AB enerji bakanları, çarşamba günü Kıbrıs'ın AB Konseyi dönem başkanlığı çerçevesinde Lefkoşa'da gayri resmi bir toplantı düzenledi. Toplantının merkezinde enerji güvenliği, koordineli eylem ve elektrifikasyonun hızlandırılması yer aldı.
Toplantıya başkanlık eden Enerji Bakanı Michalis Damianou, görüşmelerin AB'nin uzun vadeli dayanıklılığını güçlendirmeye ve tüketiciler, işletmeler ile sanayi için satın alınabilirliği sağlamaya odaklandığını belirtti.
Damianou, toplantı sonrası düzenlediği basın toplantısında, görüşmelerin dönem başkanlığının rekabetçi, yüksek dayanıklılığa sahip ve stratejik açıdan özerk bir Avrupa Birliği hedefiyle uyumlu olduğunu söyledi.
Bakan, AB'nin ithal enerjiye bağımlılığından kaynaklanan riskleri azaltmak ve uzun vadeli enerji güvenliğini sağlamak için koordineli eylemin ve hızlandırılmış elektrifikasyonun zorunlu olduğunu vurguladı.
Damianou, "Mevcut jeopolitik gelişmeler altında, Avrupa'nın ithal fosil yakıtlara bağımlılığı önemli bir ekonomik ve stratejik risk oluşturuyor. Hane halklarını ve sanayileri etkileyen keskin fiyat artışları bunu açıkça gösteriyor" dedi.
Bakanlar ayrıca Avrupa Komisyonu'nun AccelerateEU girişimini kapsamlı şekilde ele aldı. Görüşmelerde, koordinasyonu güçlendirmeyi, tüketicileri korumayı ve elektrifikasyonu hızlandırmayı amaçlayan beş stratejik sütun incelendi.
Damianou, "Üye devletlerin bu önlemleri hızlı ve koordineli bir şekilde uygulaması büyük önem taşıyor. Bu sayede parçalı tepkilerden kaçınılacak ve uzun vadeli dayanıklılık inşa edilecek" diye konuştu.
Bakan, elektrik depolama kapasitesinin genişletilmesinin şebeke istikrarı için kritik bir araç olduğunu ekledi. Bu kapasite, Avrupa genelinde enerji fiyatlarını düşürmek ve istikrara kavuşturmak için gerekli esnekliği sağlıyor.
Bakanlar, depolama teknolojilerinin daha temiz ve dayanıklı bir enerji geleceği oluşturmadaki kilit rolünü inceledi. Ayrıca karmaşık idari prosedürler gibi mevcut engellerin aşılması ve sınır ötesi koordinasyonun güçlendirilmesi yollarını da ele aldı.
Damianou, "Değişken yenilenebilir enerjiyi istikrarlı düşük emisyonlu temel birimler ve farklı depolama çözümleriyle daha iyi senkronize ederek, daha esnek ve gerçekten entegre bir enerji birliği oluşturabiliriz" dedi.
Bakan, kısa vadeli kriz tepkilerini uzun vadeli yapısal hedeflerle uyumlu hale getirmenin Avrupa enerji görünümünün istikrarlı, dayanıklı ve uygun fiyatlı kalması için zorunlu olduğunu sözlerine ekledi.
Damianou, öngörülebilir bir enerji yolu sağlamanın acil politika tepkileri ile uzun vadeli karbonsuzlaştırma ve hidrojen teknolojilerine geçiş taahhütleri arasında doğru dengeyi kurmaktan geçtiğini vurguladı. Bu, AB'nin sera gazı emisyonlarını 2040 yılına kadar yüzde 90 oranında azaltma hedefiyle de örtüşüyor.
Bakanlar toplantıda küresel enerji piyasalarındaki dalgalanmalarla ilgili daha geniş zorlukları ve özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik istikrarsızlığın etkilerini de tartıştı.
Avrupa Enerji Komiseri Dan Jorgensen, AB'nin Orta Doğu çatışmasının başlangıcından bu yana ek tedarik almadan enerji için 35 milyar euro fazla ödediğini söyledi. Komiser, bloğun küresel fiyat dalgalanmalarına karşı savunmasız kalmaya devam ettiği uyarısında bulundu.
Jorgensen, "Bu bir enerji krizi değil. Bu bir fosil yakıt krizidir" dedi.
Komiser, Avrupa'nın yenilenebilir enerji yayılımının artması, tedarikçilerin çeşitlenmesi ve verimliliğin iyileşmesi sayesinde 2022'ye göre daha hazırlıklı olduğunu belirtti. Ancak dış şoklara karşı hâlâ savunmasız olduğunu da kaydetti.
Jorgensen, "Küresel piyasa fiyatları şu anda olduğu gibi yükseldiğinde, biz sert şekilde etkileniyoruz" dedi.
Komiser, fosil yakıtlardan uzaklaşma, enerji verimliliğini artırma ve yenilenebilir enerjiyi genişletme çabalarının hızlandırılması gerektiğinin altını çizdi. Sanayilere ve savunmasız tüketicilere yönelik destek önlemlerinin de hedefli ve geçici kalmasını istedi.
Süregelen belirsizliğe rağmen AB'nin havacılık yakıtları dahil ciddi kısa vadeli tedarik kesintileri beklemediğini söyledi. Ancak Orta Doğu'daki gelişmelere ve piyasa tepkilerine bağlı olarak uzun vadeli risklerin dışlanamayacağını da ekledi.
Jorgensen, "Henüz o noktada değiliz. Çok kısa vadede çok ciddi bir tedarik güvenliği sorunu beklemiyoruz" dedi ve durumun yakından izlenmeye devam edildiğini sözlerine ekledi.
Yetkililer, AB enerji politikasının başarısının üst düzey siyasi görüşmelerin somut sınır ötesi projelere ve bloktaki gelişmiş operasyonel işbirliğine ne kadar hızlı dönüştürüleceğine bağlı olacağını ifade etti.
