesi hazırlamaya çağırdı. Christodoulides, bloğun kolektif olarak nasıl hareket edeceği konusunda daha fazla hazırlık ve netlik gerektiğini vurguladı.
Christodoulides sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Perşembe günü Kıbrıs'ta bir AB zirvesi için bir araya gelecek liderlerin, saldırıya uğrayan bir ülkenin ortaklarından yardım talep etmesi halinde AB'nin nasıl karşılık vereceğini değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Christodoulides, "Kıbrıs'ta bir araya gelen AB liderleri, saldırı altındaki bir AB ülkesinin blok ortaklarından yardım çağrısında bulunması halinde neler yapılması gerektiğine dair bir eylem planı hazırlamaya başlamalıdır" ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, AB içinde savunma iş birliğinin güçlendirilmesi ve güvenlik tehditlerine karşı koordinasyonun iyileştirilmesine yönelik kapsamlı tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. Blok bir karşılıklı yardım maddesi içermesine rağmen, bu desteğin pratikte nasıl uygulanacağı nadiren test edildi ve büyük ölçüde tanımsız kaldı. Maddenin kullanılması, İran drone'larının Kıbrıs'taki İngiliz Akrotiri üssünü hedef almasının ardından gündeme geldi ve ülkelerin bu enstrümanı fiilen nasıl kullanabileceğine dair sorular doğurdu.
AB antlaşmasının 42.7. maddesi uyarınca üye devletler, silahlı saldırıya maruz kalan bir ortağa yardım ve destek sağlamakla yükümlüdür. Madde, 2015 Paris saldırılarının ardından Fransa tarafından ilk kez uygulamaya konuldu; ancak yanıtlar merkezi bir AB mekanizması yerine büyük ölçüde ikili bazda yürütüldü.
Christodoulides'in açıklamaları, özellikle jeopolitik belirsizliğin arttığı bölgelerdeki küçük üye devletler arasında bu hükümlerin pratikte nasıl işleyeceğine dair büyüyen kaygıyı yansıtıyor. Konunun yaklaşan AB görüşmelerinin gündeminde belirgin bir şekilde yer alıp almayacağı henüz net değil; ancak yetkililer, geniş kapsamlı taahhütlerden daha somut planlamaya geçilmesi gerektiğinin giderek daha fazla kabul gördüğünü belirtiyor.
Kıbrıs son yıllarda güvenlik ve kriz müdahalesinde daha yakın AB koordinasyonunun savunuculuğunu yapıyor ve daha net prosedürlerin blok içindeki hem caydırıcılığı hem de dayanışmayı güçlendireceğini savunuyor.
Savunma Bakanlığı geçtiğimiz Cuma günü, on Kıbrıslı katılımcının Avrupa Savunma Fonu (EDF) projelerine dahil olduğunu ve Avrupa Komisyonu'ndan yaklaşık 14 milyon Euro tutarında fon sağlandığını doğruladı.
